การสร้างมูลค่าเพิ่มข้าวพันธุ์พื้นเมือง ด้วยการพัฒนารูปแบบบรรจุภัณฑ์และการพัฒนาเว็บแอปพลิเคชันให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์ท้องถิ่นจังหวัดนครศรีธรรมราช
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นพื้นที่ลุ่มที่มีความอุดมสมบูรณ์ ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม จนเป็นที่รู้จักกันของผู้คนอย่างกว้างขวางในนาม “เมืองแห่ง อู่ข้าวอู่น้ำ” โดยพื้นที่ที่มีการปลูกข้าวมากที่สุดได้แก่ อำเภอหัวไทร และอำเภอปากพนัง ซึ่งในปัจจุบันผู้บริโภคนิยมข้าวนุ่ม ส่งผลให้ข้าวพันธุ์พื้นเมืองที่มีลักษณะแข็งมีการปลูกข้าวพันธุ์พื้นเมืองลดลง ดังนั้นเพื่ออนุรักษณ์ให้ข้าวพันธุ์พื้นเมืองเหล่านี้คงอยู่คู่กับจังหวัดนครศรีธรรมราช และสร้างมูลค่าเพิ่มทางการตลาด โดยการวิจัยเรื่องการสร้างมูลค่าเพิ่มข้าวพันธุ์พื้นเมืองด้วยการพัฒนารูปแบบบรรจุภัณฑ์และการพัฒนาเว็บแอปพลิเคชันให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์ท้องถิ่น จังหวัดนครศรีธรรมราช มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ความรู้ ภูมิปัญญาการปลูกข้าวพันธุ์พื้นเมือง ออกแบบ และพัฒนาบรรจุภัณฑ์สำหรับข้าวพันธุ์พื้นเมืองในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้ข้าวพันธุ์พื้นเมือง พัฒนาเว็บแอปพลิเคชันให้ความรู้เกี่ยวกับการผลิตข้าวพันธุ์พื้นเมืองและเป็นช่องทางในการกระจายผลผลิตข้าวพันธุ์พื้นเมือง ซึ่งได้รวบรวมและจัดเก็บข้อมูลเกี่ยวกับข้าวพันธุ์พื้นเมือง 3 สายพันธุ์ คือ ข้าวไข่มดริ้น ข้าวไอ้เฉี้ยง และข้าวลูกลาย โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม สอบถามข้อมูลจากผู้ที่เกี่ยวข้อง และคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ผู้เชี่ยวชาญทางด้านเว็บแอปพลิเคชัน จำนวน 3 ท่าน เกษตรกรที่ปลูกข้าวพื้นเมือง จำนวน 10 คน และคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ จำนวน 800 คน ผลการวิจัยปรากฏว่าดังนี้ องค์ความรู้ ภูมิปัญญาการปลูกข้าวพันธุ์พื้นเมือง แบ่งเป็น 4 ด้าน คือ 1) ภูมิปัญญาการจัดการพื้นที่นา พื้นที่อำเภอหัวไทรทำนาทั้งแบบนาปีและนาปรัง เกษตรกรแบ่งพื้นที่ในการทำนาปีเพื่อปลูกข้าวพันธุ์พื้นเมืองไว้บริโภคในครัวเรือน และทำนาปรังปลูกข้าวเศรษฐกิจเพื่อนำไปจำหน่าย 2) ภูมิปัญญาการจัดการน้ำ ชาวนาจะใช้รถไถสูบน้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติเข้าแปลงนา 3) ภูมิปัญญาในเรื่องพันธุ์ข้าว ชาวนาคัดเลือกพันธุ์ข้าวโดยเลือกรวงข้าวที่มีเมล็ดข้าวสมบูรณ์ เก็บข้าวด้วยแกะ 4) ภูมิปัญญาการปลูกข้าว 6 ขั้นตอน คือ เตรียมนา เตรียมพันธุ์ข้าว หว่านข้าว ใส่ปุ๋ย เก็บเกี่ยว และกำจัดตอซังข้าว การออกแบบ และพัฒนาตราสินค้า บรรจุภัณฑ์สำหรับข้าวพันธุ์พื้นเมืองที่สร้างมูลค่าเพิ่มให้ข้าวพันธุ์พื้นเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช ดำเนินการผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของสมาชิกกลุ่มในการคัดเลือกตราสินค้า และบรรจุภัณฑ์ที่สื่อถึงอัตลักษณ์ชุมชนบ้านโคกสูง ที่มีพื้นที่ที่เป็นเนินหรือโคกสูงกว่าพื้นที่หมู่บ้านอื่นในตำบลเดียวกัน มีขนำ ต้นตาลโตนดซึ่งมีอยู่ในพื้นที่นาจำนวนมาก ผลการประเมินความพึงพอใจตราสินค้า บรรจุภัณฑ์จากกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 400 คน อยู่ในระดับมากที่สุดในทุกด้าน (x ? = 4.31, SD = 0.60) โดยเรียงลำดับตามรายด้าน คือ ด้านรูปแบบของบรรจุภัณฑ์มีความเหมาะสมกับผลิตภัณฑ์ ด้านการออกแบบกราฟิกบนบรรจุภัณฑ์ และด้านกรรมวิธีการผลิตบรรจุภัณฑ์และการตลาด การพัฒนาเว็บแอปพลิเคชันให้ความรู้เกี่ยวกับการผลิตข้าวพันธุ์พื้นเมืองและเป็นช่องทางในการกระจายผลผลิตข้าวพันธุ์พื้นเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นการนำข้อมูลมาพัฒนาเว็บแอปพลิเคชัน ประกอบด้วยเมนูหลัก 6 เมนู คือ 1) เมนูหน้าหลัก 2) เมนูเรื่องของข้าว 3) เมนูสินค้า 4) เมนูเกี่ยวกับเรา 5) เมนูติดต่อสอบถาม 6) เมนูล็อกอิน และนำเว็บแอปพลิเคชัน ให้ผู้เชี่ยวชาญทางด้านเว็บแอปพลิเคชันประเมินประสิทธิภาพเว็บแอปพลิเคชัน จำนวน 3 ท่าน พบว่า เว็บแอปพลิเคชันมีประสิทธิภาพอยู่ในระดับมากที่สุดในทุกด้าน (x ? = 4.56, SD = 0.44) และผู้วิจัยได้นำเว็บแอปพลิเคชันให้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 400 คน ประเมินความพึงพอใจการใช้งานเว็บแอปพลิเคชัน พบว่ามีความพึงพอใจต่อการใช้งานเว็บแอปพลิเคชันในทุกด้านอยู่ในระดับมากที่สุด (x ? = 4.32, SD = 0.60)