การจัดการชุมชนเข็มแข็งแบบมีส่วนร่วมเพื่อยกระดับชุมชนนวัตกรรม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ ๑) เพื่อถ่ายทอดนวัตกรรมในการพัฒนาชุมชนเข้มแข็งแบบมีส่วนร่วมเพื่อยกระดับชุมชนนวัตกรรม ๒) เพื่อยกระดับชุมชนเข้มแข็งอย่างมีส่วนร่วมนำไปสู่ชุมชนนวัตกรรม ๓) เพื่อเผยแพร่การจัดการชุมชนเข้มแข้งแบบมีส่วนร่วมยกระดับชุมชนนวัตกรรม โดยเป็นงานวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participation Action Research) ใช้วิธีการเก็บข้อมูลวิจัยด้วยการสังเกตบริบทชุมชน สังเกตพฤติกรรมการแสดงออกและการมีส่วนร่วม ร่วมกับการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก แบ่งผู้สัมภาษณ์เป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มสัมมาชีพผลิตภัณฑ์ชุมชน กลุ่มองค์กรที่เกี่ยวข้อง นำเสนอผลการวิจัยโดยการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนาจากการสังเกต การมีส่วนร่วม และการสัมภาษณ์ ผลการศึกษาพบว่า :- การถ่ายทอดนวัตกรรมในการพัฒนาชุมชนเข้มแข็งแบบมีส่วนร่วมเพื่อยกระดับชุมชนนวัตกรรม ที่นำไปสู่ความสำเร็จมี 6 ส่วน คือ 1) การมีเป้าหมายร่วมกัน ๒) มีการเรียนรู้ร่วมกัน ๓) การมีส่วนร่วมกัน ๔) เครือข่ายความร่วมมือ ๕) ศักยภาพชุมชน ๖) ทุนภูมิสังคม สามารถอธิบายขั้นตอนการผลิตทุกขั้นตอนได้อย่างละเอียดแสดงให้เห็นถึงการรู้จริง และปฏิบัติร่วมกับเพื่อนสมาชิกจริงสะท้อนให้เห็นถึงการมีเป้าหมายร่วมกันคือการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของตนเองให้ดียิ่งขึ้นไป การยกระดับชุมชนเข้มแข็งแบบมีส่วนร่วมนำไปสู่ชุมชนนวัตกรรม ซึ่งสอดคล้องกับองค์ประกอบของชุมชนเข้มแข็งข้อที่ว่ามีเป้าหมายร่วมกันและยึดโยงเกาะเกี่ยวประโยชน์สาธารณะของสมาชิกและยังรักษาเอื้ออาทรต่อกัน สามารถรวมตัวกันได้อย่างเหนียวแน่น สมาชิกมีความรักและผูกพันต่อกันและต่อชุมชน และมีความรู้สึกว่าตนเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน ประการที่สอง มีศักยภาพที่จะพึ่งพิงตนเองได้ในระดับสูง แม้จะต้องพึ่งพิงภายนอกอยู่บ้าง แต่อำนายตัดสินใจในทุกด้านยังอยู่ที่ชุมชน และประการที่สาม มีการพัฒนาศักยภาพของตนได้ อย่างต่อเนื่อง โดยกระบวนการเรียนรู้ต่างๆ เผยแพร่การจัดการชุมชนเข้มแข็งแบบมีส่วนร่วมยกระดับชุมชนนวัตกรรม เป็นการถ่ายทอดทักษะความรู้ ความสามารถ และสร้างความเข้าใจเรื่องต้นทุนของชุมชน ทั้งยังทำความเข้าใจร่วมกันกับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลเป้าหมายให้เกิดความสอดคล้องกับความต้องการรับการพัฒนาของชุมชน และนวัตกรรมเพื่อพัฒนาสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ และการให้ความสนใจในนวัตกรรมถือเป็นความสำเร็จก้าวแรกที่จะพัฒนาไปสู่การจัดการชุมชนเข้มแข็งแบบมีส่วนร่วมเพื่อยกระดับชุมชนนวัตกรรมต่อไป

คำสำคัญ