การค้นหาอัตลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ชุมชนบนพื้นฐานเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ในอำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

ในการศึกษาการคน้ หาอตัลกัษณ์ของผลิตภณั ฑช์ ุมชนบนพ้ืนฐานเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ใน อ าเภอแม่แตงจังหวัดเชียงใหม่มีวัตถุประสงค์เพื่อคน้ หาอตัลกัษณ์ทอ้งถิ่นที่เกิดจากความร่วมมือกนัของ คนในชุมชน เพื่อวิเคราะห์ความเชื่อมโยงของอตัลกั ษณ์ทอ้งถิ่น ผลิตภณั ฑ์ชุมชน และเศรษฐกิจเชิง สร้างสรรค์ และเพื่อวิเคราะห์ความเป็นไปได้ในการพฒั นาผลิตภัณฑ์ชุมชนบนพ้ืนฐานอตัลกั ษณ์ ทอ้งถิ่นและเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ในอา เภอแม่แตง จงัหวดัเชียงใหม่ในการศึกษาได้ท าการส ารวจ ข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างส าหรับผู้ผลิตสินค้าชุมชนและผู้ที่เกี่ยวข้อง จ านวน 415 ราย รวมถึงข้อมูลที่รวบรวมจากเอกสารที่ได้เก็บรวบรวมไว้แล้ว จากน้ันไดท้ า การศึกษาผลิตภัณฑ์ ชุมชนของอ าเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งผลการศึกษาพบว่า ภายในอ าเภอแม่แตงมีผลิตภัณฑ์ที่ หลากหลายประเภท โดยสามารถแบ่งออกเป็ น 6 ประเภท คือ ประเภทอาหาร ประเภทเครื่องดื่ม ผ้าหรือ เครื่องแต่งกาย เครื่องใช้และเครื่องประดับตกแต่ง ประเภทศิลปะประดิษฐ์และของที่ระลึกและประเภท สมุนไพรที่ไม่ใช่อาหารและยา ในการคัดเลือกอตัลกั ษณ์ท้องถิ่นของอา เภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ ได้เน้นการวิจัยเชิง ปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) ของคนในชุมชนและผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องใน ค้นหาอตัลกั ษณ์ท้องถิ่น และประยุกต์ใช้เทคนิคการวิเคราะห์ตามลา ดับช้ัน (Analytic Hierarchy Process) มาใช้ในการเลือกอัตลักษณ์ชุมชนเพื่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนของอ าเภอแม่แตง จังหวัด เชียงใหม่ ผลการคัดเลือกอัตลักษณ์ชุมชนพบว่าอัตลักษณ์ที่ถูกให้ความส าคัญเป็ นล าดับที่หนึ่งคือ ปาง ข ช้างแม่ตะมาน (การท่องเที่ยว)รองลงมาคือ วัดบ้านเด่นสะหรีศรีเมืองแกน (โบราณสถาน)การผลิตข้าว กล้องแบบธรรมชาติ(การเกษตร) ผ้าปักท าด้วยมือ (องค์ความรู้/ภูมิปัญญา) และพิธีสรงน้า พระพุทธ ศตวรรษมุณี(ด้านประเพณี/วัฒนธรรม) จากน้นั ไดท้ า การคดัเลือกกลุ่มวิสาหกิจฯและผลิตภณั ฑ์ชุมชนนา ร่อง โดยการดา เนินการจดั ประชุมแบบมีส่วนร่วม ซึ่งพบว่า กลุ่มที่ได้รับการคัดเลือกคือ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนขา้วแต๋นน้า แตงโม และกลุ่มประดิษฐ์ของช าร่วยบ้านห้วยชมพูและได้วิเคราะห์ถึงทศันคติเกี่ยวกบัอตัลกัษณ์ทอ้งถิ่นกบัการ พัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนและความเชื่อมโยงระหว่างอตัลกัษณ์ทอ้งถิ่น ผลิตภณั ฑช์ ุมชน และเศรษฐกิจเชิง สร้างสรรค์ ซึ่งพบว่า นักท่องเที่ยวและคนในชุมชนส่วนใหญ่มีความยินดีที่จะซ้ือผลิตภณั ฑ์ชุมชนมาก ข้ึน หากรูปแบบของผลิตภัณฑ์แสดงถึงอตัลกั ษณ์ท้องถิ่น และให้ความส าคัญกับการโฆษณาหรื อ ประชาสัมพนัธ์ถึงอตัลกั ษณ์ท้องถิ่นในผลิตภณั ฑ์น้อยที่สุดเมื่อเทียบกบั ทศั นคติในดา้นอื่นๆ และใน ส่วนของการวิเคราะห์ความเชื่อมโยงคนในชุมชนให้ความสา คญั สูงสุดในดา้นสิ่งแวดลอ้ ม เนื่องจาก ภายในอา เภอแม่แตงน้นั ส่วนใหญ่เป็นพ้ืนที่ทา การเกษตรรวมถึงมีทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ นอกจากน้ีไดมี้ วิเคราะห์ความเป็ นไปได้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน โดยผลการศึกษา พบว่า ในด้านการตลาดสามารถแบ่งกลุ่มลูกค้าได้โดยผลิตภณั ฑ์ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนขา้วแต๋นน้า แตงโมอาจมุ่งเน้นไปยังกลุ่มนักท่องเที่ยวที่เป็ นผู้เกษียณอายุ และกลุ่มประดิษฐ์ของช าร่วยบ้านห้วยชมพู อาจมุ่งเน้นไปยังกลุ่มนักท่องเที่ยวที่เป็ นเด็ก เยาวชน หรือวัยท างาน และผู้สูงอายุ ในดา้นเทคนิคท้งัสอง กลุ่มสามารถสร้างเทคนิคการผลิตที่เป็ นเอกลักษณ์ของตนเองซึ่งท าให้เกิดความแตกต่างและเกิดแนวคิด ที่สร้างสรรค์ในดา้นการจดัการท้งัสองกลุ่มมีความสามารถในการบริหารจดัการที่มีคุณภาพท้งัในเรื่อง การผลิตและการตลาดและในดา้นการเงินท้งัสองกลุ่มมีความสามารถในการสร้างก าไรให้กับตนเอง และมีความสามารถในการลงทุนหรือขยายกิจการได้ในอนาคต จากผลการศึกษาข้างต้น สามารถน ามาวิเคราะห์เพื่อหาแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน บนพ้ืนฐานอตัลกัษณ์ทอ้งถิ่นและเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ซึ่งผลที่ได้รับคือ 1) สามารถน าผลิตภัณฑ์ที่มี ความสอดคลอ้งกบัอตัลกัษณ์ทอ้งถิ่นทา การเผยแพร่เพื่อทา ใหเ้ป็นที่รู้จกัท้งัในระดบั ชุมชน ระดบัจงัหวดั และระดับประเทศ 2) สามารถผลักดันให้คนในชุมชนเกิดความร่ วมมือในการที่จะช่วยกันพัฒนา ผลิตภัณฑ์ชุมชน 3) สามารถแสดงให้คนในชุมชนเห็นถึงความสา เร็จที่เกิดข้ึนจริงและการก่อให้เกิด รายได้จากการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และ 4) ท าการส่งเสริมในเรื่องของการน าผลิตภัณฑ์ชุมชนเข้าสู่สถานที่ ท่องเที่ยวที่ส าคัญต่างๆ ภายในอ าเภอแม่แตง เพื่อท าให้นักท่องเที่ยวได้รู้จักผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากแนวคิดที่ สร้างสรรค์ภายในชุมชน ซึ่งจะท าให้เกิดการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ภายในชุมชน

คำสำคัญ