ชุมชนต้นแบบพัฒนาระบบแก้ไขปัญหาและป้องกันโรคพยาธิใบไม้ในตับ ในประชากรกลุ่มเสี่ยงของประชาชน อำเภอศรีสงคราม จังหวัดนครพนม
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เพื่อศึกษาชุมชนต้นแบบพัฒนาระบบแก้ไขปัญหาและป้องกันโรคพยาธิใบไม้ในตับ ในประชากรกลุ่มเสี่ยงของประชาชน อำเภอศรีสงคราม จังหวัดนครพนมการศึกษาครั้งนี้วิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) สำรวจสถานการณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ความถี่ ร้อยละ และการวิเคราะห์เนื้อหา คืนข้อมูลผลสำรวจให้กับชุมชน ชี้ประเด็นปัจจัยที่ทำนายพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับในชุมชน ซักถามรายละเอียด สะท้อนมุมมอง ความรู้สึก ประสบการณ์ กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 465 คน ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง จำนวน 279 คน คิดเป็นร้อยละ 58.7 เพศชาย จำนวน 192 คน คิดเป็นร้อยละ 41.3 มีการรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคพยาธิใบไม้ตับอยู่ในระดับมาก จำนวน 208 คน คิดเป็นร้อยละ 55.3 ส่วนใหญ่การรับรู้ความรุนแรงของโรคอยู่ในระดับน้อย จำนวน 292 คน คิดเป็นร้อยละ 62.8 ความสัมพันธ์ระหว่าง อายุ และรายได้มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมการป้องกัน และพบว่า ตัวแปรทำนายดีที่สุด คือความตั้งใจในการเลิกกินปลาดิบ (ร้อยละ37.9) รองลงมาอาชีพนักเรียน/นักศึกษา ชุมชนต้นแบบพัฒนาระบบแก้ไขปัญหาและป้องกันโรคพยาธิใบไม้ในตับ ในประชากรกลุ่มเสี่ยงของประชาชน อำเภอศรีสงคราม จังหวัดนครพนม พบว่าร่วมกับชุมชน 1) การวางแผน (Plan)การวางแผน (Plan) การดำเนินการ (Action) การสังเกตผล (Observe) และการสะท้อน (Reflection) สำรวจตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ คืนข้อมูลผลสำรวจให้กับชุมชน ชี้ประเด็นปัจจัย ความตั้งใจในการเลิกกินปลาดิบ สะท้อนมุมมองผู้ให้ข้อมูล ในชุมชนมีการผลิตอาหารจากปลาดิบแบบยั่วยวนใจ ความรู้สึก ประสบการณ์ กินดิบแล้วมันอร่อย รสชาติไม่เปลี่ยน ปลาส้มเป็นของฝาก ใครมาศรีสงครามต้องได้ปลาส้มกลับไป ได้ร่วมกันค้นหาวิธีการแก้ไขปัญหา วางแผนดำเนินการวงรอบที่ 1 กระบวนการใช้สื่อสาธารณะและหลักสูตรผลักดันชุมชนปลอดพยาธิใบไม้ตับในชุมชน การใช้สื่อสาธารณะ มีสื่อให้สุขศึกษานักเรียนสำหรับครู, Animation กลอนรำสำหรับประชาชน มีต้องการทักษะในการช่วยเหลือผู้มีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคพยาธิใบไม้ตับ วางแผนพัฒนาศักยภาพ อสม.นำหลักสูตรอบรม ไปถ่ายทอดความรู้ วงรอบที่ 2 คือ วางแผนเพื่อสร้างมาตรการให้ความรู้ในชุมชน มีรูปแบบชุมชนต้นแบบป้องกันโรคพยาธิใบไม้ในตับ โดยมีการพัฒนาศักยภาพ สมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.)ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับ ติดตามเยี่ยมบ้านผู้มีพฤติกรรมเสี่ยง และผลการสะท้อนกลับในวงรอบนี้คือการสร้างความยั่งยืนของกิจกรรม สื่อให้ความรู้เนื้อหาพยาธิใบไม้ตับให้มีความหลากหลาย เหมาะสมกับผู้เรียนในแต่ละระดับช่วงชั้นเรียน และประชาชนในชุมชน วงรอบที่ 3 การสร้างความยั่งยืน ป้องกันพยาธิใบไม้ตับในชุมชน เป้าหมายการสร้างความยั่งยืนในทุกกิจกรรม อสม. มีการเชิญชวนกลุ่มเป้าหมายเลิกกินปลาดิบ ผลักดันให้อยู่ในธรรมนูญสุขภาพตำบล และได้มีการประชุมสรุปผลการดำเนินงานและถอดบทเรียนปัจจัยความสำเร็จเพื่อขยายผลสู่ชุมชนอื่นๆ ต่อไป