การปรับตัวด้านการอุปโภคและบริโภคน้ำของชุมชนรองรับภัยแล้งในชุมชน

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยโครงการปรับตัวด้านการอุปโภคและบริโภคน้ำของชุมชนรองรับภัยแล้งในชุมชนของจังหวัดบุรีรัมย์ เพื่อให้ได้ความรู้หรือเทคนิควิธีการบริหารจัดการน้ำโดยชุมชน ไปสู่การเปลี่ยนแปลงหรือปรับเปลี่ยนวิธีการจัดการแหล่งน้ำที่มีอยู่เดิมเป็นรูปแบบใหม่ โดยที่กลุ่มผู้ใช้น้ำร่วมกันออกแบบวางแนวทางการดำเนินงานร่วมกัน โดยใช้พื้นที่ทดลอง 36 แหล่งน้ำ ประกอบด้วยกลุ่มผู้ใช้น้ำในแหล่งน้ำที่เป็นฝายกั้นลำน้ำ 13 กลุ่ม และกลุ่มผู้ใช้น้ำในแหล่งน้ำที่เป็นอ่างเก็บน้ำ 23 กลุ่ม ครอบคลุมพื้นที่ 7 อำเภอของจังหวัดบุรีรัมย์ ได้แก่ อำเภอกระสัง อำเภอโนนดินแดง อำเภอประโคนชัย อำเภอละหานทราย อำเภอปะคำอำเภอนางรอง อำเภอบ้านกรวด จากผลการศึกษา ทำให้ค้นพบวิธีการปรับตัวด้านการอุปโภคและบริโภคน้ำของชุมชนรองรับภัยแล้ง ที่เหมาะสมกับพื้นที่เป้าหมายดังกล่าว 8 วิธีการต่อเนื่อง ได้แก่ 1) การลงพื้นที่สำรวจแหล่งน้ำและกลุ่มผู้ใช้น้ำ 2) การเก็บข้อมูลพฤติกรรมการใช้น้ำเพื่อการอุปโภคและบริโภคก่อนดำเนินการ 3) การฝึกอบรมกลุ่มผู้ใช้น้ำเพื่อสร้างความเข้าใจ 4) การตั้งกลุ่มบริหารจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วม 5) การออกคำสั่งแต่งตั้งกลุ่มบริหารจัดการน้ำ 6) จัดทำฐานข้อมูลด้านการอุปโภคและบริโภคน้ำเพื่อปรับเปลี่ยนระบบบริหารจัดการน้ำในช่วงฤดูแล้ง 7) การพัฒนาระบบบริหารจัดการน้ำอุปโภคและบริโภคที่เหมาะสมกับบริบทของชุมชน 8) การวัดผลแบบมีส่วนร่วมการปรับตัวการใช้น้ำเพื่อการอุปโภคและบริโภคหลังดำเนินการ ทำให้กลุ่มผู้ใช้น้ำและกลุ่มบริหารจัดการน้ำมีข้อมูลที่เป็นข้อเท็จจริงเชิงประจักษ์ในพื้นที่ จึงก่อให้เกิดการวางระบบบริหารจัดการน้ำเกิดขึ้นในทุกพื้นที่ที่เข้าไปดำเนินการวิจัย และสร้างความตระหนักในการใช้น้ำในชุมชนมากยิ่งขึ้น ส่งผลให้สมาชิกกลุ่มผู้ใช้น้ำเรียกร้องให้กลุ่มบริหารจัดการน้ำ ต้องมีการวางแผนการดำเนินงานเพื่อรองรับสถานการณ์ภัยแล้งที่กำลังจะเกิดขึ้นต่อมาในปีถัดไปและต้องทำทุกปีในพื้นที่ Key word: การบริหารจัดการน้ำ การวัดผล การปรับตัว

คำสำคัญ