Command Palette

Search for a command to run...

กลับไปผลการค้นหา
รายงานฉบับสมบูรณ์พ.ศ. 2565

การใช้สารสกัดจากใบสะเดาเป็นสารยับยั้งกระบวนการไนตริฟิเคชั่นเพื่อเพิ่มการเจริญเติบโตและผลผลิตข้าวภายใต้การใช้น้ำแบบประหยัด

สมชาย บุตรนันท์ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) พ.ศ. 2565

ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินอิทธิพลของความเข้มข้นของสารสกัดจากใบสะเดาที่แตกต่างกันต่อการยับยั้งกระบวนการไนตริฟิเคชั่น ประสิทธิภาพการใช้ไนโตรเจน การเจริญเติบโตและผลผลิตของข้าวที่ปลูกในดินที่มีระดับความชื้นแตกต่างกัน โดยมีปัจจัยการศึกษา 2 ปัจจัย คือ ปัจจัยที่ 1 ความชื้นดิน ได้แก่ ดินที่มีความชื้นความจุสนาม ดินที่อิ่มตัวด้วยน้ำ และดินน้ำขัง และปัจจัยที่ 2 คือ ความเข้มข้นของสารสกัดจากใบสะเดา ได้แก่ ไม่ใช้สารยับยั้งไนตริฟิเคชั่น สารไนตราไพริน และสารสกัดจากใบสะเดาที่ความเข้มข้น 0.2, 0.4 และ 0.8 กรัม/มิลลิลิตร ดำเนินการทดลองภายใต้โรงเรือนทดลอง โดยใช้ข้าวพันธุ์ กข.22 ซึ่งเป็นข้าวพันธุ์ไม่ไวแสงเป็นพืชทดสอบ ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่า การลดความชื้นดินจากดินน้ำขังเป็นดินที่อิ่มตัวด้วยน้ำและดินที่ความจุสนามทำให้อัตราไนตริฟิเคชั่นเพิ่มขึ้น ตามลำดับ การใช้สารสกัดจากใบสะเดาที่มีความเข้มข้น 0.4 กรัม/มิลลิกรัม ในดินที่ระดับความชื้นความจุสนามทำให้จำนวนแบคทีเรียแกรมลบและอัตราไนตริฟิเคชั่นลดลง ในขณะที่การใช้ 0.2 กรัม/มิลลิกรัม ในดินน้ำขังทำให้มีการยับยั้งไนตริฟิเคชั่นมากที่สุด การลดความชื้นดินจากดินน้ำขังเป็นดินที่อิ่มตัวด้วยน้ำไม่ได้ทำให้ผลผลิตข้าวลดลง แต่เมื่อลดความชื้นดินเป็นความชื้นที่ระดับความจุสนามทำให้ผลผลิตลดลง 44.5 เปอร์เซ็นต์ การใช้สารสกัดสะเดาความเข้มข้น 0.4 กรัม/มิลลิลิตร ในดินน้ำขังทำให้ผลผลิตข้าวเพิ่มขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับดินความชื้นเดียวกันแต่ไม่มีการใช้สารยับยั้งไนตริฟิเคชั่น ในทางตรงกันข้าม การใช้สารสกัดสะเดาทุกความเข้มข้นในดินที่อิ่มตัวด้วยน้ำและดินที่ความจุสนามทำให้ผลผลิตข้าวลดลง เมื่อเปรียบเทียบกับดินที่ไม่ได้ใช้สารยับยั้งไนตริฟิเคชั่นที่ระดับความชื้นของดินเท่ากัน การลดความชื้นดินทำให้พัฒนาการและวันเก็บเกี่ยวของข้าวช้าลง โดยการลดความชื้นเป็นดินที่อิ่มตัวด้วยน้ำทำให้วันเก็บเกี่ยวข้าวช้าออกไปอีก 8 วัน และเมื่อลดความชื้นดินเป็นดินที่ความจุสนามทำให้วันเก็บเกี่ยวข้าวช้าลง 21 วัน นอกจากนี้ยังพบว่า การลดความชื้นดินจากดินน้ำขังเป็นดินที่อิ่มตัวด้วยน้ำและดินที่ความจุสนามทำให้ปริมาณการใช้น้ำเพิ่มขึ้น 63 และ 44.1 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ

