ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะโภชนาการและการติดเชื้อพยาธิใบไม้ ของเด็กวัยเรียนในจังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: พยาธิใบไม้ตับออร์พิสทอร์คิส วิเวอร์รินิมีการระบาดในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำโขงตอนล่าง รวมถึงประเทศไทย ลาว กัมพูชา และเวียดนามตอนกลาง การระบาดนี้เป็นปัญหาที่สำคัญในประเทศไทย โดยเฉพาะภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ วัตถุประสงค์: เพื่อสำรวจภาวะโภชนาการและความสัมพันธ์กับการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับในพื้นที่ๆอาศัยของเด็กวัยเรียน ในจ.สุรินทร์ วัสดุและวิธีการ: การสำรวจภาวะโภชนาการของเด็กวัยเรียนในชนบทจังหวัดสุรินทร์ ประเทศไทยแบบภาคตัดขวาง ระหว่างเดือนกันยายน 2556ถึงเดือนกรกฎาคม 2557 เก็บข้อมูลโภชนาการ เศรษฐกิจและสังคม และข้อมูลครอบครัวด้วยแบบสัมภาษณ์ ในเด็กวัยเรียนอายุระหว่าง 6-14 ปี จำนวน 426 ราย การทดสอบสหสัมพันธ์เพียร์สันและการถดถอยพหุคูณนำมาใช้ในการศึกษานี้ ผลการศึกษา: ผู้สัมภาษณ์ส่วนใหญ่เป็นมารดา (37.23%), และตามมาด้วยเด็กวัยเรียน (34.41), เป็นเพศหญิง (51.73%), อายุช่วงระหว่าง >9-12 ปี (41.99%) เด็กวัยเรียนมีน้ำหนักตามเกณฑ์อายุ คือ ปกติ (60.82%), น้ำหนักค่อนข้างน้อย (8.01%), ต่ำกว่าเกณฑ์ (7.58%), อ้วน (2.38%) และน้ำหนักเกิน (1.95%) ส่วนสูงตามเกณฑ์อายุ คือ ปกติ (60.17%), เตี้ย (0.74%), ค่อนข้างเตี้ย (4.76%), สูง (3.46%), และค่อนข้างสูง (2.6%) น้ำหนักตามเกณฑ์ส่วนสูง คือ เหมาะสม (54.11%), ผอม (10.82%), ค่อนข้างผอม (8.02%), อ้วน (2.38%), อ้วนมาก (1.73%), ตามลำดับ ผลการตรวจอุจจาระไม่พบเด็กวัยเรียนติดพยาธิใบไม้ตับ จากการสัมภาษณ์พบว่า เด็กวัยเรียนมีพฤติกรรมรับประทานปลาดิบ เด็กวัยเรียนที่มีน้ำหนักค่อนข้างน้อยมีความสัมพันธ์กับพื้นที่มีรายงานการระบาดของพยาธิใบไม้ตับ (Adjust R Square=0.445, P < 0.05) สมการทำนายการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับในเด็กวัยเรียนที่มีน้ำหนักน้อย ได้ดังนี้ Y = -0.508 + 0.517 X12 และ Z = 0.694 X12. สรุปผล: การศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่า เด็กวัยเรียนที่เตี้ย น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ มีน้ำหนักค่อนข้างน้อย พบในพื้นที่ๆมีรายงานการระบาดของพยาธิใบไม้ตับ น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์มีความสัมพันธ์กับพื้นที่ๆมีรายงานการติดเชื้อ ดังนั้น การให้อาหารเสริมจึงมีความสำคัญในเด็กกลุ่มนี้ การให้สุขศึกษาเป็นสิ่งจำเป็นแก่เด็กและญาติ Keywords: ภาวะโภชนาการ เด็กวัยเรียน พยาธิใบไม้ตับ จังหวัดสุรินทร์ ประเทศไทย

คำสำคัญ