การบูรณาการกิจกรรมทางพลศึกษา สุขภาพ และนันทนาการ เพื่อการส่งเสริมสุขภาพจิต และสุขภาพกาย สำหรับผู้สูงอายุในภาคเหนือ ของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัย เรื่อง การบูรณาการกิจกรรมด้านพลศึกษา สุขภาพ และนันทนาการ เพื่อการส่งเสริมสุขภาพจิต และสุขภาพกาย สำหรับผู้สูงอายุในภาคเหนือ ของประเทศไทย ภายใต้แผนงานวิจัย สถาบันการพลศึกษากับผู้สูงอายุในปี พ.ศ. 2568 : การบูรณาการกิจกรรมด้านพลศึกษา สุขภาพ และนันทนาการเพื่อการส่งเสริมสุขภาพจิต และสุขภาพกายสำหรับผู้สูงอายุในประเทศไทย ประกอบด้วย การผสมผสานระเบียบวิธีวิจัยทั้งการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์หลัก 2 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาการบูรณาการองค์ความรู้ด้านพลศึกษา สุขภาพ และนันทนาการในการพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายสำหรับผู้สูงอายุสามารถนำไปใช้กับประชาชนในภาคใต้ 2) เพื่อพัฒนาองค์ความรู้ด้านพลศึกษา สุขภาพ และนันทนาการไปใช้ในวิถีชีวิตจริงในการส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายของทุกหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนให้มีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผลอย่างชัดเจนและสามารถวัดประเมินได้ กำหนดกลุ่มเป้าหมายแบบเฉพาะ เจาะจงเป็นแกนนำผู้สูงอายุ จำนวน 98 คน จากชมรมผู้สูงอายุจังหวัดเชียงใหม่เข้าร่วมกิจกรรมการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุแบบบูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพและนันทนาการเพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายของผู้สูงอายุในประเทศไทยโดยใช้ Delphi Technique ในการดำเนินการโดยผู้เชี่ยวชาญ 20 ท่านเป็นชุดกิจกรรมสำหรับผู้สูงอายุ 8 กิจกรรม ได้แก่ 1) การฝึกล้ม 2) การดื่มชาสมุนไพรสด 3) เทคนิคการผ่อนคลาย 4) Round Table Ball 5) ดนตรีบำบัด 6) ศิลปะบำบัด 7) ผ้าขาวม้ามันตรา และ 8) การนวดฝ่ามือ และสัมภาษณ์แบบ Focus Group ภายหลังจากการเข้าร่วมกิจกรรม การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติพื้นฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว (one–way ANOVA) การทดสอบแบบที (t-test) การวิเคราะห์เพื่อทดสอบ สมมติฐาน วิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression Analysis) แบบเพิ่มตัวแปรเป็นชั้น (Stepwise) และวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบสองทาง (two–way ANOVA) ข้อมูลเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา นำเสนอเป็นโมเดลบูรณาการ ผลการวิจัยพบว่า 1. ก่อนเข้ารับการอบรมฯ พบว่า ความพึงพอใจต่อการเข้ารับการอบรมกิจกรรมบูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพและนันทนาการเพื่อส่งเสริมสุขภาพจิต และสุขภาพกายของผู้สูงอายุ ซึ่งสามารถทำนายความคิดเห็นเกี่ยวกับความเหมาะสมของกิจกรรมบูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพและนันทนาการเพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายของผู้สูงอายุ ของกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุจังหวัดเชียงใหม่ ได้ร้อยละ 26 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยเป็น ตัวแปรตัวแรกและตัวเดียว ที่เข้าทำนายความคิดเห็นเกี่ยวกับความเหมาะสมของกิจกรรมบูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพและนันทนาการเพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายของผู้สูงอายุ ของกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุจังหวัดเชียงใหม่ (? = .51) และเมื่อสิ้นสุดการอบรมฯ พบว่า สมรรถภาพทางกาย ซึ่งสามารถทำนายความคิดเห็นเกี่ยวกับความเหมาะสมของกิจกรรมบูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพและนันทนาการเพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายของผู้สูงอายุ ของกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุจังหวัดเชียงใหม่ ได้ร้อยละ 13 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 โดยเป็นตัวแปรตัวแรกและตัวเดียว ที่เข้าทำนายความคิดเห็นเกี่ยวกับความเหมาะสมของกิจกรรมบูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพและนันทนาการเพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายของผู้สูงอายุ ของกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุจังหวัดเชียงใหม่ (? = .36) 2. ไม่พบปฏิสัมพันธ์ระหว่างสมรรถภาพทางกายกับความพึงพอใจต่อการเข้ารับการอบรมกิจกรรม บูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพ และนันทนาการเพื่อส่งเสริมสุขภาพจิต ที่ส่งผลต่อความคิดเห็นเกี่ยวกับ ความเหมาะสมของกิจกรรมบูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพและนันทนาการเพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายของผู้สูงอายุ ของกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุจังหวัดสุพรรณบุรี ทั้งก่อนเข้ารับการอบรมฯ และเมื่อสิ้นสุดการอบรมฯ 3. กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุจังหวัดสุพรรณบุรี มีความคิดเห็นเกี่ยวกับความเหมาะสมของกิจกรรม บูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพ และนันทนาการ เพื่อส่งเสริมสุขภาพจิต และสุขภาพกายของผู้สูงอายุ ที่ควรจะส่งเสริมให้เป็นกิจกรรมผู้สูงอายุของสถาบันการพลศึกษา ตามแนวคิดโมเดลการพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพจิต และสุขภาพกายสำหรับผู้สูงอายุ ก่อนเข้ารับการอบรม ฯ และเมื่อสิ้นสุดการอบรม ฯ โดยเฉลี่ยแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4. กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุจังหวัดสุพรรณบุรีที่มีสมรรถภาพทางกายแตกต่างกัน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับความเหมาะสมก่อนเข้ารับการอบรม และเมื่อสิ้นสุดการอบรมกิจกรรมบูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพ และนันทนาการ เพื่อส่งเสริมสุขภาพจิต และสุขภาพกายของผู้สูงอายุ ที่ควรจะส่งเสริมให้เป็นกิจกรรมผู้สูงอายุของสถาบันการพลศึกษา ตามแนวคิดโมเดลการพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายสำหรับผู้สูงอายุ โดยเฉลี่ย แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทั้งก่อนเข้ารับการอบรมฯ และเมื่อสิ้นสุดการอบรมฯ 5. กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุจังหวัดสุพรรณบุรีที่มีความพึงพอใจต่อการเข้ารับการอบรมกิจกรรมบูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพและนันทนาการเพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายของผู้สูงอายุ แตกต่างกัน จะมีความคิดเห็นเกี่ยวกับความเหมาะสมก่อนเข้ารับการอบรมกิจกรรมบูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพ และนันทนาการ เพื่อส่งเสริมสุขภาพจิต และสุขภาพกายของผู้สูงอายุ ที่ควรจะส่งเสริมให้เป็นกิจกรรมผู้สูงอายุของสถาบัน การพลศึกษา ตามแนวคิดโมเดลการพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายสำหรับผู้สูงอายุ โดยเฉลี่ยแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทั้งก่อนเข้ารับการอบรมฯ และเมื่อสิ้นสุดการอบรมฯ 6. กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุจังหวัดสุพรรณบุรี ที่มีพฤติกรรมการออกกำลังกายแตกต่างกัน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับความเหมาะสมของกิจกรรมบูรณาการด้านพลศึกษา สุขภาพและนันทนาการ เพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายของผู้สูงอายุโดยเฉลี่ยแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทั้งก่อนเข้ารับการอบรมฯ และเมื่อสิ้นสุดการอบรมฯ จากการสัมภาษณ์แบบ Focus Group พบว่า ตัวแทนกลุ่มทั้ง 5 คน มีความพึงพอใจต่อกิจกรรมการบูรณาการองค์ความรู้ด้านพลศึกษา สุขภาพ และนันทนาการในการพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายสำหรับผู้สูงอายุที่เป็นพฤติกรรมสุขภาพจิตและสุขภาพกายอย่างเป็นรูปธรรม โดยมีบุคลากร องค์ความรู้และอาคารสถานที่เป็นรูปธรรมชัดเจนสามารถนำไปใช้ในวิถีการดำเนินชีวิตตามปกติได้รวมถึงสามารถนำไปขยายผลกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุให้กับชุมชน โดยใช้รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพจิตและสุขภาพกายที่ใช้ได้จริง ทำให้ผู้สูงอายุ มีความรู้ สามารถจัดการกับกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพทั้งในระดับบุคคล ครอบครัวและชุมชน ทำให้เป็นผู้มีคุณภาพชีวิต ที่ดีได้ในอนาคต

คำสำคัญ