การสำรวจความชุกของฮีโมโกลบินอีในกลุ่มชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่ในภาคเหนือของประเทศไทย

บทคัดย่อ

ฮีโมโกลบินอี (HbE) เป็นฮีโมโกลบินผิดปกติชนิดหนึ่ง ที่เกิดจากการกลายพันธุ์ของยีนเบต้าโกลบิน และพบว่ามีความถี่สูงในประชากรที่อาศัยอยู่ในภูมิภาคเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ผลการสำรวจความชุก ของฮโี มโกลบนิ อีในกล่มุ ชาตพิ ันธุ์ท่อี าศัยอยูใ่ นภาคเหนือของประเทศพบคนท่มี ฮี ีโมโกลบินอีร้อยละ 7 (53 คนจาก 740 คน) โดยแต่ละชาตพิ ันธทุ์ ี่ศกึ ษามีความถ่ขี องฮโี มโกลบนิ อมี คี วามแตกตา่ งกันในช่วงร้อยละ 0 ถงึ 30 ชาตพิ ันธทุ์ ี่พบวา่ มคี วามถี่ของฮโี มโกลบนิ อีสูง ไดแ้ ก ่ มลาบรี (ผีตองเหลือง) ถิ่น และมอญ ปัจจัยที่ คาดว่าส่งผลต่อความถี่ของฮีโมโกลบินอีที่สูงในชาวมลาบรีและชาวถิ่นคือวัฒนธรรมการแต่งงานภายใน ชาติพันธุ์ของตน ในขณะที่ชาวมอญน่าจะมีการกลายพันธุ์หรือการคัดเลือกยีนที่ก่อให้เกิดลักษณะ ฮีโมโกลบินอีมาแต่ดั้งเดิมก่อนที่จะมีการอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในภาคเหนือของประเทศไทย การ เปรยี บเทยี บระหว่างพื้นที่ท่มี จี ำนวนผู้ปว่ ยมาลาเรียแตกต่างกันพบว่าในพื้นที่ที่มีผู้ป่วยมาลาเรียน้อยมีคน ท่เี ป็นพาหะของฮโี มโกลบินอี (AE) สูงกวา่ สอดคลอ้ งกับสมมติฐานวา่ คนที่เป็นพาหะของความผิดปกติเม็ด เลือดแดงมีแนวโน้มที่จะสามารถต้านทานต่อการติดเชื้อมาลาเรียได้ดีกว่า อย่างไรก็ตามการสำรวจพบ ความถี่ของพาหะฮีโมโกลบินอีที่แตกต่างกันระหว่างชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงกันบ่งชี้ว่า โครงสร้างทางพันธุกรรมภายในแต่ละชาติพันธุ์ซึ่งเป็นผลจากบรรพชน พลวัต และวัฒนธรรมมีอิทธิพล ต่อการกระจายตัวของฮีโมโกลบินอีมากกว่าความคล้ายคลึงกันทางภูมิศาสตร์และการระบาดของ มาลาเรีย การศึกษาความสัมพันธ์ของการมีฮีโมโกลบินอีกับอัตราการเจริญเติบโตของเชื้อ Plasmodium พบว่าในสภาวะที่เม็ดเลือดแดงมีฮีโมโกลบินอี P. falciparum สามารถเจริญเติบโตและแบ่งตัวได้ไม่ แตกต่างจากสภาวะที่เลี้ยงในเม็ดเลือดแดงปกติ รวมทั้งปริมาณของ hemozoin หลังจากเพาะเลี้ยงเชื้อใน หลอดทดลอง 96 ชั่วโมง จากตัวอย่างผู้มีฮีโมโกลบินอีกับคนปกติพบว่าไม่แตกต่างกัน แต่พบ ความสัมพันธ์ในเชงิ บวกระหว่างรอ้ ยละของเม็ดเลือดแดงท่ตี ดิ เชือ้ กับปริมาณ hemozoin

คำสำคัญ