การศึกษาสภาพการใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4

บทคัดย่อ

การศึกษาสภาพการใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสภาพการใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 เพื่อศึกษาความพึงพอใจต่อการใช้หลักสูตรสถานศึกษา ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และเพื่อศึกษาแนวโน้มการจัดการศึกษาตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ให้มีประสิทธิภาพ กลุ่มตัวอย่างคือ โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 จำนวน 56 โรงเรียน ผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วยผู้บริหารโรงเรียน 56 คน ครูผู้สอน 265 คน นักเรียน 1,849 คน และผู้ปกครองและชุมชน 200 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ มี 2 ประเภท คือ แบบสอบถาม และแบบบันทึกการสัมภาษณ์ การวิเคราะห์ข้อมูลในเชิงปริมาณ จากแบบสอบถามปลายปิด ใช้สถิติคือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ ข้อมูลในเชิงปริมาณจากแบบสอบถามปลายเปิด ใช้การวิเคราะห์เนื้อหา(Content Analysis) และนำเสนอเป็นความเรียงประกอบค่าความถี่และร้อยละ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพที่ได้จาก การสัมภาษณ์ นำมาวิเคราะห์แบบอุปนัย (Analytic Induction) และนำเสนอเป็นความเรียง สรุปผลการวิจัยมีดังนี้ 1. สภาพการใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา เชียงใหม่ เขต 4 (1) ด้านปัจจัยสนับสนุนพบว่าปัจจัยสำคัญ คือ การที่ผู้บริหารสถานศึกษาสนับสนุนครูผู้สอนให้ได้รับการอบรม สัมมนา เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 เกี่ยวกับการจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา และการนำหลักสูตรสู่การจัดการเรียนการสอน ตลอดจนสนับสนุนงบประมาณในการจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์ และสื่อการเรียนการสอน ปัจจัยความร่วมมือจากชุมชนที่สำคัญคือการสนับสนุนงบประมาณ การร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ของโรงเรียน และการที่กรรมการสถานศึกษามีส่วนร่วมรับทราบหลักสูตรสถานศึกษา (2) ด้านกระบวนการใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 พบว่าทุกโรงเรียน มีการเตรียมและพัฒนาครูให้มีความรู้ความเข้าใจ ในหลักสูตรแกนกลาง ฯ มีการจัดทำหลักสูตรสถานศึกษาโดยวิเคราะห์ข้อมูลที่เกี่ยวข้องในการกำหนดเป้าหมายและเพิ่มเติมเนื้อหาเกี่ยวกับท้องถิ่น ทุกโรงเรียน ได้กำหนดให้ครูผู้สอนจัดทำหน่วยการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้ที่ตนเองสอน อย่างน้อย คนละ 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้ การจัดทำหลักสูตรสถานศึกษาและหน่วยการเรียนรู้ในโรงเรียนขนาดเล็กและขนาดกลาง มีการร่วมกันจัดทำเป็นกลุ่มโรงเรียน ส่วนโรงเรียนขนาดใหญ่ได้จัดทำในระดับโรงเรียน การนำหลักสูตร ค สู่การสอนนั้นครูผู้สอนส่วนใหญ่ไม่ได้สอนตามเวลาที่กำหนดไว้ในแผน มีการยึดหยุ่นเพราะมีภาระงานอื่น ที่ต้องปฏิบัติ การนิเทศภายในของผู้บริหารสถานศึกษาเพื่อสนับสนุน การใช้หลักสูตรอยู่ในระดับน้อย ส่วนใหญ่จะมอบหน้าที่ให้หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้หรือครูวิชาการนิเทศแทน การมีส่วนร่วมในการจัด การศึกษาของผู้ปกครอง/ชุมชน ส่วนใหญ่เป็นการช่วยอบรมสั่งสอนด้านพฤติกรม และดูแลการทำการบ้านของบุตรหลาน (3) ด้านผลผลิตของการใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 พบว่าผลการเรียนรู้ของผู้เรียนตามกลุ่มสาระการเรียนรู้ที่ ทำการวัดและประเมินโดยโรงเรียน อยู่ในระดับมาก ส่วนผลการประเมินระดับชาติอยู่ในระดับที่ต้องปรับปรุง ผลการเรียนรู้ตามคุณลักษณะอันพึงประสงค์และตามสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนอยู่ในระดับมาก นักเรียนมีความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต มีสุขภาพกายสุขภาพจิตที่ดี มีทักษะการสื่อสาร การคิดแก้ปัญหา 2. ความพึงพอใจต่อการใช้หลักสูตรสถานศึกษา ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 พบว่าผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายส่วนใหญ่มีความพึงพอใจในหลักสูตรระดับมาก จุดเด่นคือ เป็นหลักสูตรที่กำหนดเนื้อหา กิจกรรม คุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ตลอดจนกำหนดมาตรฐานและตัวชี้วัดที่ชัดเจนและละเอียด มีการกำหนดให้ผู้เรียนมีจิตสาธารณะ บริการสังคม การรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ และรักความเป็นไทย ส่วนผู้เรียนมีความพึงพอใจในตัวครูและการสอนของครู ในระดับมาก 3. แนวโน้มการจัดการศึกษาตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ควรมีการพัฒนาหลักสูตรในอนาคตเพื่อให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยมีการบูรณาการหรือยุบรวมบางกลุ่มสาระการเรียนรู้ เพื่อให้จำนวนกลุ่มสาระการเรียนรู้น้อยลง เน้นกลุ่มสาระหลัก ให้ส่วนกลางจัดทำแผน การสอนสำเร็จรูปให้ครูเลือกใช้และนำไปสอนได้จริง มีการจัดทำหลักสูตรสถานศึกษาที่เป็นเอกลักษณ์ ของสถานศึกษานั้น ๆ และ เป็นหลักสูตรเปิดกว้าง ที่บูรณาการได้กับทุกประเทศ มีเนื้อหาวิชาบังคับเรียนและเลือกเรียนได้ การวัดและประเมินผลควรให้สถานศึกษาหรือระดับเขตพื้นที่ดำเนินการ การบริหารจัดการ ควรจัดสรรงบประมาณ จัดสรรสื่อ ICT ให้พอกับความต้องการ การจัดการเรียนการสอนครูผู้สอนควรลดบทบาทจากการบอกมาเป็นผู้อำนวยการสอน มีการพัฒนาครูผู้สอนอย่างต่อเนื่อง และบรรจุครูผู้สอนตามวิชาเอกที่โรงเรียนต้องการ ให้ผู้ปกครอง/ชุมชน และนักเรียนมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษามากขึ้น คุณลักษณะที่ต้องการให้เกิดกับผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานในอนาคต คือ นักเรียนเป็นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรม ร่าเริงแจ่มใส มีความรับผิดชอบในตนเองและสังคม มีความรู้ในภาษาต่างประเทศ มีคุณภาพใกล้เคียงกันทั่วประเทศ และต้องมีความเด่นในด้านวิชาการเรื่องใดเรื่องหนึ่ง

คำสำคัญ