ฤทธิ์ของสารสกัดผลฝรั่งและใบฝรั่งต่อเชื้อ พาสทูเรลล่า มัลโทซิดา ที่แยกได้จากไก่ที่เลี้ยงแบบปล่อยอิสระ

บทคัดย่อ

พาสทูเรลล่า มัลโทซิดา เป็นสาเหตุของโรคอหิวาต์ไก่ ซึ่งมีอัตราการป่วยและอัตราการตายสูง ในปัจจุบันสถานการณ์ของโรคนี้ในประเทศไทยส่วนมากจะเป็นการติดเชื้อแบบเรื้อรังซึ่งมีการแพร่เชื้อในฝูงตลอดเวลา สำหรับการควบคุมโรคอหิวาต์ไก่โดยการใช้ยาปฏิชีวนะผสมน้ำหรืออาหารให้ไก่กินจะส่งผลเสียในระยะยาวทำให้เชื้อ พาสทูเรลล่า มัลโทซิดา มีการปรับตัวดื้อต่อยาปฏิชีวนะที่ใช้ และส่งผลทำให้เกิดปัญหาเชื้อจุลชีพดื้อต่อยาปฏิชีวนะในผู้ที่บริโภคผลิตภัณฑ์จากสัตว์ปีกด้วย จากสาเหตุดังกล่าวนี้ทางคณะผู้วิจัยจึงได้ทำการศึกษาฤทธิ์ของสารสกัดจากผลและใบของฝรั่งสายพันธุ์กลมสาลี่ที่ปลูกใน ต. หนองข้างคอก อ. เมือง จ. ชลบุรี ต่อเชื้อ พาสทูเรลล่า มัลโทซิดา ที่แยกได้จากไก่ที่เลี้ยงแบบปล่อยอิสระโดยทำ 3 ซ้ำ ด้วยวิธี Agar disc diffusion ซึ่งพบว่า สารสกัดจากผลฝรั่งไม่มีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อชนิดนี้ สารสกัดจากใบฝรั่งในเอทานอลเข้มข้น 50% และน้ำ มีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อชนิดนี้ในระดับต่ำมาก ในขณะที่สารสกัดจากใบฝรั่งในอะซิโตนมีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อชนิดนี้สูง เมื่อทำการเปรียบเทียบกับยาปฏิชีวนะ erythromycin ที่ถูกใช้ในการรักษาการติดเชื้อชนิดนี้ หลังจากนั้นทำการหาค่าความเข้มข้นของสารสกัดต่ำสุดที่สามารถยับยั้งเชื้อได้ (Minimal Inhibitory Concentration : MIC) ด้วยวิธี Macro both dilution พบว่า สารสกัดจากใบฝรั่งในเอทานอลเข้มข้น 50% ให้ค่านี้ต่ำสุดอยู่ในช่วง 0.125-0.5 mg/ml รองลงมาเป็นสารสกัดจากใบฝรั่งในน้ำและอะซิโตนซึ่งให้ค่านี้อยใู่ นช่วง มากกว่า 1 และ 2.5-8.33 mg/ml ตามลำดับ

คำสำคัญ