การสำรวจชนิดแมลงศัตรูบัวบกและการป้องกันกำจัด

บทคัดย่อ

การสำรวจแมลงในแปลงบัวบกในแปลงเกษตรกรที่จังหวัดนนทบุรี และชัยนาทพบว่ามีจำนวนแมลง 7 อันดับ 18 วงศ์ และ 22 ชนิด แมลงศัตรูบัวบกในพื้นที่ปลูก คือ ผีเสื้อหนอนกระทู้บัวบก (Zonoplusia ochreata (Walker)) หนอน( Diasemia accalis (Walker)) เพลี้ยจักจั่นฝอย (Balclutha spp.) ตั๊กแตนข้าวเล็ก(Oxya japonica) ตั๊กแตนหน้าแหลม (Accrida willemsei Pirsh) และแมลงวันเจาะลำต้น Melanagromyza sojae Zehntner ผลการศึกษาพบว่าแมลงที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อผลผลิตบัวบกเป็นผีเสื้อหนอนกระทู้บัวบกและหนอนDiasemia accalis ศัตรูธรรมชาติที่พบเข้าทำลายหนอนผีเสื้อทั้ง 2 ชนิดได้แก่แตนเบียนหนอน Euplectrus sp ส่วนที่เป็นเป็นตัวห้ำได้แก่ แมงมุมสุนัขป่า (Lycosa pseudoannulata) และแมงมุมตาหกเหลี่ยม(Oxyopes javanus Throll) หนอนกระทู้บัวบก ตัวเต็มวัยเป็นผีเสื้อกลางคืน ขนาดเล็ก วัดจากส่วนหัวถึงปลายท้องยาว 12.51 มิลลิเมตร ปีกและลำตัวมีสีน้ำตาล ปีกคู่หน้ามีแถบสีเทาคาดเฉียง มีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบ holometabolous จากไข่เป็นตัวหนอน ดักแด้ และผีเสื้อตัวเต็มวัย ตัวหนอนมี 5 ระยะการเจริญเติบโต ไข่ของหนอนกระทู้บัวบกจะฟักเป็นตัวอ่อนวัยที่ 1 ภายในระยะเวลา 3.90 วัน ระยะการเจริญเติบโตของหนอนทั้ง 5 วัย ใช้เวลา 3.70, 2.70, 2.80, 3.70 และ 1.30 วัน ตามลำดับ ระยะดักแด้ 8.70 วัน และกลายเป็นตัวเต็มวัยมีอายุ 12.30 วัน ระยะที่สร้างความเสียหายแก่บัวบกมากที่สุดคือหนอนวัยที่ 3-4 Diasemia accalis เป็นผีเสื้อกลางเล็ก ปีกคู่หน้าและปีกคู่หลังมีลวดลาย ขนาดลำตัววัดจากส่วนหัวถึงปลายท้องยาว 7.59 มิลลิเมตร มีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบ holometabolous จากไข่ เป็นตัวหนอน ดักแด้และตัวเต็มวัย ตัวหนอนมี 5 ระยะการเจริญเติบโต ไข่จะฟักเป็นตัวอ่อนภายในระยะเวลา 3.20 วัน หนอนวัยที่ 1 ถึงวัยที่ 5 ใช้เวลา 2.20, 2.00, 2.00, 1.40 และ 1.80 วัน ตามลำดับ ระยะดักแด้ 7.00 วัน ตัวเต็มวัยมีอายุ 3.80 วัน ระยะที่สร้างความเสียหายให้แก่บัวบกมากที่สุดคือ หนอนวัยที่ 3-4 การทดสอบประสิทธิภาพสาร สะเดา อัตรา 80 มล./น้ำ 20 ลิตร สะค้าน อัตรา 300 มล./น้ำ 20 ลิตร Bt อัตรา 80 มล./น้ำ 20 ลิตร และ วิธีผสมผสาน (IPM) ซึ่งใช้วิธีเขตกรรมและวิธีกลร่วมกับการใช้สารชีวภาพในการควบคุมหนอนผีเสื้อกินใบบัวบก Z. ochreata และ D. accalis สำหรับวิธีควบคุมฉีดพ่นด้วยน้ำ ดำเนินการที่ สวนหลวง ร.9 แขวงหนองบอน เขตประเวศ กรุงเทพฯ แผนการทดลองมี 5 วิธีการ จัดแบบสุ่มสมบูรณ์ มี 10 ซ้ำ จำนวน 3 ฤดูการเพาะปลูก การทดลองครั้งที่ 1 พบว่าหลังการพ่นสาร 2 ครั้งแรก วิธีที่ให้ผลดีที่สุดในการป้องกันหนอนกระทู้บัวบก Z. ochreata และหนอน D. accalis ได้แก่ วิธี IPM รองลงมาเป็น Bt อัตรา 80 มล./น้ำ 20 ลิตร ลำดับต่อมาเป็นการใช้ สะเดา อัตรา 80 มล./น้ำ 20 ลิตร และสะค้าน อัตรา 300 มล./น้ำ 20 ลิตร ตามลำดับ หลังการพ่นสารครั้งที่ 3 พบว่า Bt อัตรา 80 มล./น้ำ 20 ลิตร และ IPM มีประสิทธิภาพในการป้องกันกำจัดหนอนผีเสื้อกินใบบัวบกทั้ง 2 ชนิด การทดลองครั้งที่ 2 วิธีที่มีประสิทธิภาพดีที่สุดในการป้องกันกำจัดหนอนกระทู้บัวบก Z. ochreata และหนอน D. accalis ได้แก่ วิธี IPM รองลงมาเป็น Bt อัตรา 80 มล./น้ำ 20 ลิตร สะเดา อัตรา 80 มล./น้ำ 20 ลิตร และสะค้าน อัตรา 300 มล./น้ำ 20 ลิตร ตามลำดับ การทดลองครั้งที่ 3 พบว่า สารที่มีประสิทธิภาพดีที่สุด ในการป้องกันกำจัดหนอนกระทู้บัวบก Z. ochreata และหนอน D. accalis ได้แก่ Bt อัตรา 80 มล./น้ำ 20 ลิตร รองลงมา ได้แก่ IPM สะเดา อัตรา 80 มล./น้ำ 20 ลิตร และสะค้าน อัตรา 300 มล./น้ำ 20 ลิตร ตามลำดับ จากการทดลองทั้ง 3 ครั้งแสดงให้เห็นได้ว่า Bt อัตรา 80 มล./น้ำ 20 ลิตร และวิธี IPM มีประสิทธิภาพในการควบคุมประชากรหนอนกระทู้บัวบก Z. ochreata และหนอน D. accalis ได้อย่างดี รองลงมาเป็นสารสกัดสะเดา และสะค้าน

คำสำคัญ