ความต้องการโภชนะของโคนมในประเทศไทย: ความต้องการโปรตีนและพลังงานเพื่อการเจริญเติบโตของโคนมทดแทนฝูง (ปีที่ 3)

บทคัดย่อ

การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาความต้องการโปรตีนและพลังงานของโคนมทดแทนฝูงที่อายุ 22 เดือน (ช่วงน้ำหนักตัว 500-600 กิโลกรัม) สำหรับจัดทำคู่มือความต้องการโภชนะของโคนมในประเทศไทย ดำเนินการทดลองที่ศูนย์วิจัยและพัฒนามาตรฐานอาหารสัตว์เคี้ยวเอื้อง ต.ท่าพระ อ.เมืองขอนแก่น จ.ขอนแก่น ระหว่างเดือนกันยายน ถึงเดือนธันวาคม 2562 โดยใช้โคนมพันธุ์ไทยฟรีเชี่ยน สายเลือดมากกว่า 87.5 % ขึ้นไป อายุประมาณ 20 เดือน เพศเมีย น้ำหนักเริ่มต้นเฉลี่ย 514.3 กิโลกรัม เลี้ยงในคอกขังเดี่ยว เพื่อเก็บข้อมูลด้าน Feeding trial ดูผลของอาหารที่มีต่อการเจริญเติบโต ในช่วงอายุ 20-22 เดือน วางแผนการทดลอง Randomized Complete Block Design (RCBD) ใช้โคทดลองจำนวน 16 ตัว แบ่งโคตามขนาดน้ำหนักตัวออกเป็น 4 ซ้ำๆละ 4 ตัว ทำการสุ่มโคแต่ละซ้ำให้ได้รับอาหารผสมครบส่วนที่มีสัดส่วนอาหารหยาบต่ออาหารข้น (R:C) เท่ากับ 55:45 ที่มีโปรตีนหยาบ (CP) 14.0 เปอร์เซ็นต์ มีพลังงานที่ใช้ประโยชน์ได้ (ME) 2.56 Mcal/kg ตามความต้องการเพื่อการเจริญเติบโตแตกต่างกัน 4 ระดับ คือ 500 700 900 และ 1,100 กรัมต่อตัวต่อวัน และทำการทดสอบด้าน Metabolism trial โดยทำการทดสอบในช่วงท้ายของแต่ละช่วงอายุที่กำหนด (อายุ 22 เดือน) ตามแผนการทดลองเดิม เก็บข้อมูลครั้งละ 4 ตัว รวม 4 ครั้ง ๆ ละ 16 วัน เป็นระยะปรับโคทดลอง 10 วัน และเก็บข้อมูล 6 วัน เก็บรวบรวมมูลและปัสสาวะทั้งหมด ควบคู่ไปกับการวัดปริมาณก๊าซที่ใช้ในการหายใจ (ออกซิเจน) และก๊าซที่ปล่อยออกจากตัวโค (คาร์บอนไดออกไซด์ และมีเทน) ด้วยชุดวัดค่าการหายใจระบบเปิด เพื่อนำมาประเมินค่าความต้องการพลังงานที่ใช้ประโยชน์ได้ (ME) เมื่อโคได้รับอาหารเพื่อการเจริญเติบโตต่างกัน 4 ระดับ จากการทดลองเลี้ยงโคนมทดแทนฝูง ในช่วงอายุ 20-22 เดือน ให้ได้รับปริมาณอาหารแตกต่างกัน 4 ระดับ พบว่า โคทั้ง 4 กลุ่มได้รับปริมาณอาหาร เมื่อคิดเป็นน้ำหนักแห้งต่อวัน และเมื่อคิดเป็นเปอร์เซ็นต์น้ำหนักตัว มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) รวมทั้งปริมาณโปรตีนหยาบที่ได้รับเมื่อคิดเป็นน้ำหนักแห้งต่อวันก็มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) แต่ได้รับพลังงานที่ใช้ประโยชน์ได้ไม่แตกต่างกันทางสถิติ ซึ่งจะทำให้เจริญเติบโตได้เฉลี่ยวันละ 966 กรัม โดยมีประสิทธิภาพการเปลี่ยนพลังงานรวมที่กินได้เป็นพลังงานความร้อนที่ขับออก (HP/GEI) ในสัดส่วนที่ต่ำ เท่ากับ 0.54 kcal/kg.DM โคที่ได้มีคะแนนรูปร่าง (Body score) เท่ากับ 4.58 ซึ่งอยู่ในเกณฑ์ที่ค่อนข้างอ้วนสำหรับโคสาวท้องใกล้คลอด สมการความสัมพันธ์เชิงเส้นระหว่างค่าอัตราการเจริญเติบโตของโคกับปริมาณพลังงานที่ใช้ประโยชน์ได้ที่ได้รับต่อวัน สามารถทำนายได้ว่าโคที่น้ำหนัก 500 กิโลกรัม ที่มีอัตราการเจริญเติบโต 0 500 700 900 และ 1,100 กรัมต่อวัน มีความต้องการปริมาณพลังงานที่ใช้ประโยชน์ได้วันละ 10.37 17.60 20.49 23.39 และ 26.28 เมกกะแคลอรี่ ตามลำดับ ส่วนโคที่น้ำหนัก 550 กิโลกรัม มีความต้องการปริมาณพลังงานที่ใช้ประโยชน์ได้วันละ 11.40 19.36 22.54 25.73 และ 28.91 เมกกะแคลอรี่ ตามลำดับ และโคที่น้ำหนัก 600 กิโลกรัม มีความต้องการปริมาณพลังงานที่ใช้ประโยชน์ได้วันละ 12.44 21.12 24.59 28.06 และ 31.54 เมกกะแคลอรี่ ตามลำดับ สมการความสัมพันธ์เชิงเส้นระหว่างค่าอัตราการเจริญเติบโตกับปริมาณโปรตีนหยาบที่ได้รับต่อวัน สามารถทำนายได้ว่าโคที่น้ำหนัก 500 กิโลกรัม ที่มีอัตราการเจริญเติบโต 0 500 700 900 และ 1,100 กรัมต่อวัน มีความต้องการปริมาณโปรตีนหยาบวันละ 478.4 812.2 945.7 1079.3 และ 1212.8 กรัม ตามลำดับ ส่วนโคที่น้ำหนัก 550 กิโลกรัม มีความต้องการปริมาณโปรตีนหยาบวันละ 526.3 893.4 1040.3 1187.2 และ 1334.1 กรัม ตามลำดับ และโคที่น้ำหนัก 600 กิโลกรัม มีความต้องการปริมาณโปรตีนหยาบวันละ 574.1 974.7 1134.9 1295.1 และ 1455.3 กรัม ตามลำดับ