ความหลากหลายชนิดและศักยภาพในการเพาะเลี้ยงเชิงพาณิชย์ของจิ้งหรีดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

บทคัดย่อ

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีความหลากหลายของลักษณะภูมิประเทศและระบบนิเวศ จึงเป็นไปได้ที่จะมีชนิดจิ้งหรีดที่ยังไม่ได้มีการรายงานหรือค้นพบ ทำการสำรวจจิ้งหรีดในพื้นที่ระบบนิเวศแตกต่างกันของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 8 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดอุดรธานี ขอนแก่น มหาสารคาม มุกดาหาร นครราชสีมา บุรีรัมย์ ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี ระหว่างเดือนมิถุนายน 2564 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2565 โดยวิธีสำรวจโดยตรงตามแหล่งอาศัย กับดักแสงไฟ และกับดักหลุมตก พบจิ้งหรีด 10 สกุล 16 ชนิด แบ่งตามการปรากฎ ได้แก่ กลุ่มที่พบมาก (18.75 เปอร์เซ็นต์) 3 ชนิด Brachytrupes portentosus, Velarifictorus sp.2, และ Velarifictorus sp.3 กลุ่มที่พบปานกลาง (18.75 เปอร์เซ็นต์) 3 ชนิด Euscyrtus sp., Gryllus bimaculatus และ Teleogryllus derelictus และกลุ่มที่พบน้อย 10 ชนิด (62.50 เปอร์เซ็นต์) Gryllus blennus (Saussure), Gymnogryllus sp., Homoxipha sp., Loxoblemmus sp., Pteronemobius sp.1, Pteronemobius sp.2, Phonarellus sp., Teleogryllus emma, Teleogryllus mitratus และ Velarifictorus sp.1 ข้อมูลสำรวจพบมีการเพาะเลี้ยงจิ้งหรีดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 4 ชนิด ได้แก่ จิ้งหรีดทองดำ (Gryllus bimaculatus De Geer) สะดิ้ง (Acheta domesticus) จิ้งหรีดทองแดง (Teleogryllus mitratus Burmeister) และจิ้งหรีดทองลาย (Gryllus locorojo) ในจังหวัดพื้นที่ปศุสัตว์ เขต 3 มีผู้เลี้ยงจิ้งหรีดทองดำ จิ้งหรีดทองแดง และสะดิ้ง จำนวน 44 40 และ 16 เปอร์เซ็นต์ ปริมาณการผลิตต่อรอบการผลิต 54,665.9 29,840.94 และ 11,473.44 กิโลกรัม แต่ไม่มีการเลี้ยงจิ้งหรีดทองลาย ส่วนในจังหวัดพื้นที่ปศุสัตว์ เขต 4 มีผู้เลี้ยงจิ้งหรีดทองดำ จิ้งหรีดทองแดง สะดิ้ง และจิ้งหรีดทองลาย จำนวน 54 25 20 และ 1 เปอร์เซ็นต์ ปริมาณการผลิตต่อรอบการผลิต 364,263.38 51,557.38 915,518.88 และ 280 กิโลกรัม ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีการเลี้ยงจิ้งหรีดแบบครัวเรือน และการรวมกลุ่มวิสาหกิจเลี้ยงจิ้งหรีด การศึกษาชีววิทยาและวงจรชีวิตของจิ้งหรีด พบว่า การเจริญเติบโตตั้งแต่ระยะไข่ถึงตัวเต็มวัยของจิ้งหรีดทองดำ (Gryllus bimaculatus) 30 – 40 วัน สะดิ้ง (Acheta domesticus) 50 – 59 วัน และจิ้งหรีด (Velarifictorus sp.) 50 – 57 วัน การศึกษาความหลากหลายของจิ้งหรีดในสภาพธรรมชาติในประเทศไทยมีอยู่อย่างจำกัด การสำรวจเพิ่มเติมอย่างต่อเนื่องจะทำให้ได้ข้อมูลมากยิ่งขึ้นเพื่อนำไปใช้ประกอบการพัฒนาคัดเลือกสายพันธุ์จิ้งหรีดที่มีความเหมาะสมสำหรับใช้ในเชิงเศรษฐกิจต่อไป

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