คำสำคัญ

Decrease in nitrogen fertilizer lossLess water useNatural nitrification inhibitorNitrogen and water use efficienciesRice yield improvementการใช้น้ำน้อยการเพิ่มผลผลิตข้าวการลดการสูญเสียปุ๋ยไนโตรเจนประสิทธิภาพการใช้ไนโตรเจนและน้ำสารยับยั้งกระบวนการไนตริฟิเคชั่นในธรรมชาติ

งานวิจัยในหัวข้อใกล้เคียง

ประสิทธิภาพการบำบัดไนโตรเจนด้วยระบบหญ้ากรองน้ำเสียที่ปลูกพืช รากสั้นของ : โครงการศึกษาและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ย อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

วิไลลักษณ์ ไกรสมสาตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. 2557

ผลของปุ๋ยไนโตรเจนละลายช้า และปุ๋ยเคลือบสารยับยั้งกระบวนการไนตริฟิเคชัน ต่อการเจริญเติบโตของพริกหวาน และไนโตรเจนอนินทรีย์ในชุดดินกำแพงแสน

ศุภชัย อำคา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. 2556

อิทธิพลของปุ๋ยไนโตรเจนต่อผลผลิต องค์ประกอบทางเคมีและการย่อยสลายได้ของหญ้าเนเปียร์แคระ

จีระศักดิ์ ชอบแต่ง พ.ศ. 2557

ศึกษาการปลดปล่อยไนโตรเจนที่เป็นประโยชน์ต่อพืชในดินที่มีการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ชนิดต่างๆ

วีณา นิลวงศ์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ พ.ศ. 2561

ผลของการคลุมเศษเหลือใบอ้อยร่วมกับการจัดการธาตุอาหารต่อปริมาณและรูปของไนโตรเจนในดินปลูกอ้อย จังหวัดสระแก้ว

สุรเชษฎ์ อร่ามรักษ์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. 2561

การศึกษาการเปลี่ยนแปลงปริมาณไนโตรเจน (แอมโมเนีย-ไนโตรเจน, ไนเทรต-ไนโตรเจน และทีเคเอ็น) ในน้ำเสียที่ผ่านการบำบัดด้วย : ระบบหญ้ากรองน้ำเสีย ที่ปลูกพืชรากยาวของโครงการศึกษาวิจัยและ พัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ย อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ธัญลักษณ์ เกิดทรัพย์ พ.ศ. 2557

ระดับของปุ๋ยเคมีไนโตรเจนต่อผลผลิต ประสิทธิภาพการใช้ไนโตรเจน เอนไซม์ยูรีเอส และความอุดมสมบูรณ์ของดินหลังการเก็บเกี่ยวอ้อยในสภาพดินทราย

วรรณวิภา แก้วประดิษฐ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. 2561

ผลของการใส่อินทรีย์ไนโตรเจนและอนินทรีย์ไนโตรเจนร่วมกับหญ้าแฝกต่อการย่อยสลายและมวลชีวภาพจุลินทรีย์ในดินลูกรัง

วิมลนันทน์ กันเกตุ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. 2560

ผลของการใส่ปุ๋ยไนโตรเจนต่อผลผลิตและความเข้มข้นธาตุสังกะสีในเมล็ดข้าวพันธุ์พื้นเมือง

เพ็ญนภา จักรสมศักดิ์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. 2559

โครงการการศึกษาผลกระทบของสารอินทรีย์ที่ใส่ในระยะยาวที่มีต่อจุลินทรีย์ดินที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการไนตริฟิเคชัน เพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของไนโตรเจนในดิน

พฤกษา หล้าวงษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. 2560