รูปแบบการจัดกีฬาเพื่อสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุ
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1)เพื่อหารูปแบบและแนวทางการจัดกีฬาเพื่อผู้สูงอายุที่เหมาะสม และ 2) ศึกษาบทบาทของกรมพลศึกษาในการจัดกีฬาสำหรับผู้สูงอายุไทย ที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพวิธีการศึกษาใช้เทคนิคเดลฟาย วิธีนี้เป็นการคาดการณ์ผลลัพธ์จากผลการรวบรวมคำตอบแบบสอบถามจากผู้เชี่ยวชาญด้านกีฬา และสุขภาพของผู้สูงอายุ 25 คน ส่งแบบสอบถามให้ผู้เชี่ยวชาญ 3 รอบ รวบรวมความคิดเห็นจากผู้เชี่ยวชาญโดยผู้เชี่ยวชาญไม่เผชิญหน้ากัน การตอบแบบสอบถามแต่ละรอบผู้เชี่ยวชาญสามารถปรับคำตอบได้ จนได้ผลคำตอบของกลุ่มที่สอดคล้องกัน ใช้สถิติมัธยฐาน และค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ในการประมวลผลหาความสอดคล้องกัน ผลการศึกษา: 1. การจัดกีฬาสำหรับผู้สูงอายุ กำหนดนิยามกีฬาผู้สูงอายุคือ “กิจกรรมการเคลื่อนไหวในลักษณะการเล่น การออกกำลังกายภายใต้ กฎ กติกา อย่างเป็นระบบ โดยมีจุดมุ่งหมายหลักเพื่อพัฒนาสุขภาพทางกาย จิตใจ อารมณ์ สติปัญญา และสังคมที่เหมาะสมกับวัยให้กับผู้สูงอายุ กำหนดเกณฑ์อายุที่ 60 ปีขึ้นไป รูปแบบการจัดกีฬาผู้สูงอายุ มี 2 รูปแบบ คือ การจัดกีฬาเพื่อเสริมสร้างสุขภาพผู้สูงอายุ และการจัดกีฬาผู้สูงอายุเพื่อการแข่งขัน โดยการจัดกีฬาผู้สูงอายุเพื่อการแข่งขันเป็นการประเมินสภาวะร่างกายที่มีการพัฒนา ความสนุกสนาน และผ่อนคลายความเครียด หลักการการจัดกีฬาผู้สูงอายุเพื่อสุขภาพ เพื่อฟื้นฟูความแข็งแรงของระบบต่าง ๆ ในร่างกาย (ระบบหัวใจและไหลเวียนโลหิต ระบบความแข็งแรงกล้ามเนื้อและระบบความยืดหยุ่น) และจัดชนิดกีฬาให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายผู้สูงอายุและสามารถควบคุมความหนักเบาได้ รูปแบบการจัดกีฬาเพื่อสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุแบ่งเป็นผู้สูงอายุที่ไม่มีโรคประจำตัว เป็นการดำรงสุขภาพผู้สูงอายุที่ดีอยู่แล้วมิให้เสื่อมถอยลงไปอย่างรวดเร็ว และนำความรู้ด้านวิทยาศาสตร์การกีฬาและเทคนิคการจัดกีฬาในการส่งเสริมการจัดกีฬาผู้สูงอายุให้เกิดประโยชน์ต่อการดำรงสุขภาพผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว (เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน หัวใจ โรคอ้วน เป็นต้น) ใช้ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์การกีฬาและเทคนิคการจัดกีฬาในการส่งเสริมการจัดกีฬาผู้สูงอายุให้เกิดประโยชน์ต่อการฟื้นฟูสุขภาพให้ดีขึ้นและป้องกันไม่ให้เสื่อมถอยลงไปอย่างรวดเร็ว แนวทางการจัดกีฬาเพื่อสุขภาพ จัดเป็น 3 โปรแกรม คือ โปรแกรมกีฬาแบบผสมผสานการออกกำลังกายที่ไม่รุนแรงมากแต่มีความต่อเนื่อง ผสมผสานการออกกำลังกายด้วยแรงต้าน การออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างความอ่อนตัว และความยืดหยุ่นประกอบกัน โปรแกรมกีฬาการออกกำลังกายเฉพาะด้านและต่อเนื่อง เช่นออกกำลังกายด้วยแรงต้าน การจัดโปรแกรมการออกกำลังกายเสริมสร้างความอ่อนตัว และยืดหยุ่นกล้ามเนื้อ และผู้สูงอายุสามารถเลือกโปรแกรมเพื่อการออกกำลังกายแต่ละแบบในแต่ละวัน การจัดโปรแกรมกีฬาเพื่อสุขภาพหลายๆ โปรแกรมให้ผู้สูงอายุเลือกเล่นตามชอบใจและเหมาะสม และแต่ละโปรแกรมผู้สูงอายุสามารถเล่นเองหรือเล่นเป็นกลุ่มก็ได้ โดยผู้สูงอายุทุกคนที่ร่วมในโปรแกรมต้องได้รับการตรวจประเมินสุขภาพของตนเองก่อนเล่นกีฬาทุกครั้ง และมีผู้เชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์การกีฬาหรือแพทย์ด้านเวชศาสตร์การกีฬาให้คำแนะนำในการเคลื่อนไหวและออกกำลังตามโปรแกรมการจัดกีฬาผู้สูงอายุเพื่อการแข่งขัน หลักการสำคัญ คือเน้นชนิดกีฬาเพื่อสุขภาพเป็นหลัก