การพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงพหุวัฒนธรรม อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาความเป็นมาของท้องถิ่นและความหลากหลายของสังคมพหุวัฒนธรรมจากฐานข้อมูลทางวัฒนธรรมในชุมชน 2) เพื่อศึกษาศักยภาพ ความสามารถของชุมชนรวมทั้งการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการการท่องเที่ยวเชิงพหุวัฒนธรรม และ 3) เพื่อพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงพหุวัฒนธรรมของชุมชน โดยเป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและการวิจัยเชิงปริมาณในสี่พื้นที่ คือ ตำบลคลองน้ำใส ตำบลบ้านด่าน เทศบาลเมืองอรัญประเทศ และตำบลเมืองไผ่ สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง คือ ชุมชนและเจ้าหน้าที่ภาครัฐจำนวน 90 คน ซึ่งได้มาจากการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง โดยใช้การประชุมกลุ่มเชิงปฏิบัติการและใช้การวิเคราะห์เนื้อหาในการวิเคราะห์ข้อมูล ส่วนการวิจัยเชิงปริมาณ ผู้วิจัยใช้แบบสอบถามในการเก็บข้อมูลกับกลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 คน ซึ่งได้มาจากการเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง และใช้สถิติเชิงพรรณาในการวิเคราะห์ข้อมูล ผลการวิจัยพบว่าทั้งสี่ตำบลมีความเป็นพหุวัฒนธรรม เนื่องจากมีการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมไทย-ไทยญ้อ (ตำบลคลองน้ำใส) วัฒนธรรมไทย-กัมพูชา (ตำบลบ้านด่าน) วัฒนธรรมไทย-เวียดนาม (เทศบาลเมืองอรัญประเทศ) และวัฒนธรรมไทยญ้อ พวน และอีสาน (ตำบลเมืองไผ่) ซึ่งการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมเหล่านี้ ทำให้เกิดความเป็นเอกลักษณ์ของชุมชน ทั้งด้านวิถีชีวิต ประเพณี ความเชื่อ และศิลปะการแสดง ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้ทั้งสี่ตำบลมีศักยภาพด้านการท่องเที่ยว โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านสิ่งดึงดูดใจ ซึ่งพบว่ามีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรมและประเพณีสูง อย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาศักยภาพด้านสิ่งอำนวยความสะดวกและด้านการเข้าถึง พบว่าทั้งสี่ตำบลยังไม่มีความพร้อมทั้งในเรื่องของสิ่งอำนวยความสะดวก อาทิ ห้องน้ำ ที่จอดรถ ที่พัก หรือป้ายบอกทาง เป็นต้น เช่นเดียวกับด้านการเข้าถึง ซึ่งพบว่าเส้นทางการสัญจรทั้งสี่ตำบลยังไม่พร้อมสำหรับการรองรับนักท่องเที่ยว เนื่องจากบางเส้นทางมีความซับซ้อน และไม่มีป้ายบอกทาง อย่างไรก็ตามหากชุมชนสามารถพัฒนาศักยภาพดังกล่าวหรือได้รับความช่วยเหลือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ก็จะทำให้เกิดการท่องเที่ยวเชิงพหุวัฒนธรรมที่มีศักยภาพในอนาคตได้

คำสำคัญ