โครงการศึกษารูปแบบการจัดนิเวศการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของคนไทย 4.0
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
คนไทย 4.0การศึกษา เรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของคนไทย 4.0 มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและพัฒนารูปแบบการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาผู้เรียนในสถานศึกษาตามที่กำหนดไว้ในมาตรฐานการศึกษาของชาติ พ.ศ. 2561 จากชุมชน 3 ลักษณะ ได้แก่ ชุมชนท่องเที่ยว ชุมชนเกษตรกรรม และ ชุมชนอุตสาหกรรม การศึกษาครั้งนี้ ใช้วิธีการของการวิจัยคุณภาพ ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสังเกต และ การสัมภาษณ์เชิงลึก ด้วยแบบบันทึกการสังเกตการณ์ระดับพื้นที่ และแบบสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จากนั้นวิเคราะห์ ข้อมูลจากการสังเกตการณ์ระดับพื้นที่ และการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และเขียนบรรยายเชิงพรรณนา และทำการตรวจสอบความถูกต้องเชื่อถือได้ของข้อมูลที่เก็บรวบรวมมาและของผลการวิเคราะห์ข้อมูล สรุปผลการศึกษาได้ว่า การจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ในชุมชนเกษตรกรรม ชุมชนอุตสาหกรรม และชุมชนท่องเที่ยว เมื่อพิจารณา องค์ประกอบของระบบนิเวศการเรียนรู้ พบว่า ประกอบด้วยสมาชิกสำคัญ 5 หน่วย คือ ผู้เรียน ผู้สอน ผู้ปกครอง โดยมี สถานศึกษา และชุมชน เป็นบริบทแวดล้อมที่สำคัญ แต่เมื่อพิจารณาจากฝ่ายจัดการศึกษาที่เน้นไปที่ผู้สอน เนื้อหา / วิธีการสอน และสถานศึกษาโดยถือเป็นฝ่ายผู้จัดให้ (provider) และมีผู้เรียนเป็นผู้รับ (recipient) โดยมีผู้ปกครองและชุมชนเป็นผู้มี ส่วนเกี่ยวข้อง (stakeholder) ซึ่งทั้ง 3 ฝ่ายต่างก็มีเป้าหมายของตนเองแตกต่างกัน ทำให้ลำดับความสัมพันธ์มีความซับซ้อน แตกต่างไปจากระบบนิเวศการเรียนรู้ นำไปสู่บทบาทหน้าที่ทับซ้อน คลุมเครือ แต่เมื่อพิจารณาจากแนวคิดระบบนิเวศ การเรียนรู้ จึงต้องพิจารณาปัจจัยสนับสนุนการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ ได้แก่ (1) การเปลี่ยนกรอบความคิด (2) ความพร้อม ของบุคลากร / องค์กร (3) สิ่งแวดล้อม / เทคโนโลยียุคใหม่ (4) วิธีการเรียนรู้ /เนื้อหาการเรียนรู้ (5) วัฒนธรรมการเรียนรู้ / ยุทธศาสตร์การมีส่วนร่วม และ 6) ความยืดหยุ่นและทางเลือกที่หลากหลาย พิจารณาได้จากรูปแบบการจัดนิเวศการเรียนรู้ (สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, 2565) จะพบว่า รูปแบบความสัมพันธ์ของสมาชิกและบริบทของระบบนิเวศการเรียนรู้ ได้นำเข้าองค์ประกอบ / ปัจจัยต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ไว้ดีแล้ว แต่จากการศึกษาในครั้งนี้ พบว่า มีประเด็นที่ขาดไปเพื่อพิจารณาจากทฤษฎีระบบนิเวศ นั่นคือ ระบบลำดับเวลา อันแสดงประวัติศาสตร์และปรากฏการณ์ ที่เกิดขึ้นในชุมชนหรือในชีวิตของผู้เรียน ซึ่งควรจะเพิ่มเข้ามาใน รูปแบบความสัมพันธ์ของสมาชิกและบริบทของระบบนิเวศ การเรียนรู้ ในฐานะบริบทของชุมชนที่รายล้อมผู้เรียน ผู้ปกครองและผู้สอนซึ่งจะมีอิทธิพลต่อการเรียนรู้ของผู้เรียนอย่างยิ่ง