ภูมินิเวศวัฒนธรรม เครือข่ายชาติพันธุ์ และประวัติศาสตร์ท้องถิ่น: อัตลักษณ์ร่วมข้ามแดนระหว่างไทยกับประเทศเพื่อนบ้านในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง

บทคัดย่อ

รายงานวิจัยเรื่อง “ภูมินิเวศวัฒนธรรม เครือข่ายชาติพันธุ์ และประวัติศาสตร์ท้องถิ่น: อัตลักษณ์ร่วมข้ามแดนระหว่างไทยกับประเทศเพื่อนบ้านในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง” มีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะศึกษาลักษณะร่วมทางวัฒนธรรมของอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง ในแง่ของประวัติศาสตร์ เครือญาติ ชาติพันธุ์ ภาษาและระบบความเชื่อ ผลการศึกษาพบว่า ประการแรก ลักษณะร่วมทางประวัติศาสตร์ของภูมิภาคนั้นก็คือ เป็นสังคมและวัฒนธรรมที่มีพัฒนาการภายใต้อิทธิพลของวัฒนธรรมจีนและอินเดีย ประการที่สอง ดินแดนที่เป็นอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง แม้จะมีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ แต่มีการติดต่อสัมพันธ์กับกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ ข้ามพรมแดนทางภาษา วัฒนธรรม และภูมิศาสตร์ ผ่านการหยิบยืม เรียนรู้ ถ่ายทอดและผสมผสาน จนหล่อหลอมเกิดเป็นลักษณะร่วมทางเครือญาติและชาติพันธุ์ ประการที่สาม อนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงเป็นภูมิภาคที่มีลักษณะร่วมทางภาษา 2 กลุ่มหลักๆ คือ กลุ่มตระกูลภาษาไท-กะได กับกลุ่มตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก ประการสุดท้าย ระบบความเชื่อดั้งเดิมร่วมของภูมิภาคนี้ก็คือ ความเชื่อเรื่องนาค ความเชื่อเรื่องแถน และความเชื่อเรื่องขวัญ ข้อค้นพบทั้งหมดนั้น สะท้อนให้เห็นภาพความสัมพันธ์ของผู้คนในภูมิภาคลุ่มน้ำโขงที่ร่วมวิถีวัฒนธรรมเดียวกันผ่านมิติต่างๆ อันหลากหลาย ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะนำมาซึ่งการสร้างจิตสำนึกร่วม ในท้ายที่สุด อันนับว่ามีคุณุปการยิ่งในการสร้างความเป็นเอกภาพและความสัมพันธ์อันดีของผู้คนในยุคของ “รัฐชาติ” เฉกเช่นปัจจุบัน คำสำคัญ : อนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง, ภูมินิเวศวัฒนธรรม, เครือข่ายชาติพันธุ์, ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น

คำสำคัญ