สังคมพหุวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดน อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
สังคมพหุวัฒนธรรมเป็นมิติทางสังคมที่เกิดขึ้นในทุกพื้นที่ในโลก จึงจำเป็นต้องมีการศึกษาเพื่อลดความขัดแย้งทางวัฒนธรรมให้น้อยลง การทำความเข้าใจเรื่องพหุวัฒนธรรมจึงเป็นการมองหาแนวทางการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขของคนที่มีวัฒนธรรมต่างกัน ประเด็นเหล่านี้มีผู้ศึกษาไว้ในมุมมองที่หลากหลาย นำมาสู่การวิจัยครั้งนี้ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ การวิเคราะห์ปัญหาและผลกระทบของสังคมพหุวัฒนธรรม การรวบรวมกิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรมที่ส่งเสริมสังคมพหุวัฒนธรรมและการพัฒนาเครือข่ายทางสังคมของกลุ่มชาติพันธุ์ในกระแสสังคมพหุวัฒนธรรมในเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เก็บข้อมูลภาคสนามทางมานุษยวิทยาในพื้นที่อาศัยอยู่ของ 10 กลุ่มชาติพันธุ์ ที่ศึกษา การสัมภาษณ์เชิงลึกจากตัวแทน 10 กลุ่มชาติพันธุ์ การสนทนากลุ่มของ ผู้นำทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการในพื้นที่ที่ 10 กลุ่มชาติพันธุ์อาศัยอยู่ตัวแทนจากเทศบาลตำบลแม่สาย อำเภอแม่สาย ตัวแทนหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องกับ 10 กลุ่มชาติพันธุ์ รวมถึงผู้นำชุมชน หรือแกนนำสำคัญของกลุ่มเครือข่ายต่าง ๆ ในจังหวัดท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน สหภาพ เมียนมาร์ และ ประเทศ สปป.ลาว ผลการวิจัยพบว่า ในกระแสสังคมพหุวัฒนธรรม ทั้ง 10 กลุ่มชาติพันธุ์ ได้แก่ ไทใหญ่ ไทเขิน ไทลื้อ ไทยวน ไตหย่า ดาราอ้าง ลั๊วะ อาข่า ลาหู่ และ จีนยูนนาน มีการผสมกลมกลืนทางวัฒนธรรมกันอย่างแนบเนียน แต่ทุกกลุ่มชาติพันธุ์ยังคงมีการรักษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของตนไว้อย่างชัดเจน ด้านปัญหาและผลกระทบจากการประกาศนโยบายพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนไม่ส่งผลต่อวิถีสังคม พหุวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่เนื่องจากนโยบายดังกล่าวยังไม่ชัดเจนยังไม่สามารถดำเนินเป็นรูปธรรม ได้ กลุ่มชาติพันธุ์ส่วนใหญ่ยังคงดำเนินวิถีชีวิตแบบเดิมมีวัฒนธรรมและวิถีชีวิตดังที่เคยเป็นมา ด้านกิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรมของทั้ง 10 กลุ่มชาติพันธุ์ พบว่าเป็นผลพวงส่วนหนึ่งของการพัฒนาท้องถิ่นในระยะที่ผ่านมาด้วย จึงทำให้กิจกรรมต่าง ๆ ของกลุ่มชาติพันธุ์มีความเป็นพลวัติและเลื่อนไหลเปลี่ยนแปลงตามบริบททางสังคม โดยมีกลไกของภาครัฐสนับสนุนส่งเสริม ส่วนการพัฒนาเครือข่ายทางสังคมของกลุ่มชาติพันธุ์ พบว่ารูปแบบเครือข่ายทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ทั้ง 10 กลุ่ม แบ่งออกเป็น 6 รูปแบบ ได้แก่ 1) เครือข่ายเครือญาติ 2) เครือข่ายระดับชุมชน 3) เครือข่ายองค์กรศาสนา 4) เครือข่ายกลุ่มชาติพันธุ์ 5) เครือข่ายข้ามกลุ่มชาติพันธุ์ และ 6) เครือข่ายข้ามพรมแดนประเทศ โดยมีกระบวนการสร้างเครือข่าย ในรูปแบบทั้งที่เป็นทางการ และไม่เป็นทางการในระดับเครือญาติ ชุมชน จนถึงระดับกลุ่มชาติพันธุ์ทั้งในและต่างประเทศ