การพัฒนารูปแบบแหล่งการเรียนรู้ชุมชนอัจฉริยะในศตวรรษที่ 21 หนึ่งตำบลหนึ่งหมู่บ้านเพื่อส่งเสริมคุณลักษณะการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประชาชนในเขตพื้นที่กลุ่มนครชัยบุรินทร์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
หัวข้อวิจัย การพัฒนารูปแบบแหล่งการเรียนรู้ชุมชนอัจฉริยะในศตวรรษที่ 21 หนึ่งตําบล หนึ่งหมู่บ้านเพื่อส่งเสริมคุณลักษณะการเรียนรู้ตลอดชีวิต ของประชาชนในเขตพื้นที่กลุ่มนครชัยบุรินทร์ ผู้ดำเนินการวิจัย หน่วยงาน ธนาวิทย์ กางการ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ ปี พ.ศ. 2565 บทคัดย่อ การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาความต้องการในการจัดการศูนย์การเรียนรู้ชุมชนของประชาชนเกี่ยวกับการจัดการศูนย์การเรียนรู้ชุมชน 2. เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนารูปแบบแหล่งการเรียนรู้ชุมชนอัฉริยะที่ตรงกับความต้องการของชุมชนท้องถิ่น และ3. เพื่อประเมินความพึงพอใจที่มีต่อศูนย์การเรียนรู้ชุมชนอัฉริยะ ที่ตรงกับความต้องการของชุมชนท้องถิ่น ผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบวิจัยและพัฒนา (Research & Development: R&D กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา คือ ประชาชน ตำบลนาฝาย อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ ที่ โดยใช้พื้นที่ตำบลนาฝาย อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ เป็นฐานเรียนรู้ขยายผลในกลุ่มนครชัยบุรินทร์ จำนวน 373 คน) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐาน และความต้องการในการจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้ชุมชน:กรณีศึกษาศูนย์ปฏิบัติธรรมสวนธรรม (สวนปฏิบัติธรรม ธ ไทสันติธรรม) บ้านหนองหญ้าปล้อง ตำบลนาฝาย อำเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ เพื่อขยายผลสู่กลุ่มมนครชัยบุรินทร์ ระยะที่ 1 (Research: R1) การศึกษาข้อมูลพื้นฐานและความต้องการ (Analysis: A) ระยะที่ 2 (Development: D1) การออกแบบและพัฒนา (Design & Development: D & D) เป็นการพัฒนาและหาคุณภาพของรูปแบบการจัดการศูนย์การเรียนรู้ชุมชน ระยะที่ 3 (Research: R2) การทดลองใช้ (Implementation: I) เป็นการใช้รูปแบบการจัดการศูนย์การเรียนรู้ชุมชน ระยะที่ 4 (Development: D2) การประเมินผล (Evaluation: E) เป็นการประเมินประสิทธิผลและปรับปรุงรูปแบบการจัดการศูนย์การเรียนรู้ชุมชน ผลการศึกษาสรุปได้ดังนี้ จากผลการศึกษาการพัฒนารูปแบบแหล่งการเรียนรู้ชุมชน การพัฒนารูปแบบศูนย์เรียนรู้ชุมชนอัจฉริยะสร้างแหล่งเรียนรู้ที่มีความหลากหลายสามารถสร้างกิจกรรมผสมผสานหลายอย่างในสถานที่แห่งเดียว 1.ด้านการปฏิบัติธรรมเพื่อยึดเหนี่ยวจิตใจเป็นศูนย์กลางชุมชน 2.ด้านการสร้างกิจกรรมอบรมอาชีพชุมชน 3.ด้านสวนสมุนไพรและศูนย์เศรษฐกิจพอเพียง 1. ศึกษาข้อมูลพื้นฐาน และความต้องการในการจัดตั้งศูนย์เรียนรู้ชุมชน การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ชุมชน นั้นมีบทบาทที่สำคัญและเป็นศูนย์กลางการจัดกิจกรรมเพื่อเกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับประชาชนในชุมชน เป็นสถานที่ที่เสริมสร้างโอกาสในการเรียนรู้ ถ่ายถอดและเป็นเวทีแลกเปลี่ยนประสบการณ์ วิทยาการ และสอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมซึ่งก่อให้เกิดสังคมแห่งการเรียนรู้ และมุ่งพัฒนาแบบพึ่งพาตนเอง และเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาที่ยั่งยืน จึงได้นำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลที่ตอบสนองต่อความต้องการในการจัดการศูนย์การเรียนรู้ชุมชนในจังหวัดชัยภูมิ เพื่อขยายผลสู่กลุ่มมนครชัยบุรินทร์ มีความต้องการในการจัดการพัฒนารูปแบบศูนย์การเรียนรู้ชุมชน อยู่ในระดับมาก (x ?=3.54) โดยเมื่อแยกรายด้านพบว่า ด้านฐานการเรียนรู้วัฒนธรรมภูมิปัญญาท้องถิ่นเมืองชัยภูมิอยู่ในระดับมากสูงสุด (x ?=3.71) รองลงมาคือการบริหารจัดการและการตัดสินใจในการดำเนินงานของศูนย์การเรียนรู้ชุมชน (x ?=3.70) 2. การออกแบบและพัฒนาเครื่องมือ เป็นการพัฒนา (Development: D1) เป็นการออกแบบและพัฒนา (Design and Development: D and D) สังเคราะห์สร้างรูปแบบและรับรอง จากการพัฒนารูปแบบการจัดการพัฒนารูปแบบศูนย์การเรียนรู้ชุมชนผู้วิจัยได้รูปแบบจากการสังเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานของผู้เกี่ยวข้องกับการจัดการพัฒนารูปแบบศูนย์การเรียนรู้ชุมชน การทบทวนวรรณกรรม งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการศึกษาเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ การจัดการอบรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จึงยกร่างรูปแบบ “CIPP Model” 1. การประเมินสภาวะแวดล้อม (Context Evaluation : C) 2. การประเมินปัจจัยนำเข้า (Input Evaluation : I ) 3. การประเมินกระบวนการ (Process Evaluation : P ) 4. การประเมินผลผลิต (Product Evaluation : P ) 3. ผลการทดลองรูปแบบการจัดการพัฒนารูปแบบศูนย์การเรียนรู้ชุมชน การทดลองใช้รูปแบบการจัดการพัฒนารูปแบบศูนย์การเรียนรู้ชุมชน 1. การจัดอบรมความรู้ รูปแบบการการจัดการพัฒนารูปแบบศูนย์การเรียนรู้ การประเมินผลการจัดอบรมการพัฒนารูปแบบการการจัดการพัฒนารูปแบบศูนย์การเรียนรู้ชุมชน ด้านการนำไปใช้ประโยชน์อยู่ในระดับปานกลาง ด้านเครือข่ายและการมีส่วนร่วมศูนย์การเรียนรู้ชุมชนอยู่ในระดับปานกลาง ด้านกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้อยู่ในระดับปานกลาง ด้านความรู้อยู่ในระดับปานกลาง และเมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่าข้อที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ชุมชนเห็นคุณค่าของภูมิปัญญาในท้องถิ่น รองลงมาคือ มีการสืบทอดความรู้สู่คนรุ่นหลัง ต่อมาคือ มีการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างคนในชุมชน มีกระบวนการเรียนรู้ ชุมชนมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ในการวิจัย พัฒนา (ฐานข้อมูล) มีผู้ที่สนใจรู้จักศูนย์การเรียนรู้ชุมชนมากขึ้น และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือส่งเสริมให้คนในชุมชนได้รู้จักภูมิปัญญาท้องถิ่น