การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสารจากสมุนไพร (metabolites) ที่ตรวจพบในเลือดของอาสาสมัครสุขภาพดีหลังกินยาจากสมุนไพรตำรับสหัสธารา (HSF) กับลักษณะการจับกลุ่มของเกล็ดเลือดเป็นรายบุคคล

บทคัดย่อ

สมุนไพรตำรับสหัสธารา (HSF) เป็นสมุนไพรตำรับของไทยที่ได้รับการรวมอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติรายการบัญชียาจากสมุนไพรตั้งแต่ปี 2554 สำหรับรักษาอาการปวดกล้ามเนื้อที่เกิดจากการอุดกั้นของธาตุลม HSF ประกอบด้วยพืชสมุนไพร 21 ชนิด มี piperine เป็นสารออกฤทธิ์หลักในตำรับนี้ ซึ่งสารชนิดนี้มีรายงานฤทธิ์ยับยั้งการจับกลุ่มของเกล็ดเลือด อย่างไรก็ตามยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่จะพิสูจน์ผลการจับกลุ่มของเกล็ดเลือดของ HSF ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงศึกษาว่า HSF มีผลต่อการจับกลุ่มของเกล็ดเลือดอย่างไร โดยมีการคัดเลือกอาสาสมัครสุขภาพดี 30 คน เป็นชาย 9 คนและหญิง 21 คน อายุอยู่ระหว่าง 25-45 ปี ทุกคนได้รับ HSF ครั้งเดียวในปริมาณสูงสุดที่แนะนำต่อวัน (1,500 มก.) ตามที่ระบุในบัญชียาหลักแห่งชาติ และทำการวัดการจับกลุ่มของเกล็ดเลือดด้วยเครื่อง aggregometer ที่เวลาก่อนกิน HSF และที่ 3, 6 และ 24 ชั่วโมงหลังรับประทาน HSF แม้ว่าผลลัพธ์จะมีความแตกต่างกันของการจับกลุ่มของเกล็ดเลือดในบางคน แต่ค่าเฉลี่ยของการจับกลุ่มของเกล็ดเลือดโดยรวมก็ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกช่วงเวลาของการศึกษา และไม่พบอาการไม่พึงประสงค์และผลข้างเคียงของ HSF ในการศึกษานี้ และในการศึกษานี้ยังพัฒนาวิธีการระบุรูปแบบสารเมตาบอไลต์โดยใช้ LC-QTOF ในพลาสมาและ HSF สำหรับใช้ศึกษาในอนาคตโดยนำการวิเคราะห์แบบไม่จำเพาะของสารเมตาบอไลต์ มาเชื่อมโยงกับการเปลี่ยนแปลงรูปแบบสารเมตาบอไลต์หลังจากการบริหาร HSF ในแต่ละช่วงเวลา เพื่อระบุกลุ่มสารสำคัญที่อาจเกี่ยวข้องกับการจับกลุ่มของเกล็ดเลือดที่เฉพาะเจาะจงในแต่ละบุคคลโดยใช้การวิเคราะห์เชิงผสมผสาน โดยสรุปการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า HSF ไม่มีผลต่อการจับกลุ่มของเกล็ดเลือดในอาสาสมัครที่มีสุขภาพดี อย่างไรก็ตามจำเป็นต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมเพื่อเพิ่มข้อมูลหลักฐานเชิงประจักษ์เพื่อประกอบการนำ HSF ไปใช้ในทางคลินิกให้ครบถ้วน

คำสำคัญ