การแพร่กระจายและระบุชนิดเชิงโมเลกุลของพยาธิใบไม้ลำไส้ขนาดเล็ก Microphaloides spp. ในปูนา (Somanniathelpusa sp.) จากจังหวัดนครพนม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการแพร่กระจาย และระบุชนิดเชิงโมเลกุลของพยาธิใบไม้ ลำไส้ขนาดเล็ก Microphaloides spp. ในปูนา (Somanniathelpusa sp) ในจังหวัดนครพนม จาก การศึกษาพบว่าความชุกรวมของการติดพยาธิในปูนา มีค่าเท่ากับ 50.46 % โดยอำเภอเมือง มีค่าความซุกสูง ที่สุด เท่ากับ 87.09 % รองลงมาคืออำเภอเรณูคร มีค่ความซุกเท่ากับ 83.33 % ส่วนอำเภอบ้านแพง มีค่า ความชุกน้อยที่สุด เท่ากับ 6.97 % เมื่อนำข้อมูลมาวิเคราะห์หาค่ำความหนาแน่น (intensity) ของพยาธิใบไม้ ระยะเมตาเชอร์คาเรีย พบว่าอำเภอโพนสรรค์ มีความหนาแน่นมากที่สุด รองลงมาคือ อำเภอนาแก และ อำเภอเมือง ซึ่งมีค่าเท่ากับ 160.30, 117.21 และ 112.74 ตามลำดับ สำหรับการระบุชนิดเชิงโมเลกุลของ พยาธิใบไม้ลำไส้ขนาดเล็ก Microphaloides spp. ในปูนา (Somanniathelpusa sp.) โดยใช้ยีนบริเวณ Internal Transcribed Spacer Subunit 2 (ITS-2) พบว่าพยาธิใบไม้ลำไส้ขนาดเล็ก Microphaloides sp. มีลำดับนิวคลีโอไทด์แตกต่างกัน และไม่พบลำดับนิวคลีโอไทด์ของพยาธิเหล่านี้ในฐานข้อมูล NCB! จาก การศึกษา Phylogenetic tree ของ Microphaloides spp. แยกออกเป็น 5 กลุ่ม (clade) ได้แก่ กลุ่มที่ 1 คือ อำเภอเมือง อำเภอท่าอุเทน อำเภอบ้านแพง และอำเภอศรีสงคราม กลุ่มที่ 2 คืออำเภอธาตุพนม และ อำเภอนาหว้า กลุ่มที่ 3 คือ อำเภอปลาปาก กลุ่มที่ 4 คือ อำเภอเรณูนคร และอำเภอโพนสวรรค์ และกลุ่มที่ 5 คือ อำเภอนาแก แสดงว่าในจังหวัดนครพนมอาจพบพยาธิกลุ่มนี้หลายชนิด ทั้งนี้อาจจะต้องมีการศึกษาถึง รายละเอียดของพยาธิที่พบให้มากกว่านี้ จากการศึกษาครั้งนี้พบว่าพยาธิใบไม้ลำไส้ขนาดเล็ก Microphaloides sp. ที่พบในปูนาจากจังหวัดนครพนมยังมีการระบาดที่สูง และแพร่กระจายในวงกว้าง ทำ ให้การบริโภคที่ปูดิบที่ไม่ปรุงให้สุก ทำให้ประชาชนมีความเสี่ยงในการติดพยาธิชนิดนี้สูงตามไปด้วย

คำสำคัญ