การพัฒนาระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำของเด็กด้อยโอกาสในเขตเมือง

บทคัดย่อ

ชื่อเรื่อง การพัฒนาระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำของเด็กด้อยโอกาส ในเขตเมือง ผู้วิจัย ดร.จิณท์จุฑา ชูโตศรี รองศาสตราจารย์ ดร.ภาณุวัฒน์ ภักดีวงศ์ ดร.กาบคำ จันทร์ทรง ดร.สุทธิศักดิ์ เพ็ชรผึ้งปีงบประมาณ 2564คำสำคัญ ระบบสนับสนุนการจัดการศึกษา, การศึกษาเพื่อการมีงานทำ, เด็กด้อยโอกาสบทคัดย่อ การวิจัย เรื่อง การพัฒนาระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำของเด็กด้อย โอกากาสในเขตเมือง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) จากการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) การสนทนากลุ่ม (Focus Group) และการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม โดยการสร้างทฤษฎีฐานราก ปรากฏการณ์นิยม (Phenomenology) โดยดำเนินการศึกษาวิจัยจากปรากฏการณ์จริงที่เกิดขึ้น เป็นการสร้างองค์ความรู้จากฐานราก (Grounded Theory) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อวิเคราะห์สภาพปัญหา และความต้องการพัฒนาระบบสนับสนุนการจัดการศึกษา เพื่อการมีงานทำของเด็กด้อยโอกาสในเขตเมือง 2) เพื่อออกแบบระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำของเด็กด้อยโอกาสในเขตเมือง และ 3) ประเมินระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำของเด็กด้อยโอกาสในเขตเมือง คณะผู้วิจัยดำเนินการเป็น 3 ตอน ผลการวิจัย พบว่า ขั้นตอนที่ 1 การวิเคราะห์ สภาพปัญหา และความต้องการพัฒนาระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำของเด็กด้อยโอกาสในเขตเมือง ของจังหวัดสุโขทัย และจังหวัดพิษณุโลกรวมจำนวน 113 คน พบว่า สภาพปัญหาของเด็กด้อยโอกาส ได้แก่ 1. เด็กขาดปัจจัยขั้นพื้นฐานในการดำรงชีวิตและขาดปัจจัยสนับสนุนในการการศึกษาที่มีประสิทธิภาพในช่วงการระบาดของไวรัสโคโรน่า และหรือ (โควิด 19) 2. สาเหตุที่ทำให้เด็กด้อยโอกาสตั้งแต่กำเนิด ได้แก่ พ่อแม่และผู้ปกครองยากจน รายได้ไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่ายใช้ชีวิตประจำวันและรายได้ ไม่แน่นอน เด็กถูกทอดทิ้งจากการตั้งครรภ์ไม่พร้อม จึงทอดทิ้งอาศัยกับผู้ปกครองผู้สูงอายุ ที่เป็นปู่ ย่า ตา ยาย อาทิ พ่อแม่วัยรุ่นมีความรุนแรงในครอบครัวแล้วเลิกกัน พ่อแม่วัยทำงานออกจากบ้านไปทำงานต่างจังหวัดสามีภรรยาอยู่ห่างกันขาดความสัมพันธ์แยกทางกันต่างคนต่างมีครอบครัวใหม่ เด็กถูกทอดทิ้งเด็กให้อยู่กับปู่ย่าตายาย และพ่อแม่ยังอยู่ด้วยกันแต่ไปทำงานต่างจัดหวัดทอดทิ้งลูกไว้ให้ ปู่ ย่า ตา ยาย ไม่ได้ส่งเงินมาช่วยการเลี้ยงดูอย่างเพียงพอ ตกเป็นภาระของผู้สูงอายุที่ไม่มีรายได้อื่นๆ นอกจากเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุและบัตรสวัสดิการแห่งรัฐเท่านั้น 3. โรงเรียนที่เด็กด้อยโอกาสได้เข้าเรียนเป็นโรงเรียนที่ด้อยโอกาสเพราะมีความขาดแคลนครูและขาดอุปกรณ์การเรียนการสอนในการเรียนออนไลน์ ขั้นตอนที่ 2 การออกแบบระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำของเด็กด้อยโอกาสในเขตเมือง โดยมี 4 ขั้นตอน ดังนี้ 1. การค้นหาข้อมูล ประกอบด้วย การศึกษาสภาพข้อมูลเด็กด้อยโอกาส ความต้องการสิ่งสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำ และการกำหนดวิธีการในการดำเนินการสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำสำหรับเด็กด้อยโอกาสในเขตเมือง 2. การกำหนดแผนระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำสำหรับเด็กด้อยโอกาสในเขตเมือง ประกอบด้วย การกำหนดเป้าหมาย การกำหนดกิจกรรม งบประมาณที่ใช้ในการดำเนินงาน การสร้างเครือข่าย และการติดตามประเมินผล 3. การขับเคลื่อนระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำสำหรับเด็กด้อยโอกาสในเขตเมือง ประกอบด้วย การลงมือปฏิบัติโดยมอบหมายผู้รับผิดชอบการดำเนินงาน พร้อมทั้งมีการกำกับ ติดตามและประเมินผล 4. การปรับปรุงและพัฒนาระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำสำหรับเด็กด้อยโอกาสในเขตเมือง ประกอบด้วย การถอดบทเรียนองค์ความรู้ใหม่ และขับเคลื่อนระบบด้วยกิจกรรมต่างๆ ทั้งทางการศึกษาและการสังคมสงเคราะห์ โดยมีการสร้างเครือข่ายการให้ความช่วยเหลืออย่างต่อเนื่อง ขั้นตอนที่ 3 การประเมินระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำของเด็กด้อยโอกาสในเขตเมือง พบว่า ผลการประเมินความถูกต้องและเหมาะสมโดยรวมของร่างรูปแบบระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำของเด็กด้อยโอกาสในเขตเมือง มีความถูกต้องและความเหมาะสมเฉลี่ยโดยรวมอยู่ในระดับมาก

คำสำคัญ