การศึกษาผลกระทบของภัยพิบัติธรรมชาติอันได้แก่น้ำท่วมในการแพร่ระบาดของโรคที่มียุงเป็นพาหะเช่นโรคไข้เลือดออกและโรคมาลาเรียในประเทศไทยโดยใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ จากสถานการณ์อุทกภัยแต่ละครั้ง พื้นที่แต่ละแห่งจะเกิดสภาวะน้ำท่วมขัง ซึ่งเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ ของยุงชนิดต่างๆเป็นอย่างดี โดยเฉพาะยุงลายทำให้ประชาชนที่อยู่ในพื้นที่น้ำท่วมขังเสี่ยงเป็นโรค ไข้เลือดออก ยุงลายมักจะชอบวางไข่ในน้ำที่นิ่งสะอาดและชอบกัดคนในเวลากลางวัน ทำให้หลังจากเกิด น้ำท่วมขังสักระยะหนึ่งเราจะพบผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกเพิ่มขึ้นและอาจมีการแพร่ระบาดของโรคขยาย เป็นวงกว้าง โดยเฉพาะในชุมชนที่แออัด โรคไข้เลือดออกเกิดจากเชื้อไวรัสเดงกี ซึ่งมี 4 ชนิด คือ DEN-1 DEN-2 DEN-3 และ DEN-4 โดยมียุงลายเป็นพาหะนำโรค อีกโรคหนึ่งที่พบว่าเป็นโรคที่เกิดขึ้นมาพร้อม กับน้ำท่วมคือโรคมาลาเรีย มาลาเรียเป็นโรคหรือสภาวะติดเชื้อในคนที่มีสาเหตุมาจากโปรโตซัว Genus Plasmodium เชื้อมาลาเรียที่จัดว่าเป็นปรสิตของคนมี 4 ชนิด ได้แก่ พลาสโมเดียมฟัลซิพารัม พลาสโม เดียมไวแวกซ์ พลาสโมเดียมมาลาริอี และพลาสโมเดียมโอวัลเล่ อาการของผู้ป่วยโรคมาลาเรียแต่ละคน จะขึ้นอยู่กับระยะฟักตัวของเชื้อ ชนิดของเชื้อ จำนวนของสปอโรซอยต์ที่ผู้ป่วยได้รับเข้าไป ภาวะภูมิ ต้านทานต่อเชื้อมาลาเรียของผู้ป่วย ภาวะที่ผู้ป่วยได้รับยาป้องกันมาลาเรียมาก่อน หรือได้รับยารักษา มาลาเรียมาบ้างแล้ว ในงานวิจัยนี้ได้ทำการศึกษาแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ที่สามารถนำมาอธิบายการ ระบาดของโรคไข้เลือดออกและโรคมาลาเรียกับการเกิดน้ำท่วมในประเทศไทย นอกจากนั้นในงานวิจัยนี้ ยังมีการศึกษาการกระจายของผู้ป่วยทั้งสองโรคนี้โดยใช้วิธีของการสร้างแบบจำลองการกระจายตาม พื้นที่ (Spatial model) โดยพิจารณาถึงการเคลื่อนที่ของประชากร และหาค่าพารามิเตอร์เชิงตัวเลขใน แบบจำลอง โดยการใช้ข้อมูลที่เก็บได้เพื่อเป็นประโยชน์ในการวิเคราะห์ลักษณะการระบาดของโรค คำสำคัญ การระบาด ทฤษฎีการจำลองเชิงพลวัตมาตรฐาน น้ำท่วม แบบจำลองการกระจาย ตามพื้นที่ แบบจำลองทางคณิตศาสตร์ ภัยพิบัติ โรคไข้เลือดออก โรคมาลาเรีย

คำสำคัญ