การประเมินอัตราการรอดตายและอัตราการทดแทนประชากรของเสือลายเมฆ (Neofelis nebulosa) ทางภาคใต้ของประเทศไทย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
สัตว์ผู้ล่าส่วนมากถูกคุกคามเสี่ยงการสูญพันธุ์เนื่องจากการล่ามากเกินไปและการสูญเสียแหล่งที่อยู่อาศัย ในขณะที่มีการตั้งเป้าหมายการอนุรักษ์และการวางแผนติดตาม ความเข้าใจเกี่ยวกับอัตราและทิศทางการเปลี่ยนแปลงประชากร เช่น ประชากรคงที่ เพิ่ม-ลดลง ล้วนเป็นข้อมูลที่มีความสำคัญอย่างมากต่อการจัดการสถานภาพการอนุรักษ์ และสามารถช่วยให้นักการจัดการออกแบบการจัดการอย่างเหมาะสม คณะนักวิจัยทำการประมาณความหนาแน่นของเสือลายเมฆสองครั้ง ณ ผืนป่าคลองแสง-เขาสก ภาคให้ของประเทศไทย โดยครั้งแรกปี 2560 และครั้งที่สองปี 2565 โดยการตั้งกล้องดักถ่ายภาพอัตโนมัติและวิเคราะห์ด้วยแบบจำลองการทำเครื่องหมายและจับซ้ำเชิงพื้นที่ นอกจากนั้นยังประมาณความชุกชุมของเหยื่อด้วยแบบจำลองรอยล์-นิโคลส์ และทำการเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงประชากรเสือลายเมฆกับการเปลี่ยนแปลงความชุกชุมของเหยื่อในช่วงห้าปีที่ผ่านมา ถึงแม้ว่ากล้องดักถ่ายภาพจะติดตั้งในจุดเดิมทั้งสิ้นและใช้วิธีการเดียวกันทั้งสองครั้งที่สำรวจ พบว่าไม่สามารถถ่ายภาพเสือลายเมฆตัวเดิมที่เคยพบเมื่อปี 2560 ได้เลย ชี้ให้เห็นว่ามีอัตรารอดตายที่ค่าค่อนข้างต่ำ คาดว่าสาเหตุอาจมาจากการตายโดยฝีมือมนุษย์ เสือลายเมฆส่วนใหญ่บันทึกภาพได้บนสันเขา เมื่อใช้แบบจำลองที่มีตัวแปรดัชนีสภาพพื้นที่ทำให้การประมาณความหนาแน่นดีขึ้น ประชากรของเสือลายเมฆในคลองแสงลดลง 29% แม้ว่าจะไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ จากการสำรวจในปี 2560 มีความหนาแน่น 6.54 ตัว/100 ตร. กม. ค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐาน 2.25/100 ตร. กม. ค่าความเชื่อมั่นที่ 95% 3.39–12.61/100 ตร. กม. ส่วนปี 2565 มีค่าเท่ากับ 4.65 ตัว/100 ตร. กม. ค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐาน 1.53/100 ตร. กม. ค่าความเชื่อมั่นที่ 95% 2.48–8.72/100 ตร. กม. ในส่วนความชุกชุมของเหยื่อพบว่ามีเพียงกลุ่มเก้งเท่านั้นที่มีความชุกชุมลดลง เหยื่อชนิดอื่นๆ ความชุกชุมถ้าไม่คงที่ก็มีการเพิ่มมากขึ้น เช่นกลุ่มลิง และสัตว์ผู้ล่าขนาดเล็ก จากการศึกษาครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่าประชากรเสือลายเมฆในป่าคลองแสง ซึ่งเป็นประชากรขนาดใหญ่ที่เหลืออยู่เท่าที่มีการศึกษาผ่านมา ประชากรเสือลายเมฆกำลังลดลงอย่างน่าเป็นห่วงนักอนุรักษ์และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องต้องให้ความสำคัญในอนาคต ข้อเสนอแนะจากการศึกษานี้ คือ ควรเพิ่มความถี่ในการติดตามสำรวจด้วยกล้องดักถ่ายภาพอัตโนมัติ เพื่อเพิ่มโอกาสในการบันทึกภาพเสือลายเมฆจากการสำรวจหลายๆ ครั้ง ซึ่งมีความจำเป็นต่อการประมาณอัตราการเปลี่ยนแปลงประชากร และประเมินความอยู่รอดในอนาคต