การศึกษาปริมาณการกักเก็บน้ำและจัดทำข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ของแหล่งน้ำผิวดินในเขตพื้นที่ประสบปัญหาภัยแล้งของจังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

การศึกษาปริมาณการกักเก็บน้ำและจัดทำข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ของแหล่งน้ำผิวดินในเขตพื้นที่ประสบปัญหาภัยแล้งของจังหวัดบุรีรัมย์ มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจ วิเคราะห์ปริมาณน้ำ และจัดทำข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ของแหล่งน้ำผิวดินในเขตพื้นที่ประสบปัญหาภัยแล้งของจังหวัดบุรีรัมย์ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจพื้นที่ในจังหวัดบุรีรัมย์ ได้แก่ ตำบลมะเฟือง อำเภอพุทไธสง ตำบลบ้านด่าน อำเภอบ้านด่าน ตำบลโคกเหล็ก อำเภอห้วยราช และตำบลเมืองฝาง อำเภอเมืองบุรีรัมย์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ เครื่องมือใช้วัดปริมาณน้ำของแหล่งน้ำผิวดิน วัดความลึกน้ำ GPS เครื่องมือรังวัดพิกัด GPS แบบ RTK และ Drone ดำเนินงานวิจัยด้วยการแปลตีความข้อมูลดาวเทียม Google Earth ด้วยสายตาเพื่อจัดทำขอบเขตของแหล่งน้ำผิวดิน เก็บข้อมูลภาคสนามในพื้นที่ศึกษา จดบันทึกวัดปริมาณความลึกระดับน้ำ เพื่อวิเคราะห์ปริมาตรของแหล่งน้ำผิวดิน บันทึกข้อมูลรายละเอียดในระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ และแสดงแผนที่แหล่งน้ำผิวดินในพื้นที่ศึกษา ผลการวิจัยพบว่า ตำบลโคกเหล็ก อำเภอห้วยราช จังหวัดบุรีรัมย์ มีแหล่งน้ำผิวดิน 492 แห่ง จากการเก็บข้อมูลภาคสนามพบ ร้อยละ 72.36 มีแหล่งน้ำผิวดินสาธารณะ 15 แห่ง ชลประทานโคกเหล็กมีปริมาตรแหล่งน้ำผิวดินมากที่สุด 1,295,777.316 ลูกบาศก์เมตร และมีปริมาตรน้ำมากที่สุด 779,890.139 ลูกบาศก์เมตร หนองยายยมเป็นแหล่งน้ำผิวดินที่มีปริมาตรน้อยที่สุด และมีปริมาตรน้ำน้อยสุดเช่นกันที่ 1,822.565 และ 543.215 ลูกบาศก์เมตร ตามลำดับ ตำบลเมืองฝาง อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ มีแหล่งน้ำผิวดิน 766 แห่งร้อยละ จากการเก็บข้อมูลภาคสนามพบ 71.67 มีแหล่งน้ำผิวดินสาธารณะ 22 แห่ง คลองส่งน้ำมีปริมาตรแหล่งน้ำผิวดินมากที่สุด 352,150.190 ลูกบาศก์เมตร และมีปริมาตรน้ำมากที่สุด 84,712.768 ลูกบาศก์เมตร สระตาพรมเป็นแหล่งน้ำผิวดินที่มีปริมาตรน้อยที่สุด 1,154.633 ลูกบาศก์เมตร และมีปริมาตรน้ำน้อยสุด 634.823 ลูกบาศก์เมตร ตามลำดับ ตำบลบ้านด่าน อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์ มีแหล่งน้ำผิวดิน 550 แห่ง จากการเก็บข้อมูลภาคสนามพบ ร้อยละ 69.45 มีแหล่งน้ำผิวดินสาธารณะ 8 แห่ง หนองเสม็ดมีปริมาตรแหล่งน้ำผิวดินมากที่สุด 213,900.253 ลูกบาศก์เมตร และมีปริมาตรน้ำมากที่สุด 157,288.562 ลูกบาศก์เมตร ส่วนหนองโยนช้าเป็นแหล่งน้ำผิวดินที่มีปริมาตรน้อยที่สุด และมีปริมาตรน้ำน้อยสุดเช่นกันที่ 35,422.133 และ 20,141.856 ลูกบาศก์เมตร ตำบลมะเฟือง อำเภอพุทไธสง จังหวัดบุรีรัมย์ มีแหล่งน้ำผิวดิน 1,117 แห่ง จากการเก็บข้อมูลภาคสนามพบ ร้อยละ 71.62 มีแหล่งน้ำผิวดินสาธารณะ 18 แห่ง คลองปณวัตรมีปริมาตรแหล่งน้ำผิวดินมากที่สุด 346,614.580 ลูกบาศก์เมตร และมีปริมาตรน้ำมากที่สุด เนื่องจากเป็นคลองน้ำที่มีความยาวมากจึงสามารถเก็บกักน้ำได้มาก 209,649.090 ลูกบาศก์เมตร ส่วนหนองเบญเป็นแหล่งน้ำผิวดินที่มีปริมาตรน้อยที่สุด 2,515.579 ลูกบาศก์เมตร และหนองพังมีปริมาตรน้ำน้อยสุด 1,855.952 ลูกบาศก์เมตร ตามลำดับ นอกจากนั้น การจัดทำข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ของแหล่งน้ำผิวดิน ทำให้สะดวกในการเข้าถึงข้อมูล รวดเร็ว และสามารถเข้าถึงในเชิงพื้นที่ เป็นข้อมูลสนับสนุนในการบริหารจัดการน้ำ

คำสำคัญ