การยกระดับเศรษฐกิจฐานรากด้วยการเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ภาคกลาง
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มุ่งการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากด้วยการเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ภาคกลาง โดยมีวัตถุประสงค์การวิจัย ได้แก่ 1) เพื่อบริหารจัดการแผนงานวิจัยให้เป็นไปตามเป้าหมายและถอดบทเรียนเพื่อนำไปสู่การต่อยอดและการขยายผลต่อไป 2) เพื่อพัฒนางานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในประเด็นของการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากด้วยการเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ภาคกลางต่อยอดจากฐานชุมชน 3) เพื่อสนับสนุนนักวิจัยชุมชนและภาคีในการใช้กระบวนการวิจัยเพื่อท้องถิ่นในการแก้ปัญหาและเสริมพลังชุมชนในการพึ่งตนเองในมิติเศรษฐกิจ ผู้วิจัยใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR) ในการทำงานกับกลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้ให้ข้อมูลหลักที่มาจากนักวิจัยจากทั้ง 10 โครงการย่อยซึ่งรวมถึงพื้นที่ดำเนินการและกลุ่มตัวอย่างของโครงการย่อยทั้ง 10 โครงการด้วย การดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 3 ช่วงหลัก ได้แก่ (ก) ช่วงต้นน้ำ คือ การพัฒนาโจทย์การวิจัยร่วมกับนักวิจัยที่สนใจและมีคุณสมบัติตามเกณฑ์รวมถึงการจัดเวทีพิจารณาข้อเสนอโครงการเพื่อให้โครงการวิจัยมีคุณภาพ (ข) ช่วงกลางน้ำ คือ ช่วงการสนับสนุนความรู้ การจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การลงพื้นที่ การติดตามประเมินผล และการจัดเวทีนำเสนอรายงานความก้าวหน้า (ค) ช่วงปลายน้ำ คือ ช่วงพัฒนาการวิเคราะห์ สังเคราะห์ข้อมูล การพัฒนาการเขียนรายงานวิจัย การจัดเวทีพิจารณารายงานฉบับสมบูรณ์ และการเผยแพร่ผลงาน ผลการวิจัย พบว่า (ก) การบริหารจัดการแผนงานวิจัยให้เป็นไปตามเป้าหมายต้องดำเนินการทั้ง 4 ด้าน คือ การบริหารโครงการ การบริหารจัดการความรู้ การบริหารพัฒนาบุคลากร และการบริหารเครือข่าย (ข) การพัฒนางานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในประเด็นของการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ภาคกลาง โดยมีแนวทางการยกระดับเศรษฐกิจบนฐานเกษตร บนฐานผู้คน สังคมและวัฒนธรรม และบนฐานการท่องเที่ยว ใช้แนวทางการลดความเหลื่อมจากการใช้ทรัพยากรท้องถิ่น (Local content) และการเพิ่มมูลค่าเพิ่ม เป็นหลัก(ค) การสนับสนุนนักวิจัยชุมชนและภาคีในการใช้กระบวนการวิจัยเพื่อท้องถิ่นในการก้ปัญหาและเสริมพลังชุมชนในการพึ่งตนเองในมิติเศรษฐกิจ มีแนวทางการทำงาน คือ การสนับสนุนการทำงานร่วมกันของนักวิจัยชุมชน 2 สาย การเติมเต็มประเด็นความรู้ที่สำคัญสำหรับการทำงาน การสนับสนุนโดยการเสริมพลังการทำงานวิจัยท้องถิ่น และ การสนับสนุนการทำงานในลักษณะกลุ่มหรือเครือข่าย ด้วยกระบวนการทำงานตลอดปีที่ผ่านมา แผนงานวิจัยสามารถสร้างการเรียนรู้ร่วมกันกับทุกภาคส่วนที่เข้ามาในกระบวนการ ทั้งนักวิชาการ นักวิจัยท้องถิ่น ภาคีต่าง ๆ ด้วยการทำงานแบบมีส่วนร่วมและการทำงานแบบเสริมพลังจนก่อให้เกิดผลผลิต ผลลัพธ์ที่สำคัญ ได้แก่ ชุดความรู้ในการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากภาคกลาง การพัฒนาสมรรถนะด้านการวิจัยให้แก่ชุมชน การเสริมพลังการทำงานของกลุ่ม การเปลี่ยนแปลงของภาคีในการยอมรับกระบวนการทำงานแบบงานวิจัยท้องถิ่น และการลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่