ความชุกของโรคติดเชื้อปรสิตในประชากรตำบลก่อเอ้ อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยังคงเป็นแหล่งระบาดของโรคติดเชื้อปรสิตหลายชนิด ด้วยปัจจัยของการมีโฮสต์กึ่งกลางที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของเชื้อปรสิตร่วมกับการขาดสุขอนามัยที่ดีของประชาชน ทำให้ยังคงมีรายงานความชุกของโรคติดเชื้อปรสิตในประชากรมาอย่างต่อเนื่อง เช่นเดียวกับหลายพื้นที่ในประเทศไทยซึ่งโรคติดเชื้อปรสิตในประชากรก็ยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ ในตำบลก่อเอ้ อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี เป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่เป็นแหล่งระบาดของโรคติดเชื้อปรสิตหลายชนิด จากการสำรวจความชุกของโรคติดเชื้อปรสิตในประชากรจาก 8 หมู่บ้านของตำบลก่อเอ้ จำนวน 937 ราย ด้วยวิธี modified formalin ethyl-acetate concentration technique พบว่ามีผู้ที่ตรวจพบการติดเชื้อปรสิตทั้งสิ้น 62 ราย (6.62%) ใน 62 รายนี้ ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับร่วมด้วยจำนวน 34 ราย และใน 34 รายนี้ มี 5 รายที่ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับร่วมกับพยาธิสตรองจิลอยด์ และมี 3 รายที่ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับร่วมกับพยาธิตัวตืดหรือพยาธิปากขอหรือพยาธิใบไม้ลำไส้ นอกเหนือจากการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ ยังพบผู้เข้าร่วมโครงการที่ติดเชื้อปรสิตอื่นๆ ได้แก่ ผู้ติดเชื้อพยาธิตัวตืด 8 ราย พยาธิสตรองจิลอยด์ 16 ราย พยาธิปากขอ 2 ราย โปรโตซัวชนิด G. lamblia 1 ราย และ E. coli 1 ราย และจากการตรวจติดตามการติดเชื้อปรสิตซ้ำในผู้เข้าร่วมโครงการที่ได้รับการรักษาไปแล้ว พบการติดเชื้อปรสิตซ้ำในผู้เข้าร่วมโครงการบางราย โดยมีผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ 12 ราย ติดเชื้อพยาธิตัวตืด 4 ราย พยาธิสตรองจิลอยด์ 5 ราย และพยาธิปากขอ 1 ราย นอกจากนั้นจากการสัมภาษณ์ผู้ที่ตรวจพบการติดเชื้อปรสิตยังพบว่าผู้ติดเชื้อปรสิตส่วนใหญ่ยังคงมีความรู้ความเข้าใจและความเชื่อเกี่ยวกับโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีไม่ถูกต้องตามหลักทางวิชาการ ผู้ติดเชื้อปรสิตส่วนใหญ่มีแนวคิดที่จะเลิกบริโภคอาหารสุกๆ ดิบๆ แต่อาหารที่ผู้ติดเชื้อปรสิตส่วนใหญ่ยังไม่สามารถลดหรือเลิกบริโภคได้ คือ ปลาร้า ดังนั้นจึงควรมีการรณรงค์ให้มีการบริโภคปลาร้าที่สุกและสะอาด ร่วมกับการให้ความรู้ตามหลักทางวิชาการที่ถูกต้อง เกี่ยวกับโรคติดเชื้อปรสิตที่พบบ่อยในชุมชนพร้อมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของคนในชุมชนให้มีสุขอนามัยที่ดีขึ้นโดยใช้หลักเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม นอกจากนั้นการตรวจติดตามการติดเชื้อปรสิตซ้ำในผู้เข้าร่วมโครงการที่เคยได้รับการรักษาไปแล้ว โดยเฉพาะในผู้เข้าร่วมโครงการที่เคยตรวจพบการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ เพื่อเฝ้าระวังการพัฒนาความรุนแรงของโรคไปสู่การเป็นมะเร็งท่อน้ำดี และควรส่งเสริมให้ประชาชนในแหล่งระบาดของโรคได้มีความตระหนักต่อการติดเชื้อและมีโอกาสสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ

คำสำคัญ