การศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมของจีนพลาสโมเดียมไวแวกซ์เมอร์โรซอยต์เซอร์เฟซโปรตีน (พีวีเอ็มเอสพี) ในพื้นที่ระบาดของเชื้อมาลาเรียในประเทศไทย

บทคัดย่อ

มาลาเรียเป็นหนึ่งโรคที่ก่อให้เกิดปัญหาทางด้านสาธารณสุขในประเทศไทย โดยปัจจุบันนี้มาลาเรียชนิดไวแวกซ์เป็นเชื้อที่ก่อโรคมาลาเรียมากที่สุดในประเทศ และถึงแม้จะไม่ก่อให้เกิดพยาธิสภาพรุนแรง แต่ผู้ป่วยสามารถเกิดไข้กลับได้เนื่องจากเชื้อซึ่งซ่อนตัวอยู่ในเซลล์ตับสามารถออกมาสู่กระแสเลือดภายหลัง นอกจากนี้ปัจจัยของเชื้อมาลาเรียเองก็มีผลต่อการระบาด เช่น ความรุนแรงของเชื้อ การตอบสนองต่อยาและพันธุกรรมของเชื้อ เนื่องจากเชื้อมาลาเรียในแต่ละพื้นที่มีความแตกต่างกันทางพันธุกรรมอันเนื่องมาจากการแลกเปลี่ยนพันธุกรรมระหว่างจีนและการผ่าเหล่า การเข้าใจถึงพันธุศาสตร์ประชากรของเชื้อมาลาเรียจึงมีประโยชน์ในการควบคุมโรค การวิจัยครั้งนี้จึงจัดทาขึ้นเพื่อศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมในเชื้อมาลาเรียชนิดไวแวกซ์ที่พบในประเทศไทย โดยหารูปแบบความหลากหลายทางพันธุกรรมของจีนพลาสโมเดียมไวแวกซ์เมอร์โรซอยต์เซอร์เฟสโปรตีน (PvMSP) ชนิด PvMSP-1 PvMSP-3 PvMSP-4 PvMSP-5 PvMSP-7 และ PvMSP-10 และหาจีนที่เหมาะสมในการนามาใช้เป็น genetic marker สาหรับวิเคราะห์แยกเชื้อ re-infection หรือ relapse ด้วยวิธีพีซีอาร์ (Polymerase chain reaction: PCR) และหาลาดับเบสของดีเอ็นเอ (sequencing) ซึ่งพบว่าจีน PvMSP-1 PvMSP-3 PvMSP-7 และ PvMSP-10 ที่พบในตัวอย่างเชื้อมาลาเรียในพื้นที่ระบาดของประเทศไทยบริเวณชายแดนไทย-พม่า มีความหลากหลายทางพันธุกรรมสูง โดยพบ PvMSP-1 จานวน 46 รูปแบบ และ PvMSP-3 จานวน 54 รูปแบบ ส่วน PvMSP-7 แบบ 7A และ 7K มีความแตกต่างของเบสเมื่อเปรียบเทียบกับสายพันธุ์ Sal I จานวน 16 และ 12 ตาแหน่ง ตามลาดับ และสาหรับ PvMSP-10 พบว่ามีความแตกต่างของเบสเมื่อเปรียบเทียบกับสายพันธุ์ Sal I จานวน 20 ตาแหน่ง ดังนั้นการจาแนกจีน PvMSP-1 และ PvMSP-3 ด้วยวิธี PCR/RFLP จึงเหมาะสมที่จะนาไปใช้วิเคราะห์แยกการติดเชื้อใหม่ การติดเชื้อซ้า หรือการติดเชื้อแบบผสมได้

คำสำคัญ