กลไกเหนี่ยวนำการตายแบบ apoptosis จากสารสกัด Halymenia durvillei ต่อเซลล์มะเร็งเต้านมชนิด triple-negative: oxidative stress, intrinsic apoptotic pathway, DNA damage และ endoplasmic reticulum stress

บทคัดย่อ

สาหร่าย Halymenia durvillei (HD) หรือสาหร่ายลิ้นมังกรเป็นสาหร่ายสีแดงที่เพาะปลูกได้ในประเทศไทยและใช้บริโภคในเขตอินโดแปซิฟิกตะวันตก จึงเป็นข้อสมมติฐานของงานวิจัยว่าสารสกัดแบบแยกส่วนของสาหร่ายลิ้นมังกร ซึ่งประกอบด้วยชั้นเฮกเซน (HDHE) ชั้นเอทิลอะซิเตท (HDEA) ชั้นบิวทานอล (HDBU) ชั้นเอทานอล (HDET) และชั้นน้ำ (HDAQ) มีความเป็นพิษต่อเซลล์ ลดการแบ่งตัวของเซลล์ และเหนี่ยวนำการตายแบบ apoptosis ต่อเซลล์ MDA-MB-231 ซึ่งเป็นเซลล์มะเร็งเต้านมชนิด triple-negative จากการศึกษาพบว่า HDHE, HDEA, HDBU และ HDET ลดการอยู่รอดต่อเซลล์ MDA-MB-231 ส่วน HDAQ ไม่มีความเป็นพิษต่อเซลล์ เมื่อทดสอบการยับยั้งการแบ่งตัวของเซลล์พบว่าสารสกัด HDEA และ HDET ลดการแบ่งตัวของเซลล์ได้ จากนั้นทำการศึกษากลไกที่ส่งผลให้เซลล์ยับยั้งการเพิ่มจำนวนของสารสกัด HDEA และ HDET พบว่าสารสกัดทั้งสองส่วนทำให้เซลล์หยุดชะงักที่ระยะ G2/M ในการทดสอบการเหนี่ยวนำการตายของเซลล์ พบว่า HDHE และ HDEA เหนี่ยวนำการตายแบบ apoptosis กระตุ้นการทำงานของ caspase 3/7 เพิ่มการแสดงออกของโปรตีน Bax ลดการแสดงออกของโปรตีน Bcl-2 และเพิ่มตัวบ่งชี้การเกิดความเสียหายของ DNA คือโปรตีน ATM และโปรตีน H2AX ที่ถูกกระตุ้น ยิ่งไปกว่านั้น HDHE และ HDEA เพิ่มการแสดงออกของ mRNA ของยีนส์ที่ควบคุม endoplasmic reticulum stress ประกอบด้วย activating transcription factor 6 (ATF6), activating transcription factor 4 (ATF4), C/EBP homologous protein (CHOP), growth arrest and DNA damage-inducible protein (GADD34), inositol-requiring enzyme 1 ? (IRE1?), X-Box binding protein 1 spliced (XBP1s) and 78 kDa glucose-regulated protein/binding immunoglobulin protein (GRP78/BiP) จากนั้นทดสอบการสร้าง reactive oxygen species (ROS) พบว่า HDET เพิ่มการสร้าง ROS และลดการแสดงออกของ mRNA ของยีนส์ antioxidant คือ catalase (CAT) ได้ จึงเป็นข้อเสนอแนะว่าสารสกัดเหล่านี้จะสามารถพัฒนาเป็นการรักษาแบบใหม่หรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารของมะเร็งเต้านมชนิด triple-negative ได้

คำสำคัญ