การควบคุมเชื้อราที่ก่อโรคในมันสำปะหลังด้วยชีววิธี เพื่อลดการใช้สารเคมีในเขตพื้นที่ของอำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเชื้อราที่ก่อให้เกิดโรคในมันสำปะหลัง การทดสอบการเกิดโรคของเชื้อราที่แยกได้จากมันสำปะหลังในเขตที่พื้นหมู่บ้านโคกบ้านแดง ตำบลหูทำนบ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์ เพื่อใช้สารสกัดจากเส้นใยเห็ด P. igniarius ในการยับยั้งเชื้อราที่ก่อให้เกิดโรคในมันสำปะหลัง จากการศึกษาพบว่าสามารถแยกเชื้อราที่ก่อให้เกิดโรคในมันสำปะหลังสายพันธุ์ 81 และ สายพันธุ์ 89 ในหมู่บ้านโคกบ้านแดง ตำบลหูทำนบ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์ ได้ทั้งหมด 23 ไอโซเลต ซึ่งแยกจากในส่วนของใบได้ 8 ไอโซเลต และจากในส่วนของหัวมันสำปะหลังได้ 15 ไอโซเลต ซึ่งได้ผลการทดลองดังนี้ การแยกเชื้อราที่ก่อโรคมันสำปะหลังจากในส่วนของใบจาก 3 แปลงเพาะปลูกในหมู่บ้านโคกไม้แดง ตำบลหูทำนบ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์ สามารถแยกเชื้อราได้ทั้งหมด 8 ไอโซเลต โดยแยกจากในส่วนของใบพันธุ์ 81 ได้ 3 ไอโซเลต คือ ไอโซเลต L81.9.2, L81.9.3 และ L81.11.3 (แปลงปลูกที่ 2 ได้ 1 ไอโซเลต และแปลงปลูกที่ 3 ได้ 2 ไอโซเลต) ตามลำดับ และแยกจากในส่วนของสายพันธุ์ 89 ได้ทั้งหมด 5 ไอโซเลต คือ ไอโซเลต L89.2.1, L89.3.1, L89.4.1, L89.7.1 และ L89.9.1 (แปลงปลูกที่ 1 ได้ 5 ไอโซเลต) ตามลำดับ การแยกเชื้อราก่อโรคมันสำปะหลังจากในส่วนของหัวมันสำปะหลังจาก 3 แปลงเพาะปลูกในหมู่บ้านโคกไม้แดง ตำบลหูทำนบ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์ สามารถแยกเชื้อราได้ทั้งหมด 15 ไอโซเลต โดยแยกเชื้อราทั้งหมด 15 ไอโซเลต ได้จากแปลงปลูกที่ 1 เท่านั้น ได้แก่ ไอโซเลต H89.5.1, H89.6.1, H89.7.1, H89.8.1, H89.16.1, H89.18.1, H89.19.1, H89.21.1, H89.26.1, H89.27.1, H89.28.1, H89.29.1, H89.30.1, H89.31.1 และ H89.33.1 จากการตรวจสอบลักษณะทางสัณฐานวิทยาของเชื้อราก่อโรคมันสำปะหลังทั้งหมด 23 ไอโซเลต พบว่า สามารถระบุชนิดของเชื้อราจากลักษณะทางสัณฐานวิทยาได้ทั้งหมด 4 ไอโซเลต คือ ไอโซเลต L89.3.1, H89.7.1, H89.16.1 และ H89.26.1 ซึ่งพบว่าเชื้อราทั้ง 4 ไอโซเลต มีลักษณะทางสัณฐานวิทยาคล้ายกับเชื้อรา Colletotrichum gloeosporioides, Penicillium sp., Fusarium sp. และ Aspergillus sp. ตามลำดับ ส่วนไอโซเลตอื่นๆ ยังไม่สามารถระบุชนิดได้จึงจัดให้เป็นเชื้อรา Unidentify และจากการทดสอบความสามารถในการก่อโรคของเชื้อทั้ง 23 ไอโซเลตที่แยกได้จากในส่วนของใบและหัวมันสำปะหลังสายพันธุ์ 81 และ 89 จากการทดสอบเชื้อราทั้งหมด 8 ไอโซเลต คือ ไอโซเลต L89.2.1 (Unidentify), L89.3.1 (C. gloeosporioides), L89.4.1 (Unidentify), L89.7.1 (Unidentify), H89.7.1 (Penicillium sp.), H89.16.1 (Fusarium sp.), H89.26.1 (Aspergillus sp.) และ ไอโซเลต H89.28.1 (Unidentify) จากการทดสอบความสามารถในการก่อโรคของเชื้อราทั้ง 8 ไอโซเลต พบว่า เชื้อทั้ง 8 ไอโซเลตมีความสามารถในการก่อให้เกิดโรคในมันสำปะหลัง ซึ่งระยะเวลาในการเข้าทำลายและก่อให้เกิดโรคของเชื้อแต่ละชนิดจะแตกต่างกัน

คำสำคัญ