ความหลากหลายทางพันธุกรรม มวลชีวภาพ และผลผลิตเมล็ดของเชื้อพันธุ์ปอเทืองไทย

บทคัดย่อ

การศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรม มวลชีวภาพ และผลผลิตเมล็ดของเชื้อพันธุ์ปอเทืองไทย โดยทำการทดลองในกลุ่มชุดดินที่ 35 ชุดดินโคราช ในสถานีพัฒนาที่ดินพิษณุโลก หมู่ที่ 2 ตำบลชัยนาม อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2560 ถึงวันที่ 30 กันยายน 2563 ประกอบด้วย 4 โครงการวิจัยย่อย คือ โครงการวิจัยย่อยที่ 1 การประเมินความหลากหลายทางพันธุกรรมภายในและระหว่างประชากรของเชื้อพันธุ์ปอเทืองไทยด้วยลักษณะทางสัณฐานวิทยาและสรีรวิทยา โครงการวิจัยย่อยที่ 2 ความสัมพันธ์ของสีเมล็ดพันธุ์ต่อการเจริญเติบโต มวลชีวภาพ และผลผลิตเมล็ดของเชื้อพันธุ์ปอเทืองไทย โครงการวิจัยย่อยที่ 3 ความสัมพันธ์ของขนาดเมล็ดพันธุ์ต่อการเจริญเติบโต มวลชีวภาพ และผลผลิตเมล็ดของเชื้อพันธุ์ปอเทืองไทย และโครงการวิจัยย่อยที่ 4 ความสัมพันธ์ของเนื้อดินต่อการเจริญเติบโต มวลชีวภาพ และผลผลิตเมล็ดของเชื้อพันธุ์ปอเทืองไทย โดยโครงการย่อยที่ 1 วางแผนการทดลองแบบ Randomized Complete Block (RCB) จำนวน 4 ซ้ำ ดำเนินการปลูกทดลองในแปลงวิจัย ประกอบด้วย เชื้อพันธุ์ปอเทืองจำนวน 6 สายพันธุ์ (accessions) สายพันธุ์ที่ 1 (ตัวแทนเชื้อพันธุ์ภาคเหนือ) สายพันธุ์ที่ 2 (ตัวแทนเชื้อพันธุ์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) สายพันธุ์ที่ 3 (ตัวแทนเชื้อพันธุ์ภาคกลาง) สายพันธุ์ที่ 4 (ตัวแทนเชื้อพันธุ์ภาคตะวันออก) สายพันธุ์ที่ 5 (ตัวแทนเชื้อพันธุ์ภาคตะวันตก) สายพันธุ์ที่ 6 (ตัวแทนเชื้อพันธุ์ภาคใต้) โครงการย่อยที่ 2 วางแผนการทดลองแบบ Split plot in RCB จำนวน 3 ซ้ำ ดำเนินการปลูกทดลองในแปลงวิจัย Main plot คือ สีเมล็ดพันธุ์ปอเทือง ประกอบด้วย 2 กลุ่มสี ได้แก่ กลุ่มสีเข้มและกลุ่มสีอ่อน Sub plot คือ เชื้อพันธุ์ปอเทือง ประกอบด้วย 6 สายพันธุ์ โครงการย่อยที่ 3 วางแผนการทดลองแบบ Split plot in RCB จำนวน 3 ซ้ำดำเนินการปลูกทดลองในแปลงวิจัย Main plot คือ ขนาดเมล็ดพันธุ์ปอเทือง ประกอบด้วย 2 กลุ่มขนาด ได้แก่ กลุ่มขนาดใหญ่และกลุ่มขนาดปานกลาง Sup plot คือ เชื้อพันธุ์ปอเทือง ประกอบด้วย 6 สายพันธุ์ โครงการย่อยทที่ 4 วางแผนการทดลองแบบ Split plot in RCB จำนวน 3 ซ้ำ ดำเนินการปลูกทดลองในกระถาง Main plot คือ เนื้อดิน ประกอบด้วย 3 เนื้อดิน ได้แก่ 1.ดินเนื้อละเอียด 2.ดินเนื้อปานกลาง 3.ดินเนื้อหยาบ Sub plot คือ เชื้อพันธุ์ปอเทือง ประกอบด้วย 6 สายพันธุ์ ผลการศึกษาพบว่า สายพันธุ์ตัวแทนเชื้อพันธุ์จากภาคเหนือ แสดงลักษณะดีเด่นที่บันทึกได้มากที่สุด และสามารถแบ่งกลุ่มของสายพันธุ์ด้วยวิธี cluster analysis ได้ 3 กลุ่ม คือ กลุ่ม 1 สายพันธุ์ตัวแทนเชื้อพันธุ์ภาคกลาง ตัวแทนภาคตะวันตก และตัวแทนภาคใต้ กลุ่มที่ 2 สายพันธุ์ตัวแทนเชื้อพันธุ์ภาคเหนือ และตัวแทนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กลุ่มที่ 3 สายพันธุ์ตัวแทนภาคตะวันออก สายพันธุ์ปอเทืองกลุ่มเมล็ดสีเข้มที่มีเมล็ดขนาดใหญ่ และปลูกในกลุ่มเนื้อดินหยาบ จะพบความดีเด่นในการเจริญเติบโตทางพันธุกรรม มวลชีวภาพ และผลผลิตดีสุด

คำสำคัญ