และจัดการแข่งขันเพื่อสร้างความสนุกสนานระหว่างกลุ่มผู้สูงอายุให้มีความสุขในการเล่น ส่งเสริมความสามัคคี และสังคมที่ดีสำหรับผู้สูงอายุ (เสริมสร้างความรัก ความอบอุ่น ความเข้าใจอันดี) และชนิดกีฬาที่ใช้แข่งขันเป็นกีฬาที่ไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้สูงอายุ รูปแบบการจัดกีฬาผู้สูงอายุเพื่อการแข่งขัน ประกอบด้วยการจัดสำหรับผู้สูงอายุที่เล่นกีฬาเป็นประจำ และการจัดการแข่งขันกีฬาเพื่อสุขภาพเพื่อประเมินศักยภาพผู้สูงอายุที่เข้าร่วมโปรแกรมโดยเน้นความสนุกสนาน และสร้างสังคมที่ดีระหว่างผู้สูงอายุ แนวทางการจัดกีฬาเพื่อการแข่งขันต้องกำหนดมาตรฐานสถานที่ มาตรฐานอุปกรณ์ และมาตรฐานการบริหารจัดการแข่งขันกีฬาสากลที่เหมาะสำหรับผู้สูงอายุชายและหญิงได้แก่ กอล์ฟ กราวด์กอล์ฟ เกทบอล วู๊ดบอล เปตอง โบว์ลิ่ง แบดมินตัน แบดมินตันประเภททีม 3 คน ว่ายน้ำ การออกกำลังกายแบบแอโรบิคเป็นกีฬาที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุชายและหญิง ได้แก่ การวิ่งเหยาะ การเดินเร็ว เดินในน้ำ และเดินบนสายพาน การออกกำลังกายแบบกายบริหาร ได้แก่ โยคะ ไทชิ และกีฬาพื้นเมืองไทยเป็นกีฬาเพื่อสุขภาพเช่น ฟ้อนเจิง เป็นต้น อย่างไรก็ตามการดัดแปลงกีฬาชนิดต่างๆมาเป็นกีฬาเพื่อสุขภาพเหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุชายและหญิงนั้นต้องได้รับการวิเคราะห์จากผู้เชี่ยวชาญก่อนว่าเหมาะสมกับผู้สูงอายุ มีการวิจัยเชิงประจักษ์ว่าปลอดภัยและเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพผู้สูงอายุ 2. บทบาทกรมพลศึกษาในการกำหนดรูปแบบแนวทางการจัดกีฬาผู้สูงอายุของประเทศไทย คือ 1)กำหนดนโยบายการจัดกีฬาผู้สูงอายุที่ชัดเจน 2)ศึกษาวิจัยรูปแบบการเล่นกีฬาสำหรับผู้สูงอายุที่เหมาะสม โดยใช้กีฬาสากล กีฬาพื้นเมืองไทย กิจกรรมการออกกำลังกาย เกมต่างๆ 3)กำหนดแนวทางการดำเนินการเพื่อให้เป็นไปตามรูปแบบกีฬาผู้สูงอายุที่กำหนด 4)วางรูปแบบการจัดทำโปรแกรมกีฬาผู้สูงอายุ อาจปรับปรุง กกติกา วิธีการเล่น อุปกรณ์ สนามตามความเหมาะสม 5)กำหนดมาตรฐาน รูปแบบ และแนวทางการจัดกีฬาผู้สูงอายุ ทั้งในลักษณะกีฬาเพื่อสุขภาพและการจัดการแข่งขัน 6)จัดทำโครงการนำร่องในพื้นที่ที่พร้อม เพื่อนำมาแก้ไขปรับปรุงตามความเหมาะสม ทั้งในพื้นที่เมืองและชนบท 7)กรมพลศึกษาต้องจัดทำแผนเชิงบูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่รับผิดชอบต่อผู้สูงอายุ เช่น กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวงสาธารณสุข และสถาบันอุดมศึกษาที่มีการจัดการเรียนการสอนด้านวิทยาศาสตร์การกีฬาร่วมมือกันนำแผนสู่การปฏิบัติ เพื่อสนับสนุนสุขภาพองค์รวมของผู้สูงอายุทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม 8)พัฒนาบุคลากรตามความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อพัฒนาบุคลากรด้านการจัดกีฬาผู้สูงอายุในองค์กรเอกชน องค์กรภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องให้รู้เข้าใจ และนำไปปฏิบัติได้ 9)จัดทำคู่มือรูปแบบและการดำเนินการจัดกีฬาผู้สูงอายุ ทั้งการพัฒนาสุขภาพ และการจัดเพื่อการแข่งขัน 10)กรมพลศึกษาควรคำนึงถึงผู้สูงอายุพิการ ที่สามารถออกกำลังร่วมกับผู้สูงอายุปกติได้ กรมพลศึกษาควรจัดทำโปรแกรมกีฬาเพื่อสุขภาพที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุกลุ่มนี้ด้วย 11)กรณีผู้สูงอายุพิการที่ไม่สามารถเล่นร่วมกับผู้สูงอายุปกติได้ กรมพลศึกษาควรจัดทำโปรแกรมกีฬาเพื่อสุขภาพที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุกลุ่มนี้ด้วย 12)สนับสนุนงบประมาณในการจัดกีฬาผู้สูงอายุ ทั้งในรูปแบบการจัดกีฬาเพื่อสุขภาพ และการจัดกีฬาเพื่อการแข่งขัน และ 13) รณรงค์และประชาสัมพันธ์เชิงรุก เกี่ยวกับการจัดกีฬาผู้สูงอายุ