รายงานฉบับสมบูรณ์พ.ศ. 2560
ความชุกและความหลากหลายทางพันธุกรรมของเชื้อปรสิตที่นำโดยแมลงในกระบือไทย
มรกต แก้วธรรมสอน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2560 ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการส ารวจความชุกและความหลากหลายทางพันธุกรรมของเชื้อปรสิตที่น าโดยแมลง
พาหะในกระบือของไทย ใน 5 จังหวัดได้แก่ น่าน ลำปาง หนองบัวลำพู มุกดาหาร และสุรินทร์ โดยใช้วิธีการ
ตรวจมาตรฐานทางปรสิตวิทยาคือการย้อมฟิล์มเลือดและส่องตรวจจากกล้องจุลทรรศน์ ควบคู่ไปกับวิธีการตรวจ
ทางอณูชีววิทยาที่มีความไวที่สูงกว่าและให้ข้อมูลได้ในระดับพันธุกรรม ผลการศึกษา ในกระบือจำนวนทั้งสิ้น
394 ตัวอย่างพบว่าความชุกของเชื้อ T. orientalis สูงมากที่สุด (ร้อยละ 58.1) รองลงมาคือ P. bubalis (ร้อย
ละ 29.7 %) และ Babesia (ร้อยละ 7.1 %) ตามลำดับ ผลการศึกษาครั้งนี้ยังแสดงข้อมูลความชุกของเชื้อ
มาลาเรียในกระบือ P. bubalis เป็นครั้งแรกในจังหวัดน่าน ลำปาง หนองบัวลำพู และสุรินทร์ ผลการวิเคราะห์
ความหลากหลายทางพันธุกรรมของเชื้อข้างต้น โดยใช้ลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน 18 S rRNA พบว่าเชื้อ T.
orientalis มีค่า % identity ร้อยละ 82 ถึง 100 ซึ่งแสดงถึงความหลากหลายทางพันธุกรรมของเชื้อชนิดนี้
อย่างไรก็ตาม ผลการทำ Phylogenetic analysis สามารถจัดกลุ่มของเชื้อตามความใกล้ชิดทางพันธุกรรมได้
เป็น 2 กลุ่ม ส่วนเชื้อ P. bubalis มีค่า % identity ของ Mitochondrion genome ร้อยละ 99 ถึง 100 ซึ่ง
แสดงถึงความหลากหลายทางพันธุกรรมที่จำกัด ในส่วนของเชื้อ Babesia มีการปนกันของ DNA ของเชื้อจาก
สัตว์ทำให้ไม่สามารถอ่านผลได้ การศึกษานี้จะเป็นประโยชน์ต่อการตรวจวินิจฉัยโรคในพื้นที่ต่างๆ ของหน่วยงาน
ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพสัตว์เช่น สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ กรมปศุสัตว์
คำสำคัญ
PrevalenceGenetic diversityความชุกbuffaloesความหลากหลายทางพันธุกรรมกระบือParasitesVectorแมลงพาหะเชื้อปรสิต
งานวิจัยในหัวข้อใกล้เคียง
ความหลากหลายทางพันธุกรรม การคัดเลือก และการจำแนกสายพันธุ์ของเชื้อราที่เป็นสาเหตุของโรคในแมลง Metarhizium sp. จากพื้นที่การเกษตรในประเทศไทยและการทดสอบประสิทธิภาพของเชื้อที่มีต่อการกำจัดปลวก
ผศ.ดร. สุพัตรา โพธิ์เอี่ยม สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง พ.ศ. 2551 แมลงสโตนฟลาย (อันดับ Plecoptera) ในประเทศไทย: การแพร่กระจายและการใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพ
นิศารัตน์ ตั้งไพโรจน์วงศ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. 2565 สถานการณ์การระบาด และการพัฒนาเครื่องหมายโมเลกุลดีเอ็นประสิทธิสูงในการระบุชนิดพยาธิใบไม้ในโค-กระบือวงศ์ Paramphistomatidae ในประเทศไทย
ฐาปนา ชลธนานารถ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. 2564 การระบุชนิดเชิงโมเลกุลของตัวอ่อนพยาธิใบไม้ระยะเซอร์คาเรียในหอยเพื่อประเมินผลกระทบการใช้พื้นที่เกษตรกรรมในชนบท
ชโลบล วงศ์สวัสดิ์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. 2556 การตรวจสอบการแลกเปลี่ยนทางพันธุกรรมของเชื้อราสาเหตุโรคของแมลง สายพันธุ์ที่ผลิตเป็นสูตรสำเร็จและที่เป็นจุลินทรีย์ท้องถิ่นซึ่งก่อโรคกับแมลง ในระบบนิเวศเกษตร (ระยะที่ 2)
รุ่งเกียรติ แก้วเพชร มหาวิทยาลัยราชภัฎสวนดุสิต พ.ศ. 2555 การสำรวจและจำแนกชนิดหอย ซึ่งเป็นพาหะตัวกลางของปรสิต ภายในมหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี และการตรวจสอบการติดเชื้อปรสิตโดยวิธีทางอณูวิทยา
สุภัทรา ชื่นชอบ มหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. 2556 การจำแนกทางอณูชีววิทยาของไส้เดือนฝอยศัตรูแมลงจากพื้นที่ภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย
อภิชาติ วิทย์ตะ มหาวิทยาลัยนเรศวร พ.ศ. 2555 การตรวจสอบการแลกเปลี่ยนทางพันธุกรรมของเชื้อราสาเหตุโรคของแมลง สายพันธุ์ที่ผลิตเป็นสูตรสำเร็จและที่เป็นจุลินทรีย์ท้องถิ่นซึ่งก่อโรคกับแมลง ในระบบนิเวศเกษตร
รุ่งเกียรติ แก้วเพชร มหาวิทยาลัยราชภัฎสวนดุสิต พ.ศ. 2554 โครงการ การศึกษาปรสิตและซิมไบออนต์ของตัวอ่อนแมลงริ้นดำ ในประเทศไทย
เสน่ห์ จิตต์กลาง มหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. 2559 การใช้เชื้อราแมลงจากดินเพื่อกำจัดไส้เดือนฝอยรากปมข้าวและกระตุ้นการเจริญเติบโตของข้าว
นพพล คบหมู่ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) พ.ศ. 2566