ระบาดวิทยาโมเลกุลและคุณลักษณะของเชื้อCryptococcus neoformans/ gattii Species Complex ในยุคก่อนการระบาดของเชื้อ HIV
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
รหัสโครงการ: PHD61K0056ชื่อโครงการ: ระบาดวิทยาโมเลกุลและคุณลักษณะของเชื้อ Cryptococcus neoformans/ gattii species complex ในยุคก่อนการระบาดของเชื้อ HIVชื่อนักวิจัย: ดร. สุจิรพงษ์ ภาคจักษุ รองศาสตราจารย์ ดร. นายแพทย์พบชัย งามสกุลรุ่งโรจน์ระยะเวลาโครงการ: 2 ปีคำหลัก (key words) : คริปโตคอกโคซิส/ ยุคก่อนการระบาดเชื้อเอช ไอ วี/ ระบาดวิทยาโมเลกุล/ คุณลักษณะ บทคัดย่อการติดเชื้อคริปโตคอกคัสเป็นปัญหาสำคัญในทางสาธารณสุขของโลกตั้งแต่หลังการระบาดของเชื้อเอช ไอ วีหลังปี 1980 แม้ว่าการศึกษาทางระบาดวิทยาโมเลกุล และคุณสมบัติของเชื้อ Cryptococcus neoformans/gattii species complex ในยุคของการระบาดของเชื้อเอช ไอ วีจะมีการศึกษาอย่างแพร่หลายและต่อเนื่อง แต่กลับพบว่าข้อมูลในยุคก่อนหน้านั้นแทบไม่พบข้อมูลการศึกษาเลย ทางคณะผู้วิจัยจึงได้ออกแบบการศึกษาทางระบาดวิทยาโมเลกุลและคุณลักษณะของเชื้อ C. neoformans/gattii species complex ในยุคก่อนการระบาดของเชื้อเอช ไอ วีจำนวน 233 สายพันธุ์ โดยการศึกษาลักษณะทางจีโนทัยป์โดยวิธี URA5-RFLP, MLST และวิเคราะห์เพิ่มเติมด้วยวิธีการทางประชากรพันธุศาสตร์ สำหรับคุณลักษณะของเชื้อใช้วิธีการทดสอบปัจจัยความรุนแรงของเชื้อด้วยวิธีการในหลอดทดลองเพื่อดูการเจริญของเชื้อที่ 37 องศาเซลเซียส, การสร้างแคปซูล, การสร้างเอนไซม์ยูรีเอสและแลคเคส นอกจากนี้ยังทดสอบการไวต่อยาต้านเชื้อรา ได้แก่ แอมโฟเทอริซินบี, ฟลูไซโตซิน, ไอทราโคนาโซลและ ฟลูโคนาโซลร่วมด้วย ผลการศึกษาพบว่า 233 สายพันธุ์ของเชื้อประกอบด้วย C. neoformans 209 สายพันธุ์ และ C. gattii 24 สายพันธุ์ โดยส่วนใหญ่แยกได้จากผู้ป่วย (189, 81.1%) เมื่อทำการแยกด้วยจีโนทัยป์ด้วย URA5-RFLP พบว่าสายพันธุ์ส่วนใหญ่เป็น VNI (146, 62.7%) ใน C. neoformans และ VGIII (17, 7.3%) ใน C. gattii และวิเคราะห์ด้วย MLST พบ 47 sequence types ในการศึกษาครั้งนี้ โดย ST5/VNI (47, 23.0%) ใน C. neoformans และ ST75/VGIII (6, 25.0%) ใน C. gattii ที่น่าสนใจคือทางคณะผู้วิจัยพบสายพันธุ์ที่ไม่เคยพบมาก่อนในฐานข้อมูล คือ 1 ST ใน VNII และ 8 ST ใน VNIV เมื่อวิเคราะห์ด้วยวิธีการทางประชากรพันธุศาสตร์พบว่า VNIV มีความหลากหลายทางพันธุกรรมสูงที่สุด และลักษณะทางพันธุกรรมของสายพันธุ์ในสิ่งแวดล้อมมีความหลากหลายสูงที่สุด สำหรับแบบแผนความไวต่อยาต้านเชื้อราพบว่าความไวต่อยาฟลูโคนาโซลมีความเข้มข้นสูงที่สุด ส่วนยาไอทราโคนาโซลมีความเข้มข้นต่ำที่สุด เมื่อวิเคราะห์โดยใช้ความแตกต่างระหว่างจีโนทัยป์พบว่าแต่ละจีโนทัยป์มีแบบแผนความไวในแต่ละยาที่แตกต่างออกไปเป็นลักษณะเฉพาะ ที่น่าสนใจคือในการศึกษาเราพบว่ามีสายพันธุ์ของเชื้อราถึง 66.9% ที่มีความเข้มข้นที่สูงกว่าปกติที่ตอบสนองต่อยาแอมโฟเทอริซินบี จากผลการศึกษาข้างต้นทำให้เห็นว่ามีสายพันธุ์บางตัวที่หายไปหลังจากการระบาดของเชื้อเอช ไอ วี โดยสันนิษฐานได้จากการที่พบสายพันธุ์ใหม่ในการศึกษานี้ ยิ่งกว่านั้นเมื่อพิจารณาคุณลักษณะของเชื้อพบว่าเชื้อที่ก่อความรุนแรงในปัจจุบันแต่กลับ มีความรุนแรงที่ค่อนข้างน้อยเมื่อเปรียบเทียบกัน ในอนาคตการศึกษาลักษณะทางพันธุกรรมของเชื้อทั้งหมดนั้นควรทำร่วมเพื่อตอบคำถามเพิ่มขึ้นเกี่ยวกับความแตกต่างของเชื้อทั้ง 2 ช่วงเวลา