Command Palette

Search for a command to run...

กลับไปผลการค้นหา
รายงานฉบับสมบูรณ์พ.ศ. 2563

การอยู่รอดของเสือปลาในพื้นที่ชุ่มน้ำสามร้อยยอดและพื้นที่ป่าพรุอื่นๆในภาคใต้ของไทย ที่มีการใช้ประโยชน์พื้นที่อย่างเข้มข้นจากกิจกรรมมนุษย์

อนุชา ขำจริง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี พ.ศ. 2563

ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)

บทคัดย่อ

ประชากรเสือปลามีการลดลงอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากการสูญเสียและการแบ่งแยกของพื้นที่ชุ่มน้ำภายในแผ่นดินใหญ่ และตามแนวชายฝั่งทะเล การขาดการติดตามสถานะประชากรรวมไปถึงการประเมินภัยคุกคามซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นจึงเป็นช่องว่างในการจัดการการอนุรักษ์เสือปลา งานวิจัยนี้ได้ทำการติดตั้งกล้องดักถ่ายภาพสัตว์ป่าและใช้การวิเคราะห์แบบจำลองการจับและจับซ้ำเชิงพื้นที่ เพื่อประเมินความหนาแน่นของประชากรเสือปลาบริเวณพื้นที่ภายในและภายนอกรอบๆอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด ซึ่งคาดว่าเป็นกลุ่มประชากรเสือปลาที่ตกอยู่ในสภาวะถูกคุกคามในระดับท้องถิ่นของประเทศไทย พร้อมทั้งได้ทำการสัมภาษณ์ชาวบ้านในชุมชนที่อาศัยอยู่รอบๆพื้นที่อุทยานเพื่อทำความเข้าใจทัศนคติของคนในท้องถิ่นที่มีต่อเสือปลา รวมไปถึงสาเหตุที่สร้างความขัดแย้งระหว่างคนกับเสือปลา จากการตั้งกล้องดักถ่ายภาพทั้งหมด 14,608 วันสำรวจ สามารถจำแนกเสือปลาจากลวดลายได้ทั้งสิ้น 67 ตัว และจากแบบจำลองในการวิเคราะห์ที่ดีที่สุด (g0~1, ?~h2) สามารถประเมินความหนาแน่นของประชากรเสือปลา เท่ากับ 19 ตัวต่อ 100 ตารางกิโลเมตร (95% CI 14–24 ตัวต่อ 100 ตารางกิโลเมตร) ในส่วนของการสำรวจด้วยแบบสอบถาม ในกลุ่มผู้ให้สัมภาษณ์จำนวน 91 คน พบว่าภัยคุกคามจากมนุษย์ที่ลดจำนวนเสือปลาลงในช่วง 5 ปีที่ผ่านมาทั้งการฆ่าเสือปลาเพื่อล้างแค้นที่เสือปลาเข้ามาขโมยกินสัตว์เลี้ยงของชาวบ้าน การล่าเสือปลาเพื่อประกอบอาหาร เสือปลาที่โดนรถชนตายหรือโดนสุนัขกัดตาย และลูกเสือปลาถูกคนนำมาเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงอยู่ในระดับที่ต่ำ อาจเพราะขนาดประชากรเสือปลาที่ลดน้อยลง การมีข้อกฎหมายเกี่ยวกับการล่าสัตว์ป่าคุ้มครองที่เข้มงวดมากขึ้น หรือชาวบ้านมีการเฝ้าระวังและป้องกันสัตว์เลี้ยงของตนที่ดียิ่งขึ้น ในขณะเดียวกันการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการใช้ที่ดินในพื้นที่ชุ่มน้ำสามร้อยยอดยังมีแนวโน้มสูงขึ้นในปัจจุบัน ซึ่งมาจากนโยบายการจัดเก็บภาษีรูปแบบใหม่จากทางรัฐบาล แต่การเปลี่ยนแปลงส่วนใหญ่ยังเป็นไปในรูปแบบพื้นที่ที่เสือปลายังพอเข้าไปใช้ประโยชน์ได้บ้าง เช่น พื้นที่เพาะปลูกที่ยังมีแหล่งน้ำอยู่ในบริเวณโดยรอบ ทั้งนี้การเปลี่ยนแปลงพื้นที่อยู่อาศัยของเสือปลาในอนาคต รัฐบาลอาจจะต้องสร้างนโยบายในการยกเว้นการจัดเก็บภาษี สำหรับเจ้าของที่ดินที่ไม่ต้องการพัฒนาพื้นที่ที่เป็นที่อยู่อาศัยของเสือปลา หรือเพิ่มแรงจูงใจต่อเจ้าของที่ดินในการรักษาการใช้ประโยชน์ที่ดินในลักษณะดั้งเดิม การศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของพื้นที่ต่อการอนุรักษ์ประชากรเสือปลาในประเทศไทยและในภูมิภาคเอเชีย และการทำงานอนุรักษ์ที่จำเป็นต้องได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วนโดยเฉพาะจากคนในชุมชน เนื่องจากการมีประชากรเสือปลาส่วนใหญ่อาศัยอยู่นอกพื้นที่อนุรักษ์ ข้อมูลที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับการวางแผนการจัดการการอนุรักษ์เสือปลา และติดตามการเปลี่ยนแปลงประชากรเสือปลาในระยะยาว

คำสำคัญ

survival rateอัตราการรอดตายDensity estimationเสือปลาFishing Catการคำนวณความหนาแน่นการอยู่รอดของสัตว์ป่าphotographic mark-recaptureการจับและจับซ้ำด้วยภาพถ่ายHairy-nosed Otterนากจมูกขน

งานวิจัยในหัวข้อใกล้เคียง

การประเมินภัยคุกคามต่อการอยู่รอดของสัตว์ผู้ล่าขนาดเล็กในพื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่งภาคใต้

นฤมล ตันติพิษณุ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี พ.ศ. 2563

การประเมินอัตราการรอดตายและอัตราการทดแทนประชากรของเสือลายเมฆ (Neofelis nebulosa) ทางภาคใต้ของประเทศไทย

ดุสิต งอประเสริฐ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี พ.ศ. 2564

การวางแผนการจัดการการอนุรักษ์สัตว์ผู้ล่าขนาดเล็กในพื้นที่ชุ่มน้ำภาคใต้ เพื่อการอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์และสัตว์ป่าอย่างยั่งยืน

นฤมล ตันติพิษณุ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี พ.ศ. 2564

ความหลากหลายทางชีวภาพของสัตว์น้ำในป่าชายเลนคลองกำพวน จังหวัดระนอง และการจัดจำแนกชนิดโดยใช้แท่งรหัสดีเอนเอ

สหัส ราชเมืองขวาง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. 2560

ผลกระทบของฝายกั้นน้ำต่อโครงสร้างประชากรปลาในลำน้ำอิง

สุธิดา โส๊ะบีน กรมประมง พ.ศ. 2559

ผลของการคัดเลือกพันธุ์ต่อการเจริญเติบโต อัตรารอดตาย และความทนทานการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในปลากะรังเสือ

ไพบูลย์ บุญลิปตานนท์ ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งกระบี่ กองวิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่ง กรมประมง พ.ศ. 2559

โครงสร้างประชากรของปูทะเลและสัตว์ทะเลหน้าดินที่พบในป่าชายเลนธรรมชาติและป่าชายเลนที่ได้รับผลกระทบจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

อนัญญา เจริญพรนิพัทธ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง พ.ศ. 2552

การสำรวจ ติดตามศึกษา และการลดผลกระทบจากการรบกวนของมนุษย์ต่อนกป่าในประเทศไทย

George A. Gale มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี พ.ศ. 2564

ชนิดและความชุกชุมของแพลงก์ตอนพืชที่เป็นอันตรายในพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งจังหวัดจันทบุรี

ดุสิต ศรีวิไล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก พ.ศ. 2553

ความหลากหลายทางชีวภาพของปูภายใต้การเปลี่ยนแปลงแหล่งที่อยู่อาศัยและสภาพภูมิอากาศบริเวณหมู่เกาะเต่า จังหวัดสุราษฎร์ธานี

พันธุ์ทิพย์ วิเศษพงษ์พันธ์ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) พ.ศ. 2566