โครงการศึกษาความเป็นไปได้ในการสร้างรายได้แก่ผู้สูงอายุโดยการแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่า

บทคัดย่อ

การแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่า มีวัตถุประสงค์1) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ปัจจัยและข้อจำกัดที่มีผลต่อการแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่าของผู้สูงอายุ 2) เพื่อศึกษารูปแบบการแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่าที่เหมาะสมในการเสริมสร้างรายได้ของผู้สูงอายุ 3) เพื่อจัดทำรูปแบบการส่งเสริมการแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่าของผู้สูงอายุเพื่อเสริมสร้างรายได้4) เพื่อส่งเสริมให้ผู้สูงอายุได้รับข้อมูล ความรู้ และทักษะที่จำเป็นเกี่ยวกับการแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่าสำหรับใช้เพื่อการตัดสินใจ ตลอดจนเพื่อใช้ในการบริหารจัดการแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่า 5) เพื่อเสนอมาตรการขับเคลื่อนการส่งเสริมการแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่าของผู้สูงอายุให้เกิดการนำไปใช้อย่างเป็นรูปธรรม โดยทำการเก็บแบบสอบถามผู้เช่าที่พัก (Demand) โดยมีพื้นที่ศึกษาประกอบด้วย จังหวัด กรุงเทพมหานคร เชียงใหม่ นครราชสีมา ชลบุรี และสงขลา จังหวัดละ 323 ชุด รวมทั้งหมด 1,615 ชุด และเก็บแบบสอบถามผู้ให้เช่าที่พัก (Supply) หรือผู้สูงอายุ แบบสอบถามผู้ให้เช่าที่พักทำการเก็บแบบสอบถาม 5 พื้นที่ ประกอบด้วย จังหวัด กรุงเทพมหานคร เชียงใหม่ นครราชสีมา ชลบุรี และสงขลา โดยทำการเก็บข้อมูลจังหวัดละ 65 ชุด รวมทั้งหมด 325 ชุด และคัดเลือกกลุ่มผู้ร่วมกิจกรรม หรือผู้สูงอายุ จำนวน 20 ราย เพื่อจัดทำการออกแบบที่พักอาศัยเพื่อการเช่าของกลุ่มผู้ร่วมกิจกรรมผลการศึกษา 1) ปัจจัยและข้อจำกัดที่มีผลต่อการแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่าของผู้สูงอายุ พบว่าเหตุผลหลัก 5 อันดับแรก ที่ผู้เช่าจะพิจารณาเพื่อตัดสินใจเช่าที่พักอาศัย คือ ทำเลที่ตั้งของที่พักอาศัยสะดวกแก่การเดินทาง ใกล้ที่ทำงานหรือสถานศึกษา ราคาที่พักอาศัยมีความเหมาะสม ที่พักอาศัยมีความปลอดภัย และมีสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน โดยมีรูปแบบที่พักที่เช่าเพื่อการอยู่อาศัยในอนาคต คือ ห้องแถว (ร้อยละ 59.2)เมื่อพิจารณาปัจจัยทางการตลาดส่งผลต่อการตัดสินใจเช่าที่อยู่อาศัยของผู้เช่าโดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก ได้แก่ ด้านสภาพแวดล้อมทางกายภาพ ด้านทำเลที่ตั้ง ด้านสถานที่ ด้านกระบวนการให้บริการ ด้านการส่งเสริมทางการตลาด หรือด้านสิ่งอำนวยความสะดวก และด้านราคา ตามลำดับ ทั้งนี้ผู้เช่าพักอาศัยจะตัดสินใจเช่าที่พักร่วมกับผู้สูงอายุด้วยเหตุผลรู้สึกมีความปลอดภัยเมื่อพักอาศัยกับผู้สูงอายุ และพฤติกรรมของผู้สูงอายุส่งผลต่อความรู้สึกของผู้เช่าในเชิงบวกอยู่ในระดับมาก ส่วนเหตุผลที่ผู้เช่าพักที่ตัดสินใจไม่เช่าที่พักร่วมกับผู้สูงอายุ คือ รู้สึกไม่เป็นอิสระเมื่ออาศัยร่วมกับผู้สูงอายุ และคิดว่าพฤติกรรมของผู้สูงอายุส่งผลต่อความรู้สึกของผู้เช่าในเชิงลบอยู่ในระดับปานกลาง 2) รูปแบบการแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่าที่เหมาะสมในการเสริมสร้างรายได้ของผู้สูงอายุพบว่าผู้ให้เช่าที่มีแนวโน้มในการดำเนินธุรกิจให้เช่าในอนาคตเป็นลักษณะบ้านเดี่ยว (ร้อยละ 48.0) หรือห้องแถว/ทาวเฮาส์ (ร้อยละ 25.5) ซึ่งเป็นสินทรัพย์ที่มีที่สามารถนำมาพัฒนาเป็นที่เช่าพักอาศัย โดยมีความประสงค์จะเลือกทำเลที่ตั้งของสินทรัพย์ที่จะนำมาดำเนินธุรกิจให้เช่า 5 อันดับแรกคือ ทำเลที่ตั้งใกล้ร้านสะดวกซื้อ ร้านอาหาร (ร้อยละ 18.7) ใกล้แหล่งงาน (ร้อยละ 17.9) ใกล้สถานศึกษา (ร้อยละ 16.0) เดินทางสะดวก ใกล้สถานีขนส่งมวลชน (ร้อยละ 14.9) และอยู่ใกล้กับแหล่งศูนย์การค้า (ร้อยละ 13.4) ใกล้ตลาดสด ซึ่งผู้เช่าคิดว่ากลุ่มผู้เช่าที่คาดว่าจะมาเช่าในอนาคต คือ พนักงานบริษัท (ร้อยละ 22.2) นักศึกษา(ร้อยละ 17.3) 3) รูปแบบการส่งเสริมการแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่าของผู้สูงอายุเพื่อเสริมสร้างรายได้การปรับปรุงขสภาพที่อยู่อาศัยเดิมให้เหมาะสมกับที่อยู่อาศัยด้วยการแบ่งเช่าได้นำแนวทางการออกแบบประกอบกับผลจากการสำรวจแบบสอบถามและลงพื้นที่เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่มีความพร้อมและความต้องการในการเข้าร่วมกิจกรรมโครงการวิจัยเพื่อการออกแบบที่อยู่อาศัยจำนวนรวมทั้งสิ้น 20 หลัง และจากแบบสอบถามพบว่าผู้ให้เช่าคาดว่าจะมีค่าใช้จ่ายสำหรับค่าใช้จ่ายในการพัฒนาธุรกิจมากกว่า 500,000 บาท และคิดว่ามีความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับธุรกิจ คือ ความเสี่ยงต่อการขาดทุน (ร้อยละ 22.6) และความเสี่ยงที่จะไม่มีสถาบันทางการเงินให้กู้ยืม (ร้อยละ 19.1) ผู้ตอบแบบสอบถามที่ให้เช่าที่พักส่วนมาก คิดว่าประโยชน์ที่คาดว่าจะได้นอกเหนือจากรายได้ คือ สร้างคุณค่าให้กับตัวเอง เนื่องจากสามารถหารายได้ในวัยเกษียณ (ร้อยละ 46.9) 4) ความรู้ และทักษะที่จำเป็นเกี่ยวกับการแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่าพบว่าผู้สูงอายุสนใจเข้าร่วมเพื่อหาความรู้ คือ หัวข้อการบริหารจัดการธุรกิจ (ร้อยละ 19.4) ระบบการเงินต้นทุนกำไร (ร้อยละ 17.3) การปรับปรุงต่อเติมอาคาร (ร้อยละ 16.2) กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับหอพัก หรือการรักษาสภาพแวดล้อมภายในและภายนอกอาคาร เช่น การจัดการขยะ (ร้อยละ 15.2) การสร้างสุขอนามัยที่ดีต่อการบริหารจัดการที่พักอาศัยให้เช่า (ร้อยละ 11.0) และการบำรุงรักษาอาคาร (ร้อยละ 5.8)จากการศึกษาแนวทางการปรับปรุงและออกแบบที่อยู่อาศัยให้เช่าของผู้สูงอายุพบว่าควรมีทำเลที่ตั้งสะดวกแก่การเดินทาง ใกล้สถานที่ทำงานหรือสถานศึกษา ควรมีรูปแบบ ห้องแถว คอนโดมิเนียม และอพาร์ทเม้นท์โดยมีขนาดที่สามารถพักอาศัยได้ 1-2 คน สิ่งอำนวยความสะดวกที่ควรมีได้แก่ ขนาดเหมาะสม ห้องน้ำในตัว มีที่จอดรถ เตียงพร้อมที่นอน และตู้เสื้อผ้า ซึ่งเป็นความต้องการพื้นฐาน และด้านการบริการควรมีความปลอดภัย และมีสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน และเพื่อให้โครงการแบ่งที่พักเพื่อการให้เช่าเกิดขึ้นได้ควรมี 5) มาตรการขับเคลื่อนการส่งเสริมการแบ่งที่อยู่อาศัยให้เช่าของผู้สูงอายุให้เกิดการนำไปใช้อย่างเป็นรูปธรรมสามารถเสนอมาตรการในการขับเคลื่อนในแบ่งออกเป็น 5 มิติ ได้แก่ทางด้าน เศรษฐกิจ-สังคม สุขภาพ สภาพแวดล้อม และกลไกเครือข่ายการขับเคลื่อน โดยการเคหะแห่งชาติ ควรดำเนินการจัดตั้งหน่วยงานให้เป็นผู้เอื้ออำนวยการเรียนรู้ (SE Facilitator) การช่วยประสานสร้างเครือข่าย ให้คำปรึกษา ช่วยหาแหล่งเงินอุดหนุน ดังนั้นบริษัทเพื่อสังคมที่อยู่อาศัยเช่าเพื่อสร้างรายได้ให้ผู้สูงอายุ (City Housing SE) จึงควรดำเนินการเพื่อให้การมีที่อยู่อาศัยพอเพียงสำหรับทุกคนและยั่งยืน

คำสำคัญ