การศึกษาสารสกัดสมุนไพรไทยประเภทเหง้าที่มีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อเกลื้อน

บทคัดย่อ

เชื้อยีสต์ Malossezia หรือเชื้อเกลื้อนเป็นจุลินทรีย์ประจำถิ่นบนผิวหนังของคนและสัตว์ เป็นสาเหตุของโรผิวหนังเช่น โรคลื่อน โรคลื่นไขมันอีกเสบ เป็น นอกจากอาแสนปัจจุบันไป ตำรายาแผนโบราณมีการใช้สมุนไพรหลายชนิดในการรักษาโรคผิวหนังจากเชื้อเกลื้อน งานวิจัยนี้เป็น การศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดหยาบจากเหง้าสมุนไพรไทยได้แก่ ชิง ข่าขมิ้น และ ไพล โดยใช้ตัวทำละลายเอทานอล เมทานอล และเฮกเซน ในการยับยั้งการเจริญของเชื้อ Malossezia จำนวน 3 สปีชีส์ได้แก่ M. furfur, M. pachydermatis และ M. slooffice โดยใช้วิธี agar disc-diffusion พบว่าเมื่อเปรียบเทียบชนิดสมุนไพร สารสกัดหยาบข่าจากทุกตัวทำละลายให้ ค่าเฉลี่ยเส้นผ่านศูนย์กลางของวงใส (clear zone) สูงที่สุดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) โดยสารสกัดจากตัวทำละลายเฮกเซน ให้ค่าเฉลี่ยเส้นผ่านศูนย์กลางของวงใสสูงสุดคือ 2.43+0.06 - 3.83+0.12 เซนติเมตร รองลงมาคือ สารสกัดหยาบไพลจากตัวทำละลายเฮกเซนให้ค่าเฉลียเส้นผ่าน ศูนย์กลางของวงใส 0.37+0.06- 0.70+0.10 เชนติเมตร สำหรับสารสกัดหยาบชิงและขมิ้นจากทุกตัว ทำละลายไม่สามารถยับยั้งเชื้อ M. furfur และ M. slooffice ได้ แต่สารสกัดหยาบขิงและสารสกัด หยาบขมิ้นจากเฮกเซนสามารถยับยั้งเชื้อ M. pachydermatis ได้ ในการทดสอบหาค่าค่าความเข้มข้น ต่ำสุดที่ยับยั้งการเจริญของเชื้อ (MIC) และค่าความเข้มขั้นต่ำสุดที่ฆ่าเชื้อ (MFC) โดยวิธี macro broth dilution พบว่าสารสกัดหยาบข่าจากตัวทำละลายเฮกเซนมีประสิทธิภาพในการยับยั้งการ เจริญของเชื้อได้ดีที่สุดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) โดยมีค่า MIC และ MFC ระหว่าง 0.04+0.00- 0.08+0.00 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร และ 0.04+0.00 - 0.16+0.00 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร ตามลำดับ นอกจากนี้จากการแยกสารสกัดหยาบข่าด้วยเฮกเซนโดยเทคนิค TLC (thin layer chromatopraphy) ในตัวทำละลายเฮกเซนะอะซีโตน (8:2) พบว่า สารที่มีค่า Rf เท่ากับ 0.75 มี ประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อ Malossezio สูงสุด

คำสำคัญ