ความหนาแน่นของ Anopheles sundaicus Complex ความเป็นพาหะนำเชื้อ Plasmodium spp. ในพื้นที่เกาะแหล่งท่องเที่ยวฝั่งอันดามันภาคใต้ตอนบน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ไข้มาลาเรียเป็นโรคท่อี งค์การอนามัยโลกให้ความสำคัญ การศึกษาความสัมพันธ์ของยุง <br />พาหะเช้อื มาลาเรีย เพ่อื การเฝ้าระวังป้องกันการเกิดการระบาดครั้งใหญ่ของโรคไข้มาลาเรีย (Out <br />break) จึงมีความสำคัญ การหาความหนาแน่นของ Anopheles sundaicus ความเป็นพาหะนำเชื้อ <br />Plasmodium spp ในพื้นท่เี กาะ แหลง่ ทอ่ งเท่ยี วฝ่งั อนั ดามัน ในพื้นท่เี กิดภัยพบิ ัติสึนามจิ ังหวัดพังงา <br />และภูเก็ต ทาํ การศึกษาใน 2 พ้นื ที่ เกาะยาวน้อย อำเภอเกาะยาว จังหวัดพังงา ,เกาะภูเก็ต หมู่ที่ 3 <br />ตำบลกมลา อำเภอกะทู้ จังหวัดภูเก็ต ศึกษาโดยการสำรวจยุงพาหะนำเชื้อไข้มาลาเรีย Anopheles <br />sundaicus และ Anopheles ชนิดอ่นื ๆ ในชว่ งท่มี ีการระบาดสูง (Peak) ในเดือนกุมภาพันธ ? <br />มนี าคม พฤษภาคมและมถิ นุ ายน เพ่อื เปรยี บเทยี บความหนาแน่นของพาหะในแต่ละพื้นที่ โดยจับ <br />ยุงตั้งแต่เวลา 18.00 น.-06.00 น. นำยุงท่จี ับได้มาจำแนกชนิดของ Anopheles spp. สง่ แยกชนิด <br />species complex โดยการวิเคราะห์ระดับโมเลกุลด้วยวิธีโดยปฏกิ ิริยาลูกโซ่ PCR ดัชนีท่นี ำมา <br />วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละของ Anopheles sundaicus และ Anopheles ชนิดอ่นื ๆ ท่จี ับได้ <br />เปรียบเทียบความหนาแน่นของ Anopheles แต่ละชนิด และเปรียบเทียบอัตราการติดเชื้อ <br />Plasmodium spp. ใน Anopheles แตล่ ะชนดิ จากผลการสาํ รวจความหนาแน่นของยุงในพื้นที่ หมู่ <br />ที่ 6 ตำบลเกาะยาวน้อย อำเภอเกาะยาว จังหวัดพังงา เดือนกุมภาพันธ์ มีนาคม พฤษภาคม และ <br />มถิ ุนายน พบว่ายุงก้นปล่องมีความหนาแน่นน้อยเม่อื เปรียบเทียบกับยุงชนิดอ่นื ยุงก้นปล่องท่มี ี <br />อัตราการเข้าเกาะกัด (Landing rate) ในช่วงเวลา 20.00-23.00 น. สูงสุด โดยยุงเข้ากัดสัตว์มากกว่า <br />กัดคน ยุงท่เี ข้าเกาะกัดสูงสุด คือ An.jamsii และ An.barbirostis ทั้งคนเป็นเหยื่อล่อและสัตว์เป็น <br />เหย่อื ลอ่ ในอัตราการเข้าเกาะกัดท่ใี กล้เคียงกันแต่พบว่าอัตราการเข้าเกาะกัดของยุง An. sundaicus <br />มีอัตราการเข้ากัดต่ำท่สี ุด ในพื้นท่หี ม่ทู ี่ 3 ตำบลกมลา จังหวัดภูเก็ต เดือนกุมภาพันธ์ มีนาคม <br />พฤษภาคม และมถิ ุนายน พบว่ายุงก้นปลอ่ งมีความหนาแน่นน้อยเม่อื เปรียบเทียบกับยุงชนิดอ่นื <br />ยุงก้นปลอ่ งท่มี อี ตั ราการเข้าเกาะกัด (Landing rate) ในชว่ งเวลา 20.00-23.00 น. สูงสุด โดยยุงเข้า <br />กัดสตั ว์มากกว่ากัดคน ยุงท่เี ข้าเกาะกัดสูงสุด คือ An.jamsii และ An.barbirostis ทั้งคนเป็นเหยื่อล่อ <br />และสตั ว์เปน็ เหย่อื ลอ่ ในอัตราการเข้าเกาะกัดท่ใี กล้เคียงกันแต่พบวา่ อตั ราการเข้าเกาะกัดของยงุ An. <br />sundaicus มอี ตั ราการเข้ากัดต่ำท่สี ดุ เชน่ เดียวกับจงั หวดั พังงา ชนดิ ของ An. sundaicus Complex <br />ท่พี บในเกาะแหล่งทอ่ งเท่ยี วฝ่งั อันดามันของประเทศไทย พบว่าเป็น An. epiroticus ทั้งหมด <br />อัตราการติดเชื้อ Plasmodium spp. ของ An.sundaicus Complex เปรียบเทียบกับ Anopheles <br />ชนดิ อ่นื ๆ ทาํ การศึกษาใน 2 พ้นื ที่ วิเคราะหห์ าการติดเช้อื Plasmodium spp. ไมพ่ บการติดเชื้อ <br />มาลาเรยี ชนิด P. falciparum และ P. vivex ในยุงก้นปล่อง แต่เป็นท่นี ่าสนใจว่าในยุงท่มี ีความ <br />หนาแน่นสูงเชน่ An.barbirostis ซ่งึ พบได้ท่วั ไปนั่นน่าจะมีการศึกษาต่อไปว่ายุงชนิดนี้อาจเป็น <br />พาหะท่สี าํ คัญในพื้นท่อี ่นื ๆ หรอื ไม