การศึกษาวิเคราะห์ปรัชญาศาสนาสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ ๑) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ปรัชญาสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ ๒) เพื่อศึกษาวิเคราะห์หลักธรรมสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ และ ๓) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ปรัชญาศาสนาสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Method Research) ประชากรและกลุ่มตัวอย่างเป็นเยาวชน ๔ ภาคของประเทศไทย จำนวน ๒๕๐ คน กลุ่มตัวอย่างได้มาโดยใช้สูตรคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างของครอนบาค ผู้วิจัยเก็บข้อมูลกลุ่มตัวอย่างจำนวน ๒๕๐ คน โดยใช้แบบสอบถาม (Questionnaire) และทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ เพื่อหาความถี่ (Frequency) ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean) และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) และข้อมูลจาการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interviews) ได้แก่ นักวิชาการด้านศาสนา นักวิชาการด้านปรัชญา และผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดกิจกรรมสำหรับเยาวชน จำนวน ๑๕ รูป/คน โดยใช้การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ผู้วิจัยได้ทำการจัดกลุ่มข้อมูล (Data Grouping) สาระสำคัญของประเด็นสัมภาษณ์ (Main Point of Interview) จากนั้น ทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา (Content Analysis Technique) ผลการวิจัยพบว่า๑. ความคิดเห็นเกี่ยวกับการศึกษาวิเคราะห์ปรัชญาศาสนาสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ ของเยาวชนจาก ๔ ภาค ของประเทศไทย จำนวน ๒๕๐ คน โดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านแนวคิดปรัชญาศาสนาเชิงการศึกษา มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา ได้แก่ ด้านแนวคิดปรัชญาศาสนาเชิงสังคม ด้านแนวคิดปรัชญาศาสนาเชิงสิ่งแวดล้อม และด้านแนวคิดปรัชญาศาสนาเชิงเศรษฐกิจมีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด๒. การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ปรัชญาศาสนาในศตวรรษที่ ๒๑ พบว่า โลกกำลังเผชิญกับปัญหาหลายด้าน ทั้งจากปัญหาของมนุษย์เองและจากปัญหาที่มนุษย์สร้างขึ้นกล่าวคือสิ่งแวดล้อม มนุษย์จำเป็นต้องปรับทักษะการเรียนรู้ใหม่ โดยเฉพาะทักษะการมีชีวิตอย่างรู้เท่าทันปรากฏการณ์ธรรมชาติ ทักษะการใช้เทคโนโลยี ทักษะการคิดวิเคราะห์ด้วยวิจารณญาณ และทักษะด้วยการลงมือปฏิบัติจริง เพื่อสามารถรับรู้และเผชิญปัญหาอย่างมีประสิทธิภาพ๓. ผลการสัมภาษณ์เกี่ยวกับแนวคิดทฤษฎีปรัชญาศาสนาสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ พบว่า ๑) ด้านปรัชญาศาสนาเชิงสังคม มนุษย์ยุคใหม่ต้องเรียนรู้เพื่อยอมรับความหลากหลายทางสังคม เพราะเป็นยุคสมัยแห่งพหุนิยม หลักธรรมที่เหมาะสมคือความสามัคคี โดยมีเป้าหมายเดียวกันคือสันติสุขของชาวโลก ๒) ด้านปรัชญาศาสนาเชิงสิ่งแวดล้อม โลกกำลังเผชิญกับวิกฤตสิ่งแวดล้อม มนุษย์จำเป็นต้องตระหนักและเรียนรู้ปัญหาร่วมกันทุกภาคส่วน เพื่อความอยู่รอดของสิ่งแวดล้อมและตัวมนุษย์ ๓) ด้านปรัชญาศาสนาเชิงเศรษฐกิจ ที่ผ่านมามนุษย์บริโภคทรัพยากรโลกด้วยมิจฉาทิฐิ มนุษย์จำเป็นต้องทบทวนแนวความคิดใหม่ ด้วยการเน้นบริโภคโดยไม่ทำลายชีวิตคนอื่นและสิ่งแวดล้อม และ ๔) ด้านปรัชญาศาสนาเชิงการศึกษา มนุษย์กำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ หากต้องการอยู่รอดปลอดภัย สถาบันครอบครัวและสถาบันทางการศึกษาต้องทบทวนบทบาทใหม่ สถาบันครอบครัวต้องเน้นเรื่องความกตัญญูและความอ่อนน้อมถ่อมตน ส่วนสถาบันการศึกษาต้องเน้นสอนทักษะให้รู้จักคิดวิเคราะห์ เพื่อไม่ตกเป็นเหยื่อบริโภคนิยมและสื่อสังคมออนไลน์

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