ความหลากหลายของสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่สามารถยับยั้งโรคเบาหวาน โรคอัลไซเมอร์ จากข้าวพื้นเมืองมีสีในประเทศไทย เพื่อเป็นฐานข้อมูลในการอนุรักษ์ และพัฒนาสายพันธุ์ข้าว
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ประเทศไทยมีความหลากหลายของสายพันธุ์ข้าวทั้ง สายพันธุ์ข้าวมีสี และสายพันธุ์ข้าวไม่มีสี อย่างไรก็ตามสายพันธุ์ข้าวมีสีดูเหมือนว่าจะมีคุณค่าทางโภชนาการสูงกว่าสายพันธุ์ข้าวไม่มีสี งานวิจัยนี้ศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดจากข้าวมีสี 10 ชนิด ประกอบด้วย ข้าวก่ำร้อยเอ็ด ข้าวก่ำเกลี้ยง ข้าวดำนิล ข้าวเจ้าดำสนิท ไรซ์เบอรี่ ข้าวหอมนิล หอมมะลิแดง ข้าวเหนียวลืมผัว เจ้าดำจีน ข้าวสินเหล็ก และตัวอย่างข้าวมีสีที่มีระดับความเข้มข้นของสีแตกต่างกัน พบว่าสารสกัดจากข้าวทั้ง 10 ชนิดสามารถยับยั้งเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการเพิ่มขึ้นของระบดับน้ำตาลในเลือดได้ดี ?-glucosidase และ ?-amylase นอกจากนี้พบว่าสารสกัดที่สกัดด้วย methanol มีแนวโน้มในการยับยั้งเอนไซม์ทั้งสองชนิดได้กว่าสารสกัดด้วยตัวทำละลายชนิดอื่น นอกจากนี้สารสกัดจากสายพันธุ์ข้าวลืมผัวมีค่าการยับยั้งเอนไซม์ ?-glucosidase และ ?-amylase ได้ดีที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับข้าวสายพันธุ์อื่นที่ 97.2 ? 1.85 % สำหรับ ?-glucosidase และ 85.1 ? 1.11 % สำหรับ ?-amylase ดังนั้นจึงได้นำสารสกัดจากข้าวลืมผัวไปทดสอบเอนไซม์ acetylcholinesterase พบว่าสารสกัดของข้าวชนิดนี้สามารถยับยั้งเอนไซม์ชนิดนี้ได้ที่ 20.96 ? 1.95 % นอกจากนี้สารสกัดจากข้าวทั้ง 10 ชนิดยังนำไปศึกษาปริมาณของสาร methyl vanillate, syringic acid และ vanillic acid ซึ่งเป็นกลุ่มสาร phenolic compounds และเมื่อทำไปทดสอบการยับยั้งเอนไซม์ ?-glucosidase และ ?-amylase สามารถยับยั้งได้ดี และพบว่าในข้าวทั้ง 10 สายพันธุ์มีสารทั้งสามชนิดนี้อยู่ และปริมาณของสารทั้งสามชนิดนี้มีส่วนสัมพันธุ์กับประสิทธิภาพของการยับยั้งเอนไซม์ ?-glucosidase และ ?-amylase ข้าวลืมผัวเป็นข้าวที่มีประสิทธิภาพในการยับยั้งเอนไซม์ได้ดีที่สุดทั้งเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำตาลในเลือด ?-glucosidase และ ?-amylase และเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับโรคความจำเสื่อม acetylcholinesterase ดังนั้นจึงนำสารสกัดจากข้าวลืมผัวไปหาชนิดของสาร โดยพบว่าจากการทำให้สารสกัดบริสุทธิ์พบ spot จากตัวอต่างสารสกัดจำนวน 4 spot (4 samples) และทั้ง 4 samples นำไปวิเคราะห์หาชนิดของสารพบว่า sample 1 พบสารทั้งหมด 22 ชนิด sample 2 พบสารทั้งหมด 12 ชนิด sample 3 พบสารทั้งหมด 29 ชนิด และ sample 4 พบสารทั้งหมด 22 ชนิด นอกจากนี้งานวิจัยนี้ยังได้ศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดจากข้าวมีสีที่มีระดับความเข้มข้นของสีแตกต่างกันจำนวน 7 ตัวอย่าง โดยนำไปทดสอบกับเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำตาลในเลือด ?-glucosidase และเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเม็ดสีเมลานิน tyrosinase พบว่าสารสกัดจากข้าวสีดำมีแนวโน้มในการยับยั้งเอนไซม์ทั้งสองชนิดนี่ได้ดีกว่ากลุ่มของข้าวสีแดง และนอกจากนี้ยังพบว่าสารสกัดจากตัวอย่างข้าวที่ 6 (Sample 6) ที่สกัดด้วย methanol สามารถยับยั้งเอนไซม์ ?-glucosidase ได้ดีที่สุดที่ IC50 = 1.06 ? 0.13 ?g/mL และตัวอย่างข้าวนี้ที่สกัดด้วย water สามารถยับยั้งเอนไซม์ tyrosinase ได้ดีที่สุดที่ IC50 = 10.93 ? 3.41 ?g/mL จากศักยภาพของสารสกัดข้าวมีสีสามารถนำไปประยุกต์ในการเป็นองค์ประกอบของยาเกี่ยวกับการรักษาโรคเบาหวาน และโรคความจำเสื่อมได้นอกจากนี้ยังสามารถนำไปเป็นส่วนผสมของเครื่องสำอางได้อีกด้วย