การประเมินศัตรูธรรมชาติของมันสำปะหลัง

บทคัดย่อ

โรคใบไหม้มันสำปะหลัง (cassava bacterial blight) เป็นโรคที่สำคัญโรคหนึ่งที่ก่อให้เกิดความเสียหายกับมันสำปะหลังในหลายพื้นที่ของประเทศไทย การควบคุมโรคโดยเชื้อจุลินทรีย์เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ในการศึกษาครั้งนี้ได้นำเชื้อแบคทีเรียปฏิปักษ์ 3 กลุ่มได้แก่ CMB-MSK534+CMB-BR586+CMB-KK579 (A); CMB-YT553+CMB-BR586+CMB-KK579 (B) และ CMB-YT568+CMB-BR586+CMB-MSK541 (C) รวม 6 ไอโซเลต ซึ่งเป็นกลุ่มเชื้อที่ให้ประสิทธิภาพสูงสุดในการยับยั้งแบคทีเรีย Xanthomonas axonopodis pv. manihotis สาเหตุโรค ใบไหม้มันสำปะหลัง เมื่อทดสอบในระดับห้องปฏิบัติการ มาทำการทดสอบประสิทธิภาพการควบคุมโรคใบไหม้มันสำปะหลังในระดับโรงเรือนปลูกพืชทดลอง รวมทั้งจำแนกชนิดแบคทีเรียปฏิปักษ์โดยอาศัยคุณสมบัติด้านสัณฐานวิทยาและชีวเคมี รวมทั้งลักษณะการเจริญบนอาหารที่เพาะเลี้ยง ผลการศึกษาพบว่าเชื้อแบคทีเรียปฏิปักษ์จำนวน 5 ไอโซเลต ได้แก่ CMB-YT568, CMB-MSK534, CMB-YT553, CMB-BR586 และ CMB-MSK541 เป็นเชื้อ Pseudomonas sp. ส่วนแบคทีเรียปฏิปักษ์ไอโซเลต CMB-KK579 คือเชื้อ Bacillus subtillis และเมื่อนำกลุ่มเชื้อปฏิปักษ์แบบผสมทั้ง 3 กลุ่ม (A, B และ C) ทดสอบประสิทธิภาพในระดับกระถาง โดยการพ่นเชื้อแบคทีเรียปฏิปักษ์ทั้งแบบกลุ่มเดี่ยวหรือแบบกลุ่มผสม (A, B, C, AB, AC, BC หรือ ABC) อัตราความเข้มข้น 1x108 CFU/ มิลลิลิตร บริเวณใบมันสำปะหลังที่อายุ 1 เดือน ก่อนปลูกเชื้อแบคทีเรียสาเหตุโรคในอัตราความเข้มข้น 1x108 CFU /มิลลิลิตร เป็นเวลา 1 สัปดาห์ และหลังจากปลูกเชื้อสาเหตุโรคโดยวิธี stem inoculation เป็นเวลา 1 และ 2 สัปดาห์ ผลการศึกษาพบว่าการพ่นเชื้อแบคทีเรียปฏิปักษ์แบบกลุ่มเดี่ยวหรือแบบกลุ่มผสมไม่สามารถควบคุมการเกิดโรคใบไหม้มันสำปะหลังที่มีสาเหตุมาจากเชื้อแบคทีเรีย Xanthomonas axonopodis pv. manihotis ได้ในเวลา 1 และ 2 สัปดาห์ คำสำคัญ : โรคใบไหม้มันสำปะหลัง เชื้อแบคทีเรียปฏิปักษ์ Bacillus subtillis, Pseudomonas sp.

คำสำคัญ