ผลของโปรแกรมการเลิกบุหรี่ต่อภาวะสุขภาพ พฤติกรรมการสูบบุหรี่และการตระหนักรู้เกี่ยวกับตนเอง

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องผลของโปรแกรมการเลิกบุหรี่ต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่และความตระหนักรู เกี่ยวกับ ตนเองของนักศึกษาระดับอุดมศึกษา เปKนการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi experimental research) และการวิจัย เชิงคุณภาพ (Qualitative research) เพื่อศึกษาเปรียบเทียบภาวะสุขภาพ พฤติกรรมการสูบบุหรี่และการ ตระหนักรู ในตนเองของกลุ่มตัวอย่างก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมการเลิกบุหรี่ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษา ระดับอุดมศึกษา จํานวน 50 คน แบ่งเปHนสองกลุ่ม กลุ่มละ 25 คน เครื่องมือในการวิจัยปฏิบัติการได้แก่ โปรแกรมการเลิกบุหรี่ โปรแกรมที่1 กลุ่มบําบัดเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรม(Behavior group therapy) โปรแกรมที่ 2 คือการให คําปรึกษาเป็นรายบุคคล (individual counseling) ส่วนเครื่องมือในการเก็บรวบรวม ข้อมูลคือ แบบสัมภาษณ:พฤติกรรมการสูบบุหรี่ เครื่องมือวัดความดันโลหิต และเครื่องมือวัดความจุปอด แบบสอบถามการตระหนักรู้ในตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลสถานภาพกลุ่มตัวอย่างโดยหาค่าความถี่ วิเคราะห์พฤติกรรมการสูบบุหรี่ และการตระหนักรู้ในตนเองโดยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความแตกต่างของพฤติกรรมการสูบบุหรี่ก่อนเข้าโปรแกรม หลังเข้าโปรแกรมและระยะติดตามผลโดยวิธี Oneway ANOVA วิเคราะห์เปรียบเทียบการตระหนักรู้ในตนเองโดยใช สถิติ paired t-test ส่วนข อมูลเชิงคุณภาพ วิเคราะห์เนื้อหา (Content analysis) และการจําแนกประเภท (Typology) ผลการวิจัยสรุปได ดังนี้ 1. กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เพศชาย คิดเป็นร้อยละ 96 2. พฤติกรรมการสูบบุหรี่ ของกลุ่มทดลองสองกลุ่ม มีระดับการติดนิโคตินระดับปานกลาง ส่วนระยะ หลังทดลองและติดตามผล การติดนิโคตินระดับปานกลางและต่ำผลการเปรียบเทียบพฤติกรรม การสูบบุหรี่ ระยะก่อนการทดลอง หลังการทดลอง และระยะติดตามผล 3 เดือน แตกต่างกัน อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. ความดันเลือดซีสโตลิคผิดปกติ ในระยะก่อนการทดลอง กลุ่มที่ 1 และ 2 จํานวน 7 และ 8 คน ตามลําดับ ส่วนระยะระยะติดตามผลกลุ่มตัวอย่างกลุ่มที่ 2 มีค่าความดันเลือดซีสโตลิคปกติทุกคน 4. ผลการเปรียบเทียบความจุปอด ระยะก่อนการทดลอง หลังการทดลอง และระยะติดตามผล 3 เดือน เปรียบเทียบภายในกลุ่มที่ 1 และ 2 ค่าความจุปอดไม่แตกต่างกัน กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มี ค่าความจุปอดยังไม่ได้ตามเกณฑ์ 5. การตระหนักรู้ในตนเองของกลุ่มตัวอย่างทั้งสองกลุ่ม เปรียบเทียบภายในกลุ่มก่อนและหลังการ ทดลองแตกต่างกันอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .05 6. อาการที่พบหลังจากเลิกบุหรี่มากที่สุดคือ กระวนกระวาย หงุดหงิด โกรธง่าย นอนไม่หลับ คอแห้ง ไอ ปวดศีรษะ 7. กิจกรรมที่กลุ่มตัวอย่างใช้ในการเบี่ยงเบนความสนใจมากที่สุดคือการใช้อินเตอร์เน็ต การออกกําลังกาย 8. กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่สามารถเลิกบุหรี่ได้ใน 6 เดือน คิดเป็นร้อยละ 80 กลับไปสูบใหม่ร้อยละ 10 ขาดการติดต่อร้อยละ 10

คำสำคัญ