ระบบสนับสนุนการตัดสินใจเพื่อพยากรณ์การระบาดของโรคไข้เลือดออกในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อออกแบบและพัฒนาระบบสนับสนุนการตัดสินใจเพื่อพยากรณ์การระบาดของโรคไข้เลือดออกจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในจังหวัดนครราชสีมา 2) เพื่อพัฒนาระบบสนับสนุนการตัดสินใจเพื่อพยากรณ์การระบาดของโรคไข้เลือดออกจากผลการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และ 3) เพื่อประเมินความพึงพอใจของการใช้ระะบบสนับสนุนการตัดสินใจเพื่อพยากรณ์การระบาดของโรคไข้เลือดออก กระบวนการสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อใช้ในการพยากรณ์การระบาดของโรคไข้เลือดออก ประกอบด้วย กระบวนการหาตัวแปรที่มีผลต่อการระบาดของไข้เลือดออก คือ 1) การจัดกลุ่มลักษณะภูมิอากาศและภูมิประเทศของพื้นที่การระบาดของโรคไข้เลือดออก โดยใช้เทคนิคเหมืองข้อมูล แบบ K-Mean Method, DBScan Method และ Hierarchical Method 2) การหาอัตราการแพร่กระจายของประชากรยุงลาย จากการเปลี่ยนแปลงของ อุณหภูมิ ความชื้น และความเข้มของแสง และ 3) การวิเคราะห์ความหนาแน่นของประชากร โดยใช้การประมวลผลภาพและโครงข่ายประสาทเทียมเพื่อหาความหนาแน่นของประชากร กระบวนการการสร้างแบบจำลองคณิตศาสตร์เพื่อพยากรณ์การระบาดของโรคไข้เลือดออกในงานวิจัยนี้ ผู้วิจัยใช้แบบจำลองการระบาดของโรค (S-I-R Model) ผนวกกับทฤษฏีของเบย์ ผลการศึกษา พบว่า 1) การจัดกลุ่มข้อมูลตามลักษณะภูมิอากาศและภูมิประเทศของพื้นที่การระบาดของโรคไข้เลือดออก ด้วยวิธีการ K-Mean Method และ DBScan Method เป็นวิธีการในการแบ่งกลุ่มที่เหมาะสมในการแบ่งแยก เพื่อให้ได้พื้นที่ที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันทางกายภาพที่ส่งผลต่อการระบาดของไข้เลือดออก 2) การแพร่กระจายของยุงลาย จากการทดลอง พบว่า ความเข้มแสงที่ 70 LUX อุณหภูมิ 25-35 C และความชื้นสัมพัทธ์ 25-35 % นั้น มีอัตราการแพร่กระจายมีค่าใกล้เคียงกับค่าแบบจำลองมากที่สุด (RMSE= 0.87, MAE= 0.766 และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ 0.998) 3) แบบจำลองจำนวนประชากรผู้ติดเชื้อโรคไข้เลือดออกแบ่งตามความหนาแน่นของประชากร แบ่งได้เป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ 1 ประกอบด้วย 20 อำเภอ กลุ่มที่ 2 ประกอบด้วย 4 อำเภอ และกลุ่มที่ 3 ประกอบด้วย 8 อำเภอ ผลการสร้างแบบจำลองคณิตศาสตร์เพื่อพยากรณ์การระบาดของโรคไข้เลือดออก พบว่า การใช้แบบจำลองการระบาดของโรค ( S-I-R Model) ผนวกกับทฤษฎีของเบย์สามารถพยากรณ์ได้แม่นยำมาก คือ มีค่าความถูกต้อง เท่ากับ 0.86 และ F-Measure 0.92 ผลพัฒนาระบบสนับสนุนการตัดสินใจเพื่อพยากรณ์การระบาดของโรคไข้เลือดออก ในจังหวัดนครราชสีมา มีการพัฒนาในรูปแบบเว็บแอปพลิเคชัน โดยแสดงผลการพยากรณ์การระบาดของโรคไข้เลือดออกบนแผนที่โดยใช้ Google Map ผลการการประเมินความพึงพอใจของผู้ใช้ระบบสนับสนุนการตัดสินใจเพื่อพยากรณ์ การระบาดของโรคไข้เลือดออกในจังหวัดนครราชสีมา พบว่า อยู่ในระดับมาก ( = 4.43, S.D.= 0.68) โดยในด้านเนื้อหาข้อมูลและด้านการเข้าใช้งานของระบบ อยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.50, S.D.= 0.63 และ ( = 4.55, S.D.= 0.61) ด้านประสิทธิภาพการทำงานของระบบ อยู่ในระดับมาก ( = 4.25, S.D.= 0.80)

คำสำคัญ