รายงานฉบับสมบูรณ์พ.ศ. 2564
การปรับปรุงพันธุ์ข้าวปทุมธานี 1 ด้วยรังสีแกมมาเพื่อเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการ บรรเทาภาวะการขาดธาตุอาหารสำคัญในประชากรไทย
ปิยนุช อ้อพงษ์ สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) พ.ศ. 2564 ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาผลของรังสีแกมมาในการชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์ในข้าวปทุมธานี 1 เพื่อเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการ จากผลการศึกษาการวิเคราะห์ปริมาณธาตุในตัวอย่างเมล็ดข้าวรุ่น M3 ด้วยเทคนิคการเรืองรังสีเอกซ์ แบบกระจายความยาวคลื่น โดยใช้สารอ้างอิงมาตรฐาน รหัส 1568b พบว่า ค่าเฉลี่ยปริมาณเหล็กในเมล็ดข้าวเมล็ดที่ฉายรังสีมีปริมาณลดลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยค่าเฉลี่ยธาตุเหล็กในตัวอย่างเมล็ดข้าวที่ไม่ผ่านการฉายรังสีแกมมา เท่ากับ 12.11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ในขณะที่ตัวอย่างเมล็ดข้าวที่ผ่านการฉายรังสีแกมมา 300 เกรย์ มีปริมาณเหล็กเท่ากับ 10.60 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม สำหรับปริมาณธาตุสังกะสีในเมล็ดข้าวพบว่าไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติระหว่างฉายและไม่ฉายรังสีแกมมา เมื่อพิจารณาผลปริมาณธาตุโดยคัดเลือกสายพันธุ์กลายแยกตามหมายเลขตัวอย่าง เพื่อคัดเลือกลักษณะที่มีแนวโน้มการสะสมธาตุในเมล็ดเพิ่มสูงขึ้น พบว่ามีตัวอย่างข้าวบางหมายเลขทดสอบมีปริมาณธาตุเหล็กและสังกะสีในเมล็ดเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% จึงนำไปปลูกเพื่อทดสอบความคงตัวและศึกษาผลของรังสีในระดับพันธุกรรมต่อไป ดังนั้น จากการการคัดเลือกการกลายพันธุ์ในเมล็ดข้าวปทุมธานี 1 รุ่น M3 ในเบื้องต้นพบว่า รังสีแกมมาที่ปริมาณรังสี 300 เกรย์ สามารถชักนำให้การสะสมธาตุเหล็กหรือสังกะสีในเมล็ดข้าวเพิ่มสูงขึ้นได้
คำสำคัญ
Riceข้าวmutationZincIronการกลายพันธุ์รังสีแกมมาGamma radiationสังกะสีเหล็กX-ray Fluorescence Spectroscopyhigh nutritionการเรืองรังสีเอ็กซ์โภชนาการสูง
งานวิจัยในหัวข้อใกล้เคียง
การชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์ของสีเยื่อหุ้มเมล็ดในข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 โดยการฉายรังสีแกมมาแบบเฉียบพลัน
ณัฏฐา ผดุงศิลป์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. 2561 Radiation use efficiency on the different varieties and the number of seedlings of rice (Oryza sativa l.)
การผลิตสารแคนนาบินอยด์จากแคลลัสและการปรับปรุงพันธุ์กัญชงและกัญชาโดยรังสีแกมมา
วิชัย ภูริปัญญวานิช สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) พ.ศ. 2564 ผลของจัสโมเนทและการใช้จัสโมเนทร่วมกับการฉายรังสียูวีซีต่อคุณภาพหลังการเก็บเกี่ยวและสารออกฤทธิ์สาคัญในผลมะม่วงพันธุ์มหาชนก
จุฑาลักษณ์ สุวรรณโชติ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) พ.ศ. 2558 การจัดทำข้อมูลรังสีพื้นหลังของปริมาณธาตุรังสีตามธรรมชาติใน พืช และผลไม้ท้องถิ่นบางชนิดในพื้นที่ที่มีศักยภาพเป็นที่ตั้งโครงการโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ ปีที่ 1
สุพิชชา จันทรโยธา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2556 การลดจำนวนมอดแป้งในธัญพืชโดยใช้รังสียูวีซีในการยับยั้งกระบวนการเมแทบอลิซึม
จตุพร ตั้งจิตรวิทยากูล มหาวิทยาลัยพะเยา พ.ศ. 2565 การพัฒนาพันธุ์ข้าวก่ำที่อุดมด้วยสารอาหารรองและการสร้างมูลค่าเพิ่มรำละเอียดข้าวก่ำ
ดำเนิน กาละดี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. 2555 อิทธิพลของรังสีอินฟราเรดร่วมกับลมร้อน และการเทมเปอริง ต่อร้อยละการงอกและการเจริญเติบโตของต้นอ่อนของเมล็ดพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105
จักรมาส เลาหวณิช มหาวิทยาลัยมหาสารคาม พ.ศ. 2563 ผลของรังสีแกรมมาที่มีต่อมันเทศประดับพันธุ์ผสมในสภาพปลอดเชื้อ
ธีระชัย ธนานันต์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2560 การศึกษาการใช้รังสีอินฟาเรดเพื่อกำจัดแมลงในข้าวสารสำหรับอุตสาหกรรมโรงสีข้าว
อดุลย์ จรรยาเลิศอดุลย์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี พ.ศ. 2553