ภูมิปัญญาปั้นปูนสดสกุลช่างเพชรบุรีกับการประยุกต์ใช้ในการออกแบบตกแต่งผลิตภัณฑ์สาธารณะเพื่อสร้างอัตลักษณ์จังหวัดเพชรบุรี

บทคัดย่อ

โครงการ วิจัยเรื่อง ภูมิปัญญาการปั้นปูนสดสกุลช่างเพชรบุรีกับการประยุกต์ใช้ในการออกแบบตกแต่งผลิตภัณฑ์สาธารณะเพื่อสร้างอัตลักษณ์จังหวัดเพชรบุรี มุ่งเน้นศึกษา ภูมิปัญญาทางด้านวัสดุ รูปแบบ และเทคนิคงานปั้นปูนสดสกุลช่างเพชรบุรี เพื่อการประยุกต์ใช้ ในการออกแบบตกแต่งผลิตภัณฑ์สาธารณะ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์ จากช่างผู้เชี่ยวชาญด้านการปั้นปูนสดสกุลช่างเพชรบุรี ผลการศึกษาพบว่า รูปแบบที่เป็นเอกลักษณ์ในงานปั้นปูนสดสกุลช่างเพชรบุรีที่สามารถช่วยสร้างอัตลักษณ์จังหวัดเพชรบุรีได้ ประกอบด้วย ความอสมมาตร เป็นการพลิกแพลงไปตามสติปัญญา และอารมณ์ความรู้สึกของช่าง จนเกิดเป็นรูปแบบเฉพาะของสกุลช่างเพชรบุรี รูปแบบการปั้นลวดลายให้มีลักษณะพลิกพลิ้ว ปั้นลายสอดสลับพันเกี่ยวกัน โดยใช้โครงลวดช่วยในการยึดเหนี่ยว รูปแบบตัวทับลาย โดยช่างปูนปั้นได้นํารูปแบบของการแกะสลักไม้มาประยุกต์เป็นงานปูนปั้น โดยการปั้นลาย ยื่นออกมาจากผนังหน้าบัน งานปัดทองร่องกระจก นอกจากเป็นส่วนช่วยเสริมให้งานปูนปั้นเด่นยิ่งขึ้นแล้วยังเป็นการปกป้องให้เนื้อปูนมีอายุยืนนานขึ้น เนื่องจากทอง และกระจกจะเป็นสิ่งที่เคลือบเนื้อปูนไว้ไม่ให้โดนแดด และฝน เมื่อระยะเวลาผ่านไป ส่งผลให้เนื้อปูนกลายเป็น หิน และเมื่อทองหรือกระจกหลุดออกก็ยังคงความสมบูรณ์ของงานปูนปั้นไว้ นอกจากนี้ยังพบว่าคุณสมบัติเฉพาะตัวของปูนสด มีความเหมาะสมในการนํามาใช้ออกแบบผลิตภัณฑ์สาธารณะ เนื่องจากเป็นปูนที่ผสมกับน้ำมาก่อน จึงมีการซึมซับน้ำ และมีช่องทางระบาย และระเหยน้ำได้ดี ไม่มีผลต่อการยืด หรือหดตัวของเนื้อปูนที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ ข้อเสนอแนะ การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาภูมิปัญญาด้านวัสดุ รูปแบบ และเทคนิคศิลปะการปั้นปูนสดสกุลช่างเพชรบุรี และนํามาประยุกต์ใช้ในการออกแบบตกแต่งผลิตภัณฑ์สาธารณะเพื่อสร้างอัตลักษณ์จังหวัดเพชรบุรี ซึ่งอาจ เป็นประโยชน์ และเป็นตัวอย่างในการค้นคว้า และต่อยอดภูมิปัญญาเชิงช่างของไทยด้านอื่นๆ ต่อไป

คำสำคัญ