การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพัฒนาการด้วยการประยุกต์แนวทางสนูซีเลนสำหรับผู้ปกครองและผู้ดูแลเด็กออทิสติกช่วงก่อนวัยเรียน

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ วัตถุประสงค์ : งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและหาความเที่ยงตรง (validity) ของรูปแบบการส่งเสริมพัฒนาการด้วยการประยุกต์แนวทางสนูซีเลนสำหรับผู้ปกครองและผู้ดูแลเด็กออทิสติกช่วงก่อนวัยเรียน วิธีการ : การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Method) ประเภท Exploratory design ใช้แบบแผนการวิจัยแบบสองระยะต่อเนื่อง กลุ่มประชากรเป้าหมายประกอบด้วย 1.ผู้ปกครองและผู้ดูแลเด็กกลุ่มออทิสติกช่วงวัยก่อนเรียนที่เข้ารับบริการในสถาบันพัฒนาการเด็กราชนครินทร์จำนวน 8 ครอบครัว 2.ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาการเด็กราชนครินทร์ 3.แพทย์ผู้ดูแลเด็กกลุ่มออทิสติกก่อนวัยเรียนจำนวน 2 ท่าน 4.ผู้รับผิดชอบงานบริการเขตสุขภาพจำนวน 1 ท่าน 5.นักกิจกรรมบำบัดผู้ให้บริการด้านเด็กออทิสติก 1 ท่าน 6.เด็กออทิสติกช่วงก่อนวัยเรียนที่ผู้ปกรองและผู้ดูแลเข้าร่วมโครงการวิจัย การเก็บข้อมูลโดยข้อมูลเชิงคุณภาพดำเนินการโดย 1) การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth interview) ผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลเด็กออทิสติกจำนวน 5 ท่าน 2) สนทนากลุ่มในประเด็นสะท้อนความคิดเรื่องประสบการณ์และแนวทางการส่งเสริมพัฒนาการเด็กออทิสติกช่วงก่อนวัยเรียนและประเด็นปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะหลังการนำไปใช้จริงจำนวน 8 ครอบครัว เก็บข้อมูลเชิงปริมาณในการหาความเที่ยงตรง (validity) โดยใช้วิธีการหาค่าดัชนีความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ (index of item objective congruence หรือ IOC) ด้วยผู้เชี่ยวชาญจำนวน 5 ท่าน ผล : จากการสกัดองค์ความรู้และวิเคราะห์แก่นสาระของเนื้อหาข้อมูลได้ประเด็นดังนี้ “การพัฒนาระบบการดำเนินงานที่ครบวงจร” “การส่งเสริมศักยภาพของผู้ปกครองและผู้ดูแลที่มีการผสมผสานกับวิถีชีวิตและต้นทุนเดิม” “ประสบการณ์เกี่ยวกับวิธีการส่งเสริมพัฒนาการ” “ความต้องการในการส่งเสริมพัฒนาการเด็กออทิสติกตามบทบาทของผู้ปกครอง” ซึ่งสามารถนำมาพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพัฒนาการด้วยการประยุกต์แนวทางสนูซีเลนสำหรับผู้ปกครองและผู้ดูแลเด็กออทิสติกช่วงก่อนวัยเรียนที่ประกอบด้วย 3 ชุดกิจกรรมได้แก่ 1. กิจกรรมรู้จักและเข้าใจธรรมชาติการเรียนรู้ของลูกรัก 2. กิจกรรมค้นหาขุมทรัพย์แห่งการเรียนรู้รอบๆตัว 3. กิจกรรมออกแบบวิถีชีวิตใหม่จากนั้น โดยมีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.6 - 1.0 และเมื่อนำไปทดลองปฏิบัตินำร่องในกลุ่มผู้ปกครองทั้ง 8 ครอบครัว พบว่า กลุ่มเป้าหมายผู้ปกครองสะท้อนผลการนำไปใช้ใน 2 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) การเพิ่มความเข้าใจในธรรมชาติของลูก 2) พัฒนาการของลูกมีความก้าวหน้าขึ้น สรุป : การวิจัยพบว่ารูปแบบการส่งเสริมพัฒนาการนี้มีประโยชน์ต่อครอบครัวเด็กออมิสติกช่วงก่อนวัยเรียนในการสร้างความเข้าใจในลักษณะการเรียนรู้ของเด็กแต่ละคนและช่วยให้มีพัฒนาการที่ดีขึ้นได้โดยการปรับสิ่งแวดล้อมหรือขั้นตอนการดำเนินชีวิตให้มีความเหมาะสมกับเด็กแต่ละคนและให้ความสำคัญกับการเสริมพลังผู้ปกครองให้มีความเข้มแข็งด้วยระบบงานที่ครบวงจรและความยั่งยืน ข้อเสนอแนะ : ควรมีการศึกษาด้านประสิทธิภาพต้นทุนและประสิทธิผลของรูปแบบการส่งเสริมพัฒนาการด้วยการประยุกต์แนวทางสนูซีเลนสำหรับผู้ปกครองและผู้ดูแลเด็กออทิสติกช่วงก่อนวัยเรียน ในการนำไปใช้ในการปฏิบัติจริง

คำสำคัญ