การค้นหาและธำรงเสริมสร้างอัตลักษณ์ทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและเชิงประวัติศาสตร์ของชุมชนในเขตพื้นที่จังหวัดมุกดาหาร
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อค้นหาอัตลักษณ์ทางการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ด้านสถาปัตยกรรมท้องถิ่น การท่องเที่ยวแบบวิถีชุมชนท้องถิ่น และด้านสินค้าพื้นเมืองในเขตพื้นที่ จังหวัดมุกดาหาร และเพื่อธ ารงเสริมสร้างอัตลักษณ์ทางการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ด้าน สถาปัตยกรรมท้องถิ่น การท่องเที่ยวแบบวิถีชุมชนท้องถิ่น และด้านสินค้าพื้นเมืองในเขตพื้นที่จังหวัด มุกดาหาร กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือ ผู้น าชุมชน เจ้าหน้าที่ ชาวบ้าน และผู้ประกอบการค้าใน เขตพื้นที่เป้าหมาย คือ ภูถ้ าพระและถ้ าฝ่ามือแดงในแหล่งท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาติภูผาเทิบ, โบสถ์ คริสต์วัดสองคอน, ชุมชนภูไทบ้านภู และอุทยานแห่งชาติภูผาเทิบโดยมุ่งที่สินค้าพื้นเมือง เครื่องมือที่ ใช้ในการวิจัย คือ แบบบันทึกการประชุม แบบบันทึกการสังเกต และแบบสัมภาษณ์ ผลการวิจัย พบว่า อัตลักษณ์ของภูถ้ าพระ คือ พระไม้แกะสลัก ความศักดิ์สิทธิ์ของพระ โบราณ ซึ่งอดีตมีเป็นจ านวนมาก อัตลักษณ์ของภูถ้ าพระจากอดีตจนถึงปัจจุบัน มีความแตกต่างกันคือ อดีตความศักดิ์สิทธิ์ของภูถ้ าพระท าให้ชาวบ้านที่มีความศรัทธาที่จะขึ้นไปภูถ้ าพระจะท าการแกะ พระพุทธรูปน าขึ้นไปประดิษฐานที่บริเวณเพิงถ้ า ส่วนในปัจจุบัน มีการสร้างพระพุทธรูปปูนปั้นขึ้น บริเวณถ้ าพระ ไว้ส าหรับสักการบูชา อัตลักษณ์ของภูถ้ าพระที่คาดการณ์ในอนาคตคือ พระไม้แกะสลัก ที่เพิ่มมากขึ้น และประเพณีสรงน้ าพระภูต้องมีการสืบสานกันต่อไป อัตลักษณ์ของถ้ าฝ่ามือแดง คือ รอยฝ่ามือสีแดง เป็นสถานที่ที่อยู่ของมนุษย์โบราณก่อน ประวัติศาสตร์มีรูปรอยฝ่ามือ 10 รูปสีแดง อัตลักษณ์ของถ้ าฝ่ามือแดงอดีตและปัจจุบัน แตกต่างกัน คือ ในอดีตภาพเขียนโบราณยังสมบูรณ์อยู่ จะมีความศักดิ์สิทธิ์น่าเลื่อมใส แต่ในปัจจุบันบางส่วนถูก ท าลาย และสีที่เขียนก็จาง อัตลักษณ์ของถ้ าฝ่ามือแดงที่คาดการณ์ในอนาคต คือ รอยฝ่ามือสีแดงและ ภาพเขียนโบราณจะคงเหลือ จะไม่มีการถูกท าลายเพิ่มเติม เพราะเจ้าหน้าที่ทางอุทยานได้ให้การดูแล รักษาเป็นอย่างดี อัตลักษณ์ทางการท่องเที่ยวด้านสินค้าพื้นเมืองในเขตพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูผาเทิบ คือ เครื่องจักรสานด้วยวัตถุดิบทางธรรมชาติ และวัตถุดิบสังเคราะห์ เช่น ตะกร้าจักสานขนาดต่างๆ กระเป๋าจักสาน ถาดรองจักสาน ไม้กวาด เป็นต้น อัตลักษณ์ทางการท่องเที่ยวด้านสินค้าพื้นเมืองใน เขตพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูผาเทิบ ในอดีตและปัจจุบันแตกต่างกัน คือ วัตถุดิบที่น ามาใช้ คือ อดีตจะ ใช้ไม้ไผ่หรือหวายมาจักสานเป็นของใช้ เช่น ตะกร้า กระเป๋า แต่ในปัจจุบันคือ จะใช้ของส าเร็จ วัตถุดิบ สังเคราะห์ เช่น พลาสติกน ามาทักทอให้เป็นตะกร้า กระเป๋า ซึ่งต้นทุนจะสูงขึ้น แต่ท าง่ายและ สะดวกสบายกว่า ในอดีตจะมีนักท่องเที่ยวเข้ามายังไม่มาก ท าให้สินค้าพื้นเมืองยังไม่ค่อยมีจ าหน่าย แต่ในปัจจุบันนักท่องเที่ยวได้เข้ามาเยี่ยมชมมากขึ้น จึงท าให้มีแม่ค้าน าสินค้ามาจ าหน่ายให้กับ นักท่องเที่ยว จะมีกลุ่มแม่บ้านน าสินค้าพื้นเมืองมาขายในราคาเป็นกันเอง เช่น ตะกร้าจักสาน กระเป๋า สานแบบต่างๆ อัตลักษณ์ทางการท่องเที่ยวด้านสถาปัตยกรรมท้องถิ่นของแหล่งท่องเที่ยวโบสถ์คริสต์วัดสอง คอน คือ แนวความคิดและการแสดงออกทางของความขัดแย้งด้านสถาปัตยกรรม อัตลักษณ์อีกอย่าง หนึ่ง คือ การเป็นสักการสถานพระมารดาแห่งมรณสักขี หรือ บุญราศีทั้ง 7 แห่งประเทศไทย อัต ลักษณ์ทางการท่องเที่ยวด้านสถาปัตยกรรมท้องถิ่นของแหล่งท่องเที่ยวโบสถ์คริสต์วัดสองคอน ในอดีต และปัจจุบันต่างกันคือ โบสถ์คริสต์วัดสองคอนอดีตเป็นโรงสวด มาเป็นวัดแม่พระไถ่ทาส และมาเป็น สักการสถานพระมารดาแห่งมรณสักขีในปัจจุบัน อัตลักษณ์ที่คาดการณ์ในอนาคต คือ ในอนาคต คาดการณ์ว่าจะยังคงเป็น แนวความคิดและการแสดงออกทางของความขัดแย้งด้านสถาปัตยกรรม และการเป็นสักการสถานพระมารดาแห่งมรณสักขี หรือ บุญราศีทั้ง 7 แห่งประเทศไทย อัตลักษณ์ทางการท่องเที่ยวด้านวิถีชุมชนท้องถิ่น ชุมชนภูไท บ้านภูคือ การมีขนบธรรมเนียม ประเพณีและวิถีชีวิตที่แสดงถึงความเป็นชนเผ่าที่โดดเด่น การแต่งกายชุดผู้ไทย ภาษาผู้ไทย คือ ภาษา ของชาวบ้านภูอาหารการกินแบบผู้ไท จะกินอยู่แบบง่ายๆ เป็นอาหารตามฤดูกาล สินค้าพื้นเมือง เช่น ผ้าฝ้าย ผ้าไหม ผ้าลายแก้วมุกดา อัตลักษณ์ทางการท่องเที่ยวด้านวิถีชุมชนท้องถิ่นในแหล่งชุมชนผู้ ไทย บ้านภู ในอดีตและปัจจุบันเหมือนหรือแตกต่างกัน คือ ตามกระแสของวัตถุนิยมและสังคมนิยม ภาษา แตกต่างจากเดิม อาหาร แตกต่างจากเดิมเล็กน้อย การแต่งกาย แตกต่างจากเดิม ด้านสินค้า พื้นเมือง แต่ก่อนสินค้าพื้นเมืองจะมีแต่ผ้าฝ้าย แต่ปัจจุบันจะมีผ้าไหม และสินค้าโอทอป อัตลักษณ์ ทางการท่องเที่ยวด้านวิถีชุมชนท้องถิ่นในแหล่งชุมชนผู้ไทย บ้านภู ที่คาดการณ์ในอนาคต คือ ชุมชน บ้านภูต้องการน าการท่องเที่ยวเข้ามาช่วยฟื้นฟูวัฒนธรรมวิถีชุมชนของชุมชนบ้านภู