การยับยั้งแบคทีเรียบางชนิดของสารสกัดจากเห็ดป่าที่บริโภคได้

บทคัดย่อ

จากการศึกษาสารสกดัจากเห็ดป่าบริโภคได้3 ชนิด คือ เห็ดเผาะ เห็ดตบั เต่า และเห็ดหล่ม กระเขียว ที่สกดัดว้ย 95 % เอทานอล และ 99 % เมทานอลโดยเขยา่ ที่120 รอบ/นาทีเป็นระยะเวลา 48 ชวั่ โมงจากน้นั ระเหยดว้ยเครื่องระเหยความช้ืน (rotary evaporator) ที่อุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียส พบวา่ สารสกดัจากเห็ดเผาะที่ตวัทา ละลาย 95% เอทานอล และ 99 % เมทานอล ไดส้ ารสกดัที่มี ลักษณะเป็ นของเหลวสีน้า ตาลแดงเขม้ หนืด สารสกดัจากเห็ดตบั เต่า ที่ตวัทา ละลาย 95% เอทานอล และ 99 % เมทานอล ไดส้ ารสกดัที่มีลกัษณะเป็นของเหลวสีน้า ตาลแดงอิฐเขม้ หนืด และสารสกดั จากเห็ดหล่มกระเขียว ที่ตวัทา ละลาย 95% เอทานอล ไดส้ ารสกดัที่มีลกัษณะเป็นของเหลวสีน้า ตาล เหลืองอ่อนหนืด ส่วนที่ตวัทา ละลาย 99 % เมทานอล ไดส้ ารสกดัที่มีลกัษณะเป็นของเหลวสีน้า ตาล เหลืองเข้มหนืด จากการค านวณร้อยละผลผลิตของสารสกดัจากเห็ดป่ าบริโภคได้ พบวา่ สารสกดั จากเห็ดตบั เต่า ที่สกดัดว้ยตวัทา ละลาย 99 % เมทานอล จะไดป้ ริมาณสารสกดัสูงสุด โดยมีร้อยละ ผลผลิตเท่ากบั 53.7 ส่วนการสกดัจากเห็ดเผาะ ที่สกดัด้วยตัวท าละลาย 95% เอทานอล ให้ปริมาณ ของสารสกดันอ้ยที่สุด โดยมีร้อยละผลผลิตเท่ากบั 14.15 จากการศึกษาประสิทธิภาพของสารสกดั หยาบที่ระดับความเข้มข้น 500 ppm 1,000 ppm และ สารสกดัหยาบ ในการยบัย้งัการเจริญของ แบคทีเรีย 5 สายพนัธุ์ ไดแ้ก่ Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Bacillus subtilis, Micrococcus luteus และ Klebsiella pneumoniae ทดสอบด้วยวิธีAgar-well diffusion method โดยวดัขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ลางวงใส พบวา่ สารสกดัที่ใหผ้ลการยบัย้งั E. coli ได้แก่ สารสกดัจาก เห็ดตบั เต่า ที่สกดัดว้ยตวัทา ละลาย 99% เมทานอล ระดบัความเขม้ขน้ของสารสกดัหยาบ สารสกดั จากเห็ดเผาะและสารสกดัจากเห็ดตบั เต่า ที่สกดัดว้ยตวัทา ละลาย 95 % เอทานอล ระดับความ เขม้ขน้ของสารสกดัหยาบ มีขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ลางวงใสเฉลี่ยเท่ากบั 1.03, 0.87และ 0.87 มิลลิเมตร ตามล าดับ สารสกดัที่ใหผ้ลการยบัย้งั S. aureus ได้แก่ สารสกดัจากเห็ดเผาะ ที่สกดัดว้ย ตวัทา ละลาย 95% เอทานอล ระดบัความเขม้ขน้ของสารสกดัหยาบ มีขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ลางวงใส เฉลี่ยเท่ากบั 0.80 มิลลิเมตร สารสกดัที่ใหผ้ลการยบัย้งั B. subtilis ได้แก่ สารสกดัจากเห็ดเผาะ ที่ ง สกดัดว้ยตวัทา ละลาย 99 % เมทานอล ระดบัความเขม้ขน้ของสารสกดัหยาบ สารสกดัจากเห็ดหล่ม กระเขียว ที่สกดัดว้ยตวัทา ละลาย 99 % เมทานอล ระดบัความเขม้ขน้ของสารสกดัหยาบ มีขนาด เส้นผา่ นศูนยก์ลางวงใสเฉลี่ยเท่ากบั 1.37 และ 1.30 มิลลิเมตร ตามล าดับ สารสกดัที่ใหผ้ลการยบัย้งั M. luteus ได้แก่ สารสกดัจากเห็ดตบั เต่า ที่สกดัดว้ย 99 % เมทานอล ระดับความเข้มข้นของสาร สกดัหยาบ มีขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ลางวงใสเฉลี่ยเท่ากบั 1.17 มิลลิเมตร สารสกดัที่ใหผ้ลการยบัย้งั K . pneumoniae ได้แก่ สารสกดัจากเห็ดตบั เต่า ที่สกดัดว้ย 95 % เอทานอล ระดับความเข้มข้นของ สารสกดัหยาบ มีขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ลางวงใสเฉลี่ยเท่ากบั 1.33 มิลลิเมตร ผลการวเิคราะห์ค่าเฉลี่ย ทางสถิติพบวา่ มีความแตกต่างอยา่ งมีนยัสา คญั ที่ 0.05 และจากการศึกษาประสิทธิภาพของน้า เล้ียง จากเส้นใยเห็ด 2 ชนิด คือ น้า เล้ียงจากเส้นใยเห็ดเผาะและน้า เล้ียงจากเส้นใยเห็ดตบั เต่า โดยเขยา่ ที่ 120 รอบ/นาที ที่อุณหภูมิ 37 องศาเซลเซียส เป็ นระยะเวลา 24 วัน ทดสอบด้วยวิธีAgar-well diffusion method โดยวดัขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ลางวงใส พบวา่ น้า เล้ียงจากเส้นใยเห็ดตบั เต่า สามารถ ยบัย้งัการเจริญของเช้ือ K.pneumoniae ได้ดีที่สุด มีขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ลางวงใสเฉลี่ยเท่ากบั 3.13 มิลลิเมตร ส่วนน้า เล้ียงจากเส้นใยเห็ดเผาะ มีประสิทธิภาพในการยบัย้งัเช้ือ B.subtilis ได้รองลงมา มี ขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ลางวงใสเฉลี่ยเท่ากบั 2.53 มิลลิเมตร ผลการวเิคราะห์ค่าเฉลี่ยทางสถิติพบวา่ ไม่มีความแตกต่างอยา่ งมีนยัสา คญั ที่0.05

คำสำคัญ