ผลของการพัฒนาจิตและทักษะต่อพฤติกรรมการพัฒนานักเรียนของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงทดลองนี้ มุ่งศึกษาประสิทธิผลของการฝึกอบรมพัฒนาจิตลักษณะและทักษะการพัฒนานักเรียนของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู (หลักสูตรศึกษาศาสตร์บัณฑิต พลศึกษา) ที่มีต่อพฤติกรรมการสอน รวมทั้งผลที่มีต่อนักเรียน โดยมีการใช้ตัวแปรจิตลักษณะพื้นฐาน 3 ด้าน เป็นตัวแปรควบคุม (Co-vitiates) กลุ่มตัวอย่างเป็น นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู หลักสูตรศึกษาศาสตร์บัณฑิต สาขาพลศึกษา ของสถาบันการพลศึกษา จำนวน 251 คน จัดเข้ากลุ่มทดลอง 4 กลุ่มอย่างเท่าเทียมกันด้วยวิธีการจับฉลาก (Random assignment) เป็นการทดลองแบบ Post-test only with control group design หลังการฝึกอบรม ก็จะให้นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูไปปฏิบัติงานฝึกสอนในโรงเรียนเป็นระยะเวลา 1 ภาคเรียน (4 เดือน) แล้วทำการวัดพฤติกรรมการพัฒนานักเรียน นอกจากนั้นยังมีการติดตามผลที่เกิดขึ้นกับตัวนักเรียนด้วย นอกจากนี้ ยังทำการศึกษาด้วยว่าในกลุ่มที่มีทัศนคติต่อการฝึกอบรมแตกต่างกัน และมีการสนับสนุนทางสังคมที่แตกต่างกัน ผลของการฝึกอบรมแตกต่างกันหรือไม่ การวิเคราะห์ข้อมูล ผู้วิจัยใช้โปรแกรมการวิเคราะห์ข้อมูล AMOS SPSS มาสร้างเป็นโมเดลการวิเคราะห์แบบโครงสร้างเชิงเส้น (Structural linear analysis) และวิเคราะห์เส้นทาง (Path analysis) ผลการวิจัยพบว่า ประการแรก ผลของการฝึกจิตลักษณะ และฝึกทักษะการพัฒนานักเรียน ตามชุดฝึกที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น สามารถพัฒนาจิตลักษณะ 2 ประการได้ผล คือ ทัศนคติที่ดีต่อวิชาชีพครู และลักษณะมุ่งอนาคตและควบคุมตนสูง และทำให้เกิดความพร้อมในการพัฒนานักเรียน โดยพบปฏิสัมพันธ์ของการฝึกทั้งสอง ซึ่งแสดงว่าผู้ที่ฝึกจิตลักษณะแล้วได้รับการฝึกทักษะการพัฒนานักเรียนด้วย จะได้ผลดีที่สุด ประการที่สอง จิตลักษณะ 2 ประการ คือ ทัศนคติที่ดีต่อวิชาชีพครู และลักษณะมุ่งอนาคตและควบคุมตนสูง และตัวแปรความพร้อมในการพัฒนานักเรียน ส่งผลต่อพฤติกรรมการสอน กล่าวคือผู้ที่มีจิตลักษณะทั้ง 2 ประการสูง และมีความพร้อมในการพัฒนานักเรียนสูง จะมีพฤติกรรมการพัฒนานักเรียนสูงกว่านักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูที่ไม่ได้รับการฝึก ประการที่สาม การสอนของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูที่มีพฤติกรรมการพัฒนานักเรียนสูง จะส่งผลให้นักเรียนเกิดลักษณะที่ดีอีก 4 ประการคือ มีลักษณะมุ่งอนาคตและควบคุมตนสูง มีทัศนคติที่ดีต่อครู (นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู) มีทัศนคติที่ดีต่อวิชาพลศึกษา และรายงานว่าครู (นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู) มีพฤติกรรมการสอนแบบพัฒนานักเรียนสูง ประการทีสี่ ตัวแปรจิตลักษณะพื้นฐาน 3 ตัว ประกอบด้วย เหตุผลเชิงจริยธรรม ความเชื่ออำนาจในตน และแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ สามารถเป็นตัวแปรควบคุม (covariance) ของการฝึกพัฒนาทางจิตและการฝึกพัฒนาทักษะการพัฒนานักเรียน ............................................................... คำสำคัญ : การพัฒนาจิตลักษณะ, ทักษะการพัฒนานักเรียน, พฤติกรรมการพัฒนานักเรียน