พุทธสถาปัตยกรรมสมัยทวาราวดี : ประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมไทยยุคแรกเริ่ม

บทคัดย่อ

งานศึกษาการจัดพื้นที่เว้นว่างงานออกแบบสถาปัตยกรรมสมัยทวารวดี จากซากโบราณ สถานที่หลงเหลืออยู่ปัจจุบัน ทั้ง ในและนอกคันคูเมืองโบราณที่ตั้ง อยู่บนพื้นที่ราบลุ่มของแม่น้ำสายต่างๆ ได้แก่ แม่กลอง ท่าจีน ป่าสัก มูล และชี จำนวนรวม 9 ต้นแบบ ได้พบ องค์ความรู้ที่ควรค่าแก่การ บันทึกและสืบสาน ดังนี้ การศึกษาการสร้างถิ่นฐานของชุมชนสมัยทวารวดี ว่าด้วยเรื่อง ปัจจัยสำคัญของสภาพแวดล้อมในธรรมชาติ โดยวิธีการศึกษาสำรวจภาคสนามและเอกสารร่วมกับข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียม ได้เผยให้เห็นภูมิปัญญาอันชาญฉลาดในการสร้างบ้านแปลงเมืองของชาวชุมชนโบราณในอดีต ด้วยความเข้าใจในคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติและการสร้างสภาพแวดล้อมให้สอดคล้องกลมกลืนกับธรรมชาติการศึกษาการจัดพื้นที่เว้นว่างในงานสถาปัตยกรรมจากซากโบราณสถาน ได้คัดเลือกโบราณสถานที่มีลักษณะแสดงออกถึงเอกลักษณ์ศิลปะสถาปัตยกรรมสมัยทวารวดี ที่ยังคงสภาพเพียงพอแก่การรังวัดขนาดได้จำนวน 11 ต้นแบบ ทั้งขนาดใหญ่และเล็กที่มีลักษณะรูปทรงต่างๆกัน ทั้งสี่เหลี่ยมจัตุรัส สี่เหลี่ยมผืนผ้า แปดเหลี่ยม และกากบาท เป็นข้อมูลชั้นต้น การดำเนินการศึกษาซึ่งได้นำเอาระเบียบวิธีเรขาคณิตเข้ามาใช้เป็นเครื่องมือในการวิเคราะห์สื่อสาร ได้พบ ระเบียบวิธีอันแยบยลในการจัดพื้นที่เว้นว่างผังพื้นอาคารให้สัมพันธ์กันกับรูปทรง ที่สร้างขึ้นด้วยสัดส่วนสัมพันธ์ระบบตารางจัตุรัสที่มีจำนวนนับลงตัวแบบง่ายๆไม่เป็นเศษ และระบบระบบตารางอิสระเข้าไว้ด้วยกันอย่างลงตัวสัมพันธ์ ซึ่งก่อให้เกิดเอกลักษณ์เฉพาะของสกุลช่างทวารวดี คำสำคัญ: สถาปัตยกรรมสมัยทวารวดี, เรขาคณิตสัมพันธ์, สัดส่วนสัมพันธ์งดงาม

คำสำคัญ